Trump thotë se forcat amerikane do ta “përfundojnë punën”së shpejti

Presidenti Donald Trump tha se forcat amerikane do ta “përfundojnë punën” në Iran së shpejti, pasi “objektivat strategjike kryesore po i afrohen përfundimit”, duke ofruar një mbrojtje të plotë të luftës të mërkurën në mbrëmje në fjalimin e tij të parë kombëtar që nga fillimi i konfliktit më shumë se një muaj më parë.

Trump pati një audiencë të gjerë dhe një shans për të artikuluar objektiva të qarta për luftën pas javësh ndryshimi të objektivave dhe mesazheve shpesh kontradiktore nëse ai po qetësohet apo është gati të përshkallëzojë operacionet ushtarake – edhe pse Irani vazhdoi sulmet e tij ndaj Izraelit dhe fqinjëve të Gjirit Persik dhe sulmet ajrore goditën Teheranin.

Por ai kaloi pjesën më të madhe të kohës së tij duke përsëritur disa nga të njëjtat gjëra që tha në javët e fundit, ndërsa sugjeroi gjithashtu se SHBA-të ishin afër përmbushjes së objektivave të tyre kryesore ushtarake në Iran dhe afatit kohor të tij të vlerësuar për përfundimin e operacioneve brenda dy deri në tre javësh. Ai premtoi se forcat amerikane do të vazhdojnë ta godasin Iranin shumë fort.

“Për vite me radhë, të gjithë kanë thënë se Irani nuk mund të ketë armë bërthamore. Por në fund të fundit, këto janë vetëm fjalë nëse nuk jeni të gatshëm të ndërmerrni veprime kur të vijë koha”, tha Trump.

Presidenti tha: “Në këto katër javët e fundit, forcat tona të armatosura kanë arritur fitore të shpejta, vendimtare dhe dërrmuese në fushën e betejës” dhe kritikoi dekadat e mëparshme të politikës amerikane, duke thënë se presidentët e mëparshëm “bënë gabime dhe unë po i korrigjoj ato”.

“Situata ka vazhduar për 47 vjet dhe duhej të ishte trajtuar shumë kohë para se unë të vija në detyrë”, tha ai.

Trump gjithashtu pranoi rritjen e çmimeve të naftës dhe tregjet financiare të paqëndrueshme, por këmbënguli se ato do të ishin të përkohshme.

Ndërkohë, sondazhet tregojnë se shumë amerikanë mendojnë se ushtria amerikane ka shkuar shumë larg në Iran – edhe pse më shumë trupa amerikane lëvizin në rajon për një ofensivë të mundshme tokësore. Trump zgjodhi të mos mbante një fjalim të tillë më afër kohës kur SHBA-të dhe Izraeli nisën sulmet e para, dhe tani mbeten pyetje nëse tani është tepër vonë që ajo që thotë ai të depërtojë.

Zjarri me raketa iraniane shënjestroi Dubain në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Izraelin pak para fjalimit të Trump.

Trump thotë “ne mund të marrim vetëm naftën” ndërsa udhëheqësi i Iranit i drejtohet publikut amerikan

Presidenti, në komentet gjatë një dreke të Pashkëve të mërkurën pasdite, tha për Iranin: “Ne mund të marrim vetëm naftën e tyre. Por e dini, nuk jam i sigurt nëse njerëzit në vendin tonë kanë durimin ta bëjnë këtë, gjë që është për të ardhur keq.”

“Po, ata duan ta shohin të mbarojë. Nëse do të qëndronim atje, unë preferoj vetëm të marrim naftën,” tha Trump. “Ne mund ta bënim kaq lehtë. Do ta preferoja këtë. Por njerëzit në vend thonë: ‘Thjesht fitoni. Po fitoni kaq shumë. Thjesht fitoni. Kthehuni në shtëpi.’ Dhe unë jam dakord edhe me këtë, sepse kemi shumë naftë midis Venezuelës dhe naftës sonë.”

Media nuk u lejua të shikonte fjalimet e presidentit në drekë, por Shtëpia e Bardhë ngarkoi videon e fjalimit në internet para se ta hiqte atë. Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj kërkesave për koment nga Associated Press mbi videon dhe pse u hoq.

Në një postim në rrjetet sociale më herët të mërkurën, Trump mbajti një ton agresiv, duke kërkuar që Irani të ndalojë bllokimin e Ngushticës së Hormuzit – rruga ujore jetike për furnizimet globale me naftë – ose SHBA-të do ta bombardonin Republikën Islamike “duke e kthyer në Epokën e Gurit”. Presidenti ka thënë gjithashtu se SHBA-të “nuk do të kenë të bëjnë fare” me sigurimin e sigurisë së anijeve që kalojnë nëpër Hormuz, një tërheqje e dukshme nga një kërcënim i mëparshëm për të sulmuar rrjetin elektrik të Iranit nëse nuk do ta hapte ngushticën deri më 6 prill.

