100 vite fantashkencë – aty ku teknologjia takon imagjinatën dhe e ardhmja bëhet histori

Në mars të vitit 1926 doli numri i parë i revistës “Amazing Stories”, një moment që konsiderohet si koha zyrtare kur lindi fantashkenca moderne, sipas “Rolling Stones Italia”.

Pikërisht në këtë periudhë u përdor për herë të parë termi “fantashkencë” – i cili më vonë do të shndërrohej në një nga zhanret më të rëndësishme kulturore të shekullit XX dhe XXI.

Revista u themelua nga Hugo Gernsback, i cili e përkufizoi këtë zhanër si një përzierje mes imagjinatës dhe shkencës – një mënyrë për të treguar histori që jo vetëm argëtojnë, por edhe edukojnë dhe nxisin reflektim mbi të ardhmen.

Që nga ajo kohë, fantashkenca është shndërruar në një udhëtim të jashtëzakonshëm që përshkon letërsinë, kinemanë, filozofinë dhe artin.

Nga vizionet futuriste të Fritz Lang te universet paranojake dhe filozofike të Philip K. Dick, nga ligjet e robotikës së Isaac Asimov deri te imagjinata filmike e Stanley Kubrick – ky zhanër ka ndërtuar një trashëgimi të pasur dhe të shumëanshme.

Fantashkenca ka evoluar vazhdimisht, duke reflektuar kohën në të cilën është krijuar: optimizmi teknologjik i viteve 1950, frika nga lufta bërthamore gjatë Luftës së Ftohtë dhe, në ditët e sotme, shqetësimet për inteligjencën artificiale, krizën klimatike dhe të ardhmen e njerëzimit.

Nga faqet e revistave pulp deri te ekranet e mëdha dhe sagat epike si ato të galaktikave “shumë, shumë larg”, fantashkenca mbetet një nga mënyrat më të fuqishme për të imagjinuar të ardhmen – dhe për të kuptuar më mirë të tashmen. //a.i/