‘Ka një zhgënjim të thellë tek ai’! Atmosfera në Rusi kthehet kundër Putinit

Vladimir Putin u ndal në një hotel në qendër të Moskës në fillim të majit me një SUV të prodhimit rus, i veshur rastësisht me xhinse dhe një xhaketë të lehtë. Duke mbajtur një buqetë me lule, ai eci pa nxitim në holl dhe përqafoi ish-mësuesen e tij të shkollës, Vera Gurevich, e cila e puthi në të dyja faqet.

Pastaj ai e ndihmoi Gurevichin të hipte në makinën e tij dhe e çoi për darkë në Kremlin.

Kjo ndodhi vetëm një ditë pasi disa media perëndimore, duke cituar një raport të inteligjencës evropiane, pretenduan se Putini kishte kaluar javë të tëra i fshehur në një bunker nëntokësor, i kapluar nga frika e vrasjes apo edhe e një grushti shteti.

Takimi i transmetuar në televizion u hartua me kujdes për të përforcuar një imazh shumë të ndryshëm të udhëheqësit rus, një imazh të cilin ai e ka rafinuar gjatë 25 viteve në pushtet: presidenti i afrueshëm dhe i sigurt, një njeri i popullit që viziton rastësisht një mësues të vjetër.

Por, ndërsa frika për një grusht shteti të afërt është e ekzagjeruar, nuk ka dyshim se Putini po hyn në periudhën më sfiduese të sundimit të tij të gjatë. Intervistat me disa njerëz në orbitën e udhëheqësit rus, si dhe burime në botën e biznesit rus dhe zyrtarë të inteligjencës perëndimore, japin një pamje të një udhëheqësi të izoluar të rrethuar nga një elitë që po zhgënjehet me shpejtësi, si me luftën e lëkundur në Ukrainë ashtu edhe me rënien ekonomike në vend.

“Padyshim që ka pasur një ndryshim në humorin e elitave këtë vit… ka një zhgënjim të thellë ndaj Putinit”, tha një udhëheqës biznesi me lidhje të mira, duke shtuar se kishte “një ndjenjë në rritje se një lloj katastrofe po afrohet”.

«Askush nuk beson se gjithçka do të shembet papritur nesër», tha burimi. «Por po rritet gjithnjë e më shumë ndërgjegjësimi se vazhdojnë të merren vendime krejtësisht të pakuptimta dhe vetëshkatërruese. Njerëzit që dikur e mbronin Putinin nuk e bëjnë më. Çdo ndjenjë e një të ardhmeje është zhdukur».

Vlerësimet e miratimit të Putinit po bien, ekonomia është nën presion në rritje dhe madje edhe blogerët pro-Kremlinit, të cilët rrallë e kanë kritikuar presidentin, po fillojnë të flasin hapur.

Pavarësisht çarjeve që po shfaqen në vend, mendimi i Putinit për luftën në Ukrainë nuk ka ndryshuar dhe ai mbetet i vendosur të vazhdojë përpara, sipas intervistave me shumë njerëz të njohur me mënyrën e tij të të menduarit, si dhe zyrtarëve të inteligjencës evropiane dhe ukrainase.

Putini ia ka bërë të qartë rrethit të tij të ngushtë se beson që Moska mund ta pushtojë të gjithë rajonin e Donbasit deri në fund të vitit, thanë dy burime me qasje te presidenti. “Putini është i fiksuar pas Donbasit dhe nuk do të ndalet para kësaj”, tha njëri prej tyre.

Duke folur pas paradës së Ditës së Fitores më 9 maj – e cila u pakësua për shkak të frikës nga sulmet me dronë ukrainasë – Putini i habiti shumë veta duke sugjeruar se lufta po “po i afrohej fundit” . Kjo vërejtje bëri bujë në media, por ata që e njohin mënyrën e tij të të menduarit paralajmërojnë se kjo nuk duhet interpretuar si një shenjë se ai është i përgatitur të bëjë kompromis. Përkundrazi, kjo sugjeron se Putini beson se një përparim ushtarak është i afërt.