Në të njëjtën drekë të Pashkëve, presidenti përsëriti disa nga ankesat e tij në lidhje me aleatët e NATO-s për ngurrimin e tyre për t’u përfshirë në sigurimin e Ngushticës së Hormuzit, ndërsa sugjeroi që Kina, Japonia dhe Koreja e Jugut gjithashtu mund të ndërhyjnë për të rihapur rrugën ujore.

“Lëreni Korenë e Jugut, e dini, ne kemi vetëm 45,000 ushtarë në rrezik atje, pranë një force bërthamore – le ta bëjë Koreja e Jugut,” tha Trump për përpjekjet për të rihapur ngushticën. “Lëreni Japoninë ta bëjë. Ata marrin 90% të naftës së tyre nga ngushtica. Le ta bëjë Kina.”

Në një postim tjetër në mediat sociale në mëngjes, Trump shkroi se “Presidenti i Ri i Regjimit të Iranit” donte një armëpushim. Nuk ishte e qartë se kujt po i referohej presidenti i SHBA-së, pasi Irani ende ka të njëjtin president. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmail Baghaei, e quajti pretendimin e Trump “të rremë dhe të pabazë”, sipas një raporti në televizionin shtetëror iranian.

Duke folur më parë për Al Jazeera, Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi sinjalizoi gatishmërinë e Teheranit për të vazhduar luftën. “Nuk mund t’u flasësh popullit të Iranit me gjuhën e kërcënimeve dhe afateve,” tha ai. “Ne nuk caktojmë asnjë afat për të mbrojtur veten.”

Orë para fjalimit të Trump, Presidenti iranian Masoud Pezeshkian postoi një letër të gjatë në anglisht në llogarinë e tij X duke u bërë thirrje qytetarëve amerikanë dhe duke theksuar se vendi i tij kishte ndjekur negociatat përpara se SHBA-të të tërhiqeshin nga ajo rrugë.

“Saktësisht cilat nga interesat e popullit amerikan po i shërben vërtet kjo luftë?” shkroi ai.

Nuk ka shenja se Irani po heq dorë nga kontrolli i tij mbi Ngushticën e Hormuzit

Që nga fillimi i luftës më 28 shkurt, Trump ka ofruar objektiva të ndryshueshme dhe ka thënë vazhdimisht se mund të mbarojë së shpejti, ndërsa gjithashtu ka kërcënuar të zgjerojë konfliktin. Mijëra trupa shtesë amerikane aktualisht po shkojnë drejt Lindjes së Mesme, dhe spekulimet janë të shumta rreth arsyes.

Trump gjithashtu ka kërcënuar të sulmojë qendrën e eksportit të naftës në Ishullin Kharg të Iranit. Dhe SHBA-të mund të vendosin të dërgojnë forca ushtarake për të siguruar rezervat e uraniumit të Iranit – një operacion kompleks dhe i rrezikshëm, i mbushur me rreziqe rrezatimi dhe kimike, thonë ekspertët dhe ish-zyrtarët e qeverisë.

Konfuzionit i shtohet edhe roli që Izraeli – i cili ka bombarduar Iranin së bashku me SHBA-në – mund të luajë në cilindo prej këtyre skenarëve.

Trump ka qenë nën presion në rritje për t’i dhënë fund luftës që ka rritur koston e benzinës, ushqimit dhe mallrave të tjera. Çmimi i naftës së papërpunuar Brent, standardi ndërkombëtar, është rritur me më shumë se 40% që nga fillimi i luftës.

Nuk është e qartë se ku qëndrojnë përpjekjet diplomatike.

SHBA-të i kanë paraqitur Iranit një plan me 15 pika që synon të sjellë një armëpushim, duke përfshirë një kërkesë për rihapjen e ngushticës dhe për tërheqjen e programit të tij bërthamor.

Irani këmbëngul se programi i tij bërthamor është paqësor. Dhe në një raport javën e kaluar nga transmetuesi në gjuhën angleze i televizionit shtetëror iranian, një zyrtar anonim u citua të thoshte se Irani kishte kërkesat e veta për t’i dhënë fund luftimeve, duke përfshirë ruajtjen e sovranitetit mbi ngushticën.

Në intervistën me Al Jazeera, Araghchi pranoi se kishte marrë mesazhe të drejtpërdrejta nga i dërguari i SHBA-së në Lindjen e Mesme, Steve Witkoff. Ai këmbënguli, megjithatë, se nuk kishte negociata të drejtpërdrejta dhe tha se Irani nuk ka besim se bisedimet me SHBA-në mund të japin ndonjë rezultat, duke thënë se “niveli i besimit është në zero”.

Ai paralajmëroi kundër çdo përpjekjeje të SHBA-së për të nisur një ofensivë tokësore, duke thënë se “ne po i presim ato”.

Në një marrëveshje me sa duket për t’i dhënë një shans diplomacisë, zyrtarët amerikanë kanë dhënë “garanci të qarta” se Araghchi dhe Kryetari i Parlamentit të Iranit, Mohammad Bagher Qalibaf, nuk do të jenë në shënjestër, sipas tre zyrtarëve që folën në kushte anonimiteti sepse nuk janë të autorizuar të flasin publikisht për këtë çështje.