Grekët miliardat e arabëve, ne pelikanët?

Nga Fatos Çoçoli

Dje, gazeta dhe portali “Kohët e qytetit grek” ( https://greekcitytimes.com/2026/06/07/exclusive-jared-kushner-withdraw-sazan-mykonos-greece/?fbclid=IwY2xjawSTOhdleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZA80MDk5NjI2MjMwODU2MDkAAR4v-R9B0dH-CxkhzcM61tA-5V5yTlagWQY92fs6-lRbd6HoTTHf2P76dcRhqg_aem_JrZnZ6R-W0nCrOFr-1ilIQ#google_vignette  raportonte se Jared Kushner kishte braktisur projektin në ishullin Sazan të Shqipërisë, i tërhequr nga lehtësirat e autoriteteve greke, për të investuar në ishullin Mykonos.

Pas tetë ditë protestave të zhvilluara në Tiranë për projektin e investimit strategjik në Zvërnec dhe mbulimit që media ndërkombëtare e majtë(rrjeti televiziv amerikan CNN, rrjeti tjetër televiziv amerikan MSNow, etj.) i kanë bërë protestave, që këto media e lidhin me synimet dhe planet për investim të dhëndrit të Presidentit Trump Jared Kushner, gazeta greke jep lajmin se Kushner ka braktisur projektin e Sazanit, për të konsideruar ofertat e autoriteteve greke për investime në ishullin Mykonos, një nga perlat ishullore të Greqise.

Uroj me shpirt që kjo të mos jetë e vërtetë dhe me siguri është njoftim i rremë. Ndërkohë, një pyetje ngelet si gozhdë: ndërsa Greqia po mirëpret investime në miliarda në sektorin e turizmit luksoz, përfshirë projekte të lidhura me fondet e Jared Kushner dhe investitorë të mëdhenj nga Lindja e Mesme, ne çfarë bëjmë?
A rrezikojmë të humbasim mundësi të rëndësishme zhvillimi, për shkak të mungesës së një gjithëpëlqimi kombëtar mbi mënyrën se si duhet të zhvillohet turizmi?

Në thelb, debati nuk është mes zhvillimit dhe natyrës. Debati është se si të arrihet një ekuilibër mes tyre.
Greqia prej dekadash ka ndërtuar një industri turistike që kombinon mbrojtjen e markave të saj natyrore me tërheqjen e investimeve të mëdha ndërkombëtare. Ishuj si Mykonos, Santorini apo Kreta janë kthyer në destinacione globale, ku projektet luksoze bashkëjetojnë me rregulla të forta planifikimi urban dhe me një industri turistike të konsoliduar.

Ndërkohë, ne ndodhemi ende në fazën e përcaktimit të modelit tonë të zhvillimit. Riviera shqiptare, Vlora, Karaburuni, Sazani, Zvërneci dhe zona të tjera bregdetare përfaqësojnë potenciale të mëdha ekonomike, por edhe pasuri natyrore që kërkojnë mbrojtje.

Zhvillim dhe hapje vendesh pune, apo mbrojtje për pelikanët? Në fakt, çështja është shumë më komplekse. Laguna e Nartës përfaqëson një nga ekosistemet më të rëndësishme të Shqipërisë dhe mbrojtja e saj është një detyrim ligjor, mjedisor dhe moral. Pelikanët, flamingot dhe biodiversiteti i zonës nuk janë vetëm elemente dekorative të natyrës shqiptare; ato janë pjesë e trashëgimisë kombëtare dhe një aset ekonomik për zhvillimin e ekoturizmit.

Nga ana tjetër, edhe investimet e mëdha turistike nuk mund të konsiderohen automatikisht si kërcënim. Për tetë ditë rrjesht protestuesit paqësorë në Tiranë kanë kërkuar anullimin e projektit të zhvillimit të Zvërnecit.
A duhet të nxitoheshim kaq fort? Nëse projekti respekton standardet mjedisore, procedurat ligjore dhe transparencën publike, ai me siguri do të sjellë vende pune, të ardhura fiskale, rritje të vlerës së pronës dhe zhvillim të infrastrukturës.

Prandaj pyetja reale nuk është nëse duhet të zgjedhim mes pelikanëve dhe investimeve. Pyetja është nëse jemi në gjendje të projektojmë zhvillim, që edhe mbron natyrën tonë, por që edhe njëkohësisht tërheq investime.
Një nga arsyet pse debatet e tilla bëhen kaq konfliktuale në Shqipëri lidhet me mungesën e besimit ndaj institucioneve.

Shumë qytetarë nuk janë të bindur se institucionet shtetërore do të garantojnë respektimin e standardeve mjedisore pas fillimit të investimeve. Për këtë arsye, çdo projekt i madh perceptohet automatikisht si një rrezik potencial për natyrën.

Në të njëjtën kohë, investitorët strategjikë seriozë dhe mbështetësit e huaj të zhvillimit të vendit tonë, argumentojnë se refuzimi sistematik i çdo projekti të madh krijon pasiguri dhe dëmton klimën e investimeve në vend.

Duhet të mësojmë nga Greqia?

Suksesi i Greqisë nuk lidhet vetëm me bukuritë natyrore. Ai lidhet me krijimin e një sistemi që, pavarësisht problemeve të veta, ka arritur të ndërtojë marka turistike globale, të tërheqë kapital ndërkombëtar dhe të zhvillojë infrastrukturë moderne.

Ne nuk mund të konkurrojmë duke kopjuar verbërisht modelin grek, por mund të mësojmë prej tij. Investimet e mëdha kërkojnë siguri juridike, transparencë, standarde mjedisore të matshme dhe konsultim publik serioz. Vetëm kështu shmangen përplasjet që e ndajnë shoqërinë tonë në dy kampe të papajtueshme.