Një zyrtar i inteligjencës ukrainase tha se gjeneralët rusë e kishin bindur udhëheqësin rus se Donbasi do të merrej deri në fund të vitit. “Raportet e sajuara po e ngopin zinxhirin e komandës, duke pretenduar se fitorja është e afërt”, tha zyrtari.

Kjo guxim nuk reflektohet aktualisht në fushën e betejës. Analistët ushtarakë thonë se, me ritmin aktual të përparimit, Rusisë mund t’i duhen vite për të pushtuar plotësisht Donbasin.

Mbetet e paqartë se deri në çfarë mase shërbimet ushtarake dhe të sigurisë të Rusisë po i paraqesin Putinit një pamje tepër optimiste. “Edhe nëse shumë njerëz përreth tij e kuptojnë realitetin e situatës, ne ende nuk e dimë se çfarë kupton vetë Putini. Kjo është pjesa më e vështirë”, tha një zyrtar i lartë i inteligjencës evropiane.

«Sigurisht, zyrtarët dhe ushtria paraqesin një pamje rozë për presidentin», tha një person i njohur me diskutimet në Kremlin. «Ata e gënjejnë. Kështu funksionon sistemi që ka ndërtuar Putini».

Një faktor tjetër në vendimin e Putinit për të vazhduar luftën është se udhëheqësi rus ka humbur besimin në aftësinë e Donald Trump për të ushtruar presion mbi Kievin që të dorëzojë territorin si pjesë e një marrëveshjeje, sipas një burimi pranë Putinit dhe një tjetri të përfshirë në bisedimet sekrete.

“Në Moskë ekzistonte një optimizëm i përhapur se Trump mund ta çlironte Donbasin pas zgjedhjes së tij. Ky optimizëm është zhdukur kryesisht”, tha një burim në kontakt me Putinin.

Edhe pse Trumpi ditët e fundit ka përsëritur vazhdimisht se lufta në Ukrainë po i vjen fundi – me ndihmën e SHBA-së – udhëheqja ruse gjithnjë e më shumë sheh pak vlerë në vazhdimin e negociatave me Uashingtonin. Ukraina ka pranuar se të dërguarit e Trumpit, Jared Kushner dhe Steve Witkoff, kanë bërë vazhdimisht presion në një seri takimesh për të tërhequr trupat ukrainase nga territori që ajo ende kontrollon.

Por Kievi gjithashtu e ka ulur ndjeshëm varësinë e tij nga Uashingtoni, ndërkohë që ka rritur prodhimin e vet ushtarak. Zhbllokimi i një kredie prej 90 miliardë eurosh nga BE-ja dhe thellimi i lidhjeve ushtarake dhe të inteligjencës me aleatët evropianë e kanë zvogëluar më tej ndikimin e SHBA-së mbi Ukrainën, dhe Kievi nuk ka ndërmend të bëjë lëshime në territor në mungesë të garancive të forta të sigurisë nga SHBA-ja.

Për momentin, qëllimi i Moskës është kapja e Donbasit dhe negociatorët rusë e kanë bërë të qartë se Moska do të jetë gati të kërkojë paqe sapo kjo të ndodhë. Megjithatë, ata pranë Putinit thonë se ambiciet e tij mund të rriten nëse ai ndjen se Ukraina po fillon të shembet. Pastaj, thanë dy persona të njohur me mënyrën e tij të të menduarit, ai mund të shtyjë më tej, duke kaluar lumin Dnieper, në një përpjekje për të pushtuar të katër rajonet ukrainase që Rusia pretendoi se i aneksoi në vitin 2022, por që ende nuk i kontrollon plotësisht.

«Ai nuk është një strateg afatgjatë», tha njëri prej tyre. «Oreksi i tij rritet ndërsa ha».

