Përshkallëzimi i luftës në Iran ngre shqetësime për numrin e viktimave të civilëve

Përshkallëzimi i papritur i luftës në Iran ka rikthyer vëmendjen mbi numrin e viktimave në radhët e civilëve, pasi Irani raportoi 18 të vdekur në sulmin e fundit amerikan, përfshirë katër të vrarë dhe dhjetëra të plagosur në një dasmë.

Ministri i shëndetësisë i Iranit tha se 18 persona u vranë dhe 108 u plagosën në sulmet ajrore amerikane të së martës në Iran. Gjysmëhëna e Kuqe Iraniane tha se katër persona u vranë dhe 67 u plagosën në një ceremoni martese pranë bregdetit të Ngushticës së Hormuzit.

Rikthimi i operacioneve luftarake ka alarmuar vendet në të gjithë rajonin, ndërsa Irani nisi sulme me raketa dhe dronë kundër asaj që i quajti asete amerikane në Bahrein, Jordani, Kuvajt dhe Irak. Ushtria e Kuvajtit raportoi sulme të mëtejshme me raketa dhe dronë të enjten herët, duke thënë se ato u interceptuan nga sistemet e mbrojtjes ajrore.

Armët kishin heshtur kryesisht që nga shkëmbimi i mëparshëm në korrik, megjithëse bisedimet e paqes nuk arritën të përparonin ndërkohë. Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, kërcënoi të përdorte edhe më shumë forcë ushtarake, edhe pse lufta është e papëlqyeshme në vend dhe ka rritur koston e benzinës.

Ndihmësit kryesorë të Trump po bëjnë presion që lufta të mos përshkallëzohet para zgjedhjeve të mesit të mandatit të nëntorit, për të frenuar humbjet zgjedhore të republikanëve, dhe zyrtarët e Shtëpisë së Bardhë do të shqyrtojnë rritjen e veprimeve ushtarake pas votimit më 3 nëntor, thanë katër persona të njohur me diskutimet.

Irani, nga ana e tij, ka mbetur sfidues, pavarësisht humbjeve të rënda ushtarake dhe ekonomike.

Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Antonio Guterres, u alarmua thellësisht nga raportet për viktima civile, përfshirë një sulm që thuhet se goditi një ceremoni martese në Iran, dhe bëri thirrje për një ndërprerje të menjëhershme të veprimeve ushtarake, tha zëdhënësi i tij, Stephane Dujarric.

“Sekretari i Përgjithshëm dënon të gjitha sulmet kundër civilëve. Ai kujton se të gjitha palët duhet të respektojnë detyrimet e tyre sipas ligjit ndërkombëtar humanitar, duke përfshirë parimet e dallimit, proporcionalitetit dhe masës paraprake”, tha Dujarric.

Vdekjet do të ishin përveç 3,636 personave të dokumentuar si të vrarë në Iran që nga 7 prilli, përfshirë 1,701 civilë, sipas Agjencisë së Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut (HRANA), një grup i pavarur iranian për të drejtat e njeriut.

SHBA-të kanë raportuar 18 ushtarakë të vrarë dhe më shumë se 750 të plagosur.

“Jemi në dijeni të raporteve, të cilat burojnë nga media shtetërore iraniane. Ushtria amerikane nuk i shënjestron kurrë civilët, ndryshe nga IRGC-ja”, tha në një email Kapiteni i Marinës Amerikane Tim Hawkins, një zëdhënës i Komandës Qendrore të ushtrisë amerikane.

Shoqata e Gjysmëhënës së Kuqe Iraniane publikoi një video që tregon mbeturinat e shpërndara në tokë pranë një ndërtese me një vrimë të madhe në çati, të shoqëruar nga imazhe statike që tregojnë njerëz, disa me jelekë të Gjysmëhënës së Kuqe, teksa shikojnë një ndërtesë të dëmtuar dhe një kullë shërbimesh të shtrirë përtokë.

Reuters ishte në gjendje të verifikonte vendndodhjen duke përdorur imazhe satelitore, të cilat treguan se kulla e rrëzuar ishte 136 metra (149 jardë) larg ndërtesës së dëmtuar.

Incidenti i dasmës kujtoi shpërthimin në një shkollë në Minab që vrau 160 persona në një shkollë vajzash në ditën e parë të luftës.

Pentagoni ende nuk ka lëshuar një përfundim zyrtar mbi sulmin në Minab, i cili do të ishte incidenti më i madh me viktima civile i ushtrisë amerikane në dekada. Dy burime të njohura me çështjen i thanë Reuters-it se mund të ketë qenë rezultat i përdorimit të të dhënave të vjetruara të synimeve nga SHBA-të.

Anëtarët demokratë të Kongresit Amerikan i kanë bërë thirrje administratës të publikojë gjetjet e hetimit të saj për incidentin, por raporti nuk u është dërguar ligjvënësve.

Mbrojtësit amerikanë të luftës së Iranit gjithashtu vënë në dukje vdekjet e civilëve që rezultuan nga përpjekjet iraniane për të shtypur protestat në rrugë që përfshiu vendin në dhjetor dhe janar, përpara se SHBA-të dhe Izraeli të sulmonin Iranin më 28 shkurt. HRANA e ka vlerësuar numrin e të vdekurve në më shumë se 7,000, ndërsa grupet iraniane të mërgimtarëve pretendojnë se numri është shumë më i lartë.

Trump ka përmendur një nxitje për iranianët për të përmbysur qeverinë e tyre si një arsye për luftën, përveç përpjekjes për të ndaluar programin bërthamor të Iranit dhe për t’i dhënë fund mbështetjes së tij për grupet militante jashtë vendit si Hamasi, Hezbollahu dhe Huthitët.

Irani gjithashtu i është përgjigjur sulmeve të SHBA-së duke kërcënuar çdo anije cisternë nafte që kalon nëpër Ngushticën e Hormuzit pa autorizimin iranian, duke e kufizuar rëndë trafikun në një rrugë ujore që para luftës transportonte 20% të furnizimit botëror me naftë.