FOKUS – Islanda vendos anëtarësimin ose jo në BE

BRUKSEL, 29 gusht /ATSH-DPA/ – Islanda do të vendosë sot me anë të një referendumi nëse do të rifillojë ose jo negociatat e pranimit me Bashkimin Evropian, pasi presioni gjeopolitik e solli çështjen përsëri në krye të agjendës politike.

Vota u njoftua në mars pasi qeveria aktuale pro BE e udhëhequr nga social-demokratët kishte njoftuar një referendum për rihapjen e bisedimeve të pranimit pas fitores së saj në zgjedhjet e vitit 2024.

Islanda ka aplikuar për anëtarësim në BE në vitin 2009 pas krizës financiare globale, e cila e goditi rëndë.

Bisedimet e pranimit u pezulluan, megjithatë, në vitin 2013 nga qeveria e atëhershme euroskeptike e Islandës.

Islanda, një komb nordik me pak më pak se 400 000 banorë dhe anëtare e NATO-s, po përballet me presion në rritje për të forcuar lidhjet me kontinentin evropian.

Dyshimet mbi angazhimin e SHBA-së ndaj sigurisë evropiane dhe islandeze, rivaliteti gjeopolitik në rritje në Arktik dhe kërcënimet e Uashingtonit për të marrë kontrollin e Groenlandës, një ishull arktik në perëndim të Islandës, kanë kontribuar në ndryshim.

Aktualisht, Rejkjaviku po punon ngushtë me Brukselin në Zonën Ekonomike Evropiane (EEA) dhe pjesëmarrjen në zonën e udhëtimit pa viza Schengen.

Nëse islandezët vendosin të rifillojnë negociatat e anëtarësimit me BE-në mbetet e hapur, pasi sondazhet sugjerojnë se vendi është i ndarë për këtë çështje.

Një pikë e rëndësishme ngërçi në debatin mbi anëtarësimin e mundshëm në BE është peshkimi dhe kontrolli mbi zonat fitimprurëse të peshkimit, një faktor i rëndësishëm ekonomik në Islandë.

Nëse Islanda pranon të rifillojë bisedimet, vendi do të përballet me negociata disavjeçare me Komisionin Evropian për të vlerësuar përputhshmërinë e Rejkjavikