Dy vendime të kundërta në Britani për viktima shqiptare të trafikimit: njërit i jepet azil, tjetrit i lejohet deportimi

Dy vendime të publikuara më 4 shtator 2026 nga gjykatat britanike tregojnë se si po zbatohet në praktikë udhëzimi i ri për viktimat meshkuj të trafikimit nga Shqipëria. Në njërin rast, një shqiptar fitoi azilin pasi gjykata pranoi se rrezikonte të ritrafikohej; në tjetrin, një shtetas shqiptar i njohur zyrtarisht si viktimë e skllavërisë moderne humbi apelimin dhe mund të deportohet në Shqipëri.

Të dyja çështjet janë raportuar sot nga revista juridike britanike Solicitors Journal dhe kanë rëndësi sepse vijnë vetëm pak javë pasi Gjykata e Lartë e Emigracionit në Britani miratoi udhëzimin e ri kombëtar për rastet e meshkujve shqiptarë viktima të trafikimit.

Në rastin e parë, i identifikuar vetëm me inicialet RH për shkak të urdhrit të anonimatit, gjykata pranoi se shqiptari ishte viktimë trafikimi, megjithëse mekanizmi zyrtar britanik për identifikimin e viktimave, National Referral Mechanism, kishte arritur më parë në përfundimin e kundërt.

RH kishte ardhur në Mbretërinë e Bashkuar si i mitur i pashoqëruar, pasi udhëtimi i tij përmes Kanalit të La Manshit ishte organizuar nga kontrabandistë. Ai kishte deklaruar se në Shqipëri kishte marrë hua rreth 3,500 paund nga persona që jepnin para jashtë sistemit bankar, për të financuar një kurs arti, dhe se më pas ishte kërcënuar prej tyre.

Në vitin 2023, kur ishte 18 vjeç, policia britanike e gjeti në një shtëpi ku kultivohej kanabis në veri të Anglisë. Ai deklaroi se një shqiptar në Londër i kishte thënë se kishte një borxh për të shlyer dhe më pas ishte mbajtur nën kontroll, kërcënuar dhe detyruar të kujdesej për bimët e kanabisit.

Mekanizmi britanik kundër trafikimit nuk e kishte njohur fillimisht si viktimë. Por gjyqtari vuri në dukje se vendimi ishte marrë pa e intervistuar RH-në dhe mbi bazën e informacionit të kufizuar të marrë menjëherë pas arrestimit.

Pas dëgjimit të drejtpërdrejtë të dëshmisë së tij, gjykata arriti në përfundimin se ai ishte viktimë trafikimi dhe se ekzistonte një rrezik real që, nëse kthehej në Shqipëri, personat që e kishin shfrytëzuar ta detyronin sërish të përfshihej në shpërndarjen e drogës për të shlyer borxhin. Apeli i tij për azil u pranua.

Në të njëjtën ditë është publikuar edhe një vendim me rezultat të kundërt.

Një tjetër shqiptar, i identifikuar si DS, ishte njohur zyrtarisht nga Home Office si viktimë e skllavërisë moderne dhe trafikimit për veprimtari kriminale të detyruar. Megjithatë, gjykata hodhi poshtë kërkesën e tij për mbrojtje dhe lejoi procedurën e deportimit.

DS kishte hyrë ilegalisht në Britani në vitin 2013, ishte larguar administrativisht më 2018 dhe ishte rikthyer në vitin 2021. Më pas u dënua pasi policia e gjeti duke punuar në një operacion kultivimi kanabisi në Kent.

Home Office kishte pranuar një pjesë të rëndësishme të historisë së tij: se në Shqipëri kishte rënë nën ndikimin e një huadhënësi lokal dhe se më pas ishte trafikuar drejt Britanisë dhe detyruar të punonte në veprimtari kriminale. Ai kishte deklaruar gjithashtu se ishte dhunuar rëndë gjatë shfrytëzimit.

Por gjykata nuk pranoi pretendimin e tij se grupi kriminal kishte aftësinë ta gjente përsëri kudo që ai lëvizte dhe se mund ta ritrafikonte në rast kthimi në Shqipëri.

Gjykatësi vlerësoi se DS nuk kishte provuar që personi nga i cili druhej kishte një rrjet ose ndikim aq të madh sa ta bënte të pamundur mbrojtjen ose zhvendosjen e tij në një zonë tjetër të Shqipërisë. Gjykata arriti gjithashtu në përfundimin se, në rrethanat individuale të këtij rasti, autoritetet shqiptare mund t’i siguronin mbrojtje të mjaftueshme.

Dy vendimet janë veçanërisht të rëndësishme për shkak të udhëzimit të ri britanik LR (Male VOTs) Albania, të miratuar më 13 gusht 2026.

Në atë vendim, Upper Tribunal përcaktoi për herë të parë një udhëzim të plotë kombëtar për meshkujt shqiptarë viktima të trafikimit. Gjykata vendosi se ata përbëjnë një “grup të veçantë shoqëror” për qëllimet e Konventës së Refugjatëve, por kjo nuk do të thotë se çdo viktimë shqiptare fiton automatikisht azil.

Sipas udhëzimit, rreziku i ritrafikimit ose hakmarrjes duhet të shqyrtohet rast pas rasti. Faktorët që mund të shtojnë cenueshmërinë përfshijnë moshën e re, varfërinë, mungesën e arsimit, papunësinë, origjinën nga zona rurale dhe probleme të shëndetit fizik ose mendor.

Gjykata britanike ka vlerësuar njëkohësisht se Shqipëria ka bërë përparime të rëndësishme në luftën kundër trafikimit dhe se, në përgjithësi, shteti shqiptar mund të sigurojë mbrojtje për viktimat meshkuj të rritura. Por kjo mbrojtje nuk konsiderohet efektive në çdo rast.

Një nga problemet e identifikuara nga gjykata është mungesa e një strehe të dedikuar dhe të qëndrueshme për meshkujt e rritur viktima të trafikimit. Udhëzimi britanik vëren gjithashtu se shumë viktima shqiptare meshkuj hezitojnë të kërkojnë ndihmë për shkak të stigmës, mosbesimit ndaj institucioneve dhe frikës se grupet kriminale mund të kenë lidhje me zyrtarë të korruptuar.

Dy vendimet e publikuara sot tregojnë pikërisht se çfarë ndryshon pas këtij udhëzimi: vetëm fakti që një shqiptar është njohur si viktimë trafikimi nuk mjafton për të fituar azil në Britani, por as një vendim negativ i mekanizmit britanik kundër trafikimit nuk e pengon gjykatën ta njohë atë si viktimë dhe t’i japë mbrojtje.

Çdo rast tashmë duhet të vlerësohet mbi rrezikun konkret që personi ka në Shqipëri, fuqinë e trafikantëve, mundësinë e mbrojtjes nga shteti dhe nëse ai mund të zhvendoset në mënyrë të sigurt në një pjesë tjetër të vendit.

Lexo raportimin e Solicitors Journal për rastin RH

Lexo raportimin për rastin DS

Lexo udhëzimin zyrtar britanik për viktimat shqiptare të trafikimit