Pakënaqësi në shtëpiValëzimet e mospajtimit në shoqëri filluan të shfaqen në fillim të vitit 2026, kur Kremlini ndaloi ose kufizoi shumicën e aplikacioneve të mesazheve, duke ruajtur aksesin vetëm në një alternativë të mbështetur nga shteti.

Interneti celular në të gjithë Moskën qendrore dhe rajone të tjera është ndërprerë herë pas here ose është mbyllur plotësisht, duke bërë që bizneset ruse të ankohen për humbje prej miliarda rublash.

Mbylljet shkaktuan humor të zi midis elitës së Moskës. “Në tryezën e darkës, të gjithë flasin për internetin. Tani jemi diku më afër Koresë së Veriut”, tha një burim i brendshëm i Kremlinit. Kontrollet e internetit nga Kina, të cilat dikur talleshin rregullisht në Rusi si një simbol i censurës, tani diskutohen me një shkallë zilie.

Ndërprerjet e internetit po mbikëqyren nga shërbimi i dytë i fuqishëm i FSB-së, një departament i frikshëm brenda shërbimeve të sigurisë përgjegjës për helmimin e udhëheqësit të ndjerë të opozitës, Alexei Navalny.

Në të njëjtën kohë, figura brenda elitës politike të Rusisë – përfshirë zëdhënësin e Kremlinit, Dmitry Peskov, dhe zëvendësshefin e parë të shtabit, Sergei Kiriyenko – janë përpjekur privatisht ta largojnë Putinin nga disa prej kufizimeve më të ashpra, por pa sukses, sipas dy personave të njohur me diskutimet.

«Për sa kohë që lufta vazhdon, Putini do të favorizojë shërbimet e sigurisë», tha një figurë tjetër pranë Kremlinit.

“Çështja me internetin është shumë e ndjeshme për shoqërinë ruse. Dhe ka shkaktuar një valë të madhe zemërimi”, tha Ksenia Sobchak, një gazetare ruse me lidhje të forta dhe vajza e ish-mentorit politik të Putinit, në një intervistë telefonike.

Sobchak tha se ishte vetëm çështje kohe para se autoritetet ruse të shkonin edhe më tej dhe të ndërmerrnin hapa për të bllokuar të gjitha platformat perëndimore të mediave sociale, duke i detyruar njerëzit të përdorin alternativa vendase. Ajo parashikoi se ky veprim mund të vijë që vitin e ardhshëm. “Mendoj se është marrë një vendim për ta bërë këtë”, tha ajo.

Për shumë rusë, ky vit ka sjellë gjithashtu taksa më të larta dhe inflacion në rritje, me një ekonomi në rënie që i detyron bizneset të mbyllen dhe rrit koston e ushqimeve dhe faturave shtëpiake.

Të marra së bashku, Putini duket se ka thyer një nga kontratat e pashkruara shoqërore që mbështesin sundimin e tij që nga fillimi i pushtimit: që rusët e zakonshëm mund ta injoronin kryesisht luftën për sa kohë që jeta e përditshme mbetej e qëndrueshme.

Në të gjithë mediat sociale ruse, zhgënjimi me autoritetet është bërë gjithnjë e më i dukshëm. Videot që tregojnë pronarë të bizneseve të vogla që protestojnë kundër taksave më të larta, banorët që ankohen për ndërprerje të përsëritura të internetit dhe fermerët në Siberi të tërbuar për vrasjet masive të bagëtive të urdhëruara nga zyrtarët janë bërë virale.

Indeksi i lumturisë së përgjithshme në Rusi ra në nivelin më të ulët në 15 vjet në prill, raportoi një anketues shtetëror, dhe disa sondazhe kanë treguar se vlerësimi i miratimit të Putinit ka rënë në pikën e tij më të ulët që nga fillimi i pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia.

