Hija e vetes: Si mohimi i emocioneve negative krijon sjellje toksike

Psikologjia e Jungut tregon se njeriu nuk është thjesht ‘dritë’—virtytet dhe mirësia—por përmban edhe anë të errëta: agresivitet, xhelozi, frikë, dëshirë për kontroll dhe pasiguri. Kur këto pjesë mohohen ose shtypen, ato kalojnë në pavetëdije dhe mund të ndikojnë fuqishëm në sjelljen, duke sjellë reagime të papritura, cinizëm apo agresivitet të maskuar. Në skenën publike kjo shihet shpesh, siç ndodhi në debate dhe konflikte në emisione si Ferma Vip, ku emra të ndryshëm përballen me pasoja të sjelljeve të shtypura.

Sipas javanews, problemi nuk është ekzistenca e ndjenjave negative, por refuzimi për t’i pranuar. Kjo bën që zemërimi, zilia apo nevoja për kontroll të sillen nga pavetëdija dhe të manifestohen si sjellje dominuese, manipulim ose kontroll ndaj të tjerëve. Shembuj klinikë tregojnë sesi një prind që mohon frikën mund të bëhet autoritar dhe të kufizojë lirinë e fëmijës; si njerëzit që kritikojnë të tjerët për egoizëm mund të fshehin vetë nevojën për vlerësim dhe të shfaqen si kritikë të vazhdueshëm; dhe si xhelozia e mohuar kthehet në kontroll të telefonit dhe dyshime të vazhdueshme. Siç nënvizoi Jung: “Derisa ta bësh të pavetëdijshmen të vetëdijshme, ajo do të drejtojë jetën tënde dhe ti do ta quash fat.”

Jung nuk sugjeronte t’i ndiqnim të gjitha impulsat pa filtër, por kërkonte njohjen dhe integrimin e „hijes“ për të mos lejuar që ajo t’i shndërrojë njerëzit në versione të ashpra dhe të dëmshme të vetes. Njohja e dobësive dhe punimi me to sjell më shumë autonomi emocionale dhe parandalon që ndjenjat e mohuara të shndërrohen në neuroza, depresion apo sjellje të pakontrolluara.

Raporton javanews se pranimii i anëve të errëta të personalitetit është themelor për të shmangur turpin personal dhe publik, duke mundësuar një sjellje më të sinqertë dhe më të përgjegjshme ndaj vetes dhe të tjerëve. Përgatiti Rudina Koromani, Psikologe Klinike.