Kriza Iran-SHBA: Çfarë Pason Pasi Bisedimet Ngërçohen

Analistët shqyrtojnë skenarët e mundshëm në një kohë paqartësie në marrëdhëniet Iran-SHBA.

Mes një armëpushimi që po përfundon dhe një marrëveshjeje të mundshme, qëndron një sërë zhvillimesh ku mund të drejtohet konflikti SHBA-Iran, sipas analistëve. Zëvendëspresidenti JD Vance është caktuar të kryesojë një ekip negociatorësh amerikanë në Islamabad të martën, për bisedime me Iranin në përpjekje për t’i dhënë fund luftës mes dy vendeve. Megjithatë, Teherani ende nuk ka konfirmuar pjesëmarrjen e tij në këtë raund të fundit negociatash.

Në të njëjtën kohë, një armëpushim i brishtë dy-javor pritet të mbarojë të mërkurën, pa asnjë siguri për një zgjatje të tij, ndërsa tensionet kanë arritur kulmin në ditët e fundit. Raundi i parë i bisedimeve SHBA-Iran në Islamabad, më 11 prill, përfundoi pa ndonjë përparim. Që atëherë, SHBA ka vendosur një bllokadë detare mbi të gjitha anijet e lidhura me Iranin që përpiqen të kalojnë përmes ngushticës së Hormuzit, ndërkohë që Irani ka hapur zjarr ndaj anijeve të tjera. Po ashtu, SHBA ka sekuestruar një anije iraniane të hënën, veprim i cili është cilësuar nga Teherani si “pirateri” dhe ka kërcënuar me hakmarrje.

Trump ka bërë të qartë se është i gatshëm të përdorë forcë nëse nuk arrihet një marrëveshje në terma të përshtatshëm për SHBA-në. Ai deklaroi se nëse Irani nuk pranon të negociojë, “do të ketë pasoja të rënda”. Ndërkohë, Irani mban qëndrimin se nuk do të ketë negociata nën kërcënime. Mohammad Reza Mohseni Sani, anëtar i Komisionit të Sigurisë Kombëtare të parlamentit iranian, ka hedhur dyshime mbi mundësinë e bisedimeve, duke akuzuar SHBA për kërkesa të tepruara dhe përfitime të brendshme politike.

Analistët e shohin situatën si jashtëzakonisht të tensionuar dhe të pafavorshme për bisedime të frytshme. Islamabad synon arritjen e një “memorandumi mirëkuptimi” për të blerë kohë dhe zgjatur armëpushimin, por diferencat e mëdha në kërkesat e palëve, përfshirë programin bërthamor të Teheranit dhe sanksionet, e bëjnë të vështirë arritjen e një marrëveshjeje. Ekspertët theksojnë nevojën për kompromis nga të dyja palët, por perspektiva për progres është e zymtë në mungesë të ndonjë ndryshimi të qëndrimeve të tanishme.