“Putini e ndjek nga afër miratimin e tij. Ai i ka monitoruar sondazhet me obsesivitet që nga viti 1999”, tha Alexei Venediktov, një ish-redaktor i radiostacionit Echo of Moscow, i cili u detyrua të mbyllej pas fillimit të luftës.

Venediktov kujtoi se si Putini dikur i përshëndeti me gisht shifrat e sondazheve që tregonin mbështetje dërrmuese publike menjëherë pas aneksimit të Krimesë – një veprim që gazetari e kundërshtoi – duke i thënë: “Ti nuk je me popullin. Unë jam me popullin”.

Grusht shteti?Ndërsa është e qartë se pakënaqësia po rritet midis elitës dhe popullsisë, shumica e analistëve besojnë se nëse shfaqet një kërcënim i vërtetë për regjimin e Putinit, ai do të vijë nga rrethi i tij i ngushtë, jo nga rruga.

Një nga pretendimet më të habitshme të raportuara në fillim të këtij muaji, i bazuar në një raport të inteligjencës të prodhuar nga një vend evropian i paidentifikuar, ishte sugjerimi se ish-ministri i mbrojtjes Sergei Shoigu mund të shfaqej si një kërcënim për Putinin. Megjithatë, një grusht shteti i afërt i Kremlinit konsiderohet nga shumë mbështetës dhe kritikë njësoj si i pabesueshëm.

Shërbimet e sigurisë së Rusisë, me miratimin e Putinit, kanë arrestuar disa nga bashkëpunëtorët dhe miqtë më të ngushtë të Shoigut, duke e izoluar më tej ish-ministrin dikur të fuqishëm mes spekulimeve se ai vetë mund të spastrohet përfundimisht.

“Shoigu nuk ka popullaritet në ushtri dhe as bazë mbështetëse”, tha një ish-zyrtar i lartë që e njeh atë personalisht. “Ai kurrë nuk do të veprojë kundër Putinit.”

Gjithashtu, nuk ka gjasa që mospajtimi të vijë nga oligarkët rusë. Shumë prej tyre janë të tmerruar privatisht nga lufta, por heshtin, nga frika se mos flasin hapur, tha biznesmeni kryesor rus. Muajt ​​e fundit kanë sjellë spastrime të reja dhe një valë të re konfiskimesh shtetërore që synojnë bizneset private, më së shumti arrestimi i Vadim Moshkovich, themeluesit miliarder të një firme të madhe bujqësore.

«Elita e biznesit po luan ruletë ruse. Ata shpresojnë që fqinji i tyre të goditet ndërsa ata të kursehen», tha Oleg Tinkov, një nga të paktët liderë të biznesit rus që foli kundër pushtimit dhe iku nga vendi.

“Kush do të veprojë kundër tij? Të gjithë thjesht po presin vdekjen e tij”, shtoi Tinkov.

Ndërkohë, presidenti rus ka rritur orarin e udhëtimeve të tij në javët e fundit, në atë që duket të jetë një përpjekje e qëllimshme për të kundërshtuar narrativat mbi sigurinë e tij dhe paranojën e supozuar. “Putini ka qenë gjithmonë i fiksuar me sigurinë e tij, por është gabim të sugjerohet se ai po fshihet”, tha një person pranë Kremlinit që u takua së fundmi me presidentin.

“Po, ka nervozizëm midis elitave. Po, ka pasiguri. Por të flasësh për një kërcënim ekzistencial ndaj sundimit të Putinit është e parakohshme. Ai mbetet në kontroll.”

Zyrtari i lartë i inteligjencës evropiane tha se shumë në krye ishin “aktualisht në fazën e pranimit”, duke njohur problemet në rritje si në fushën e betejës ashtu edhe në ekonomi, por pa plane për t’i luftuar ato.

“Ata e kuptojnë se është një trend në rënie. Por nuk kam dëgjuar që ata të kenë pyetur… ‘Çfarë duhet të bëjmë atëherë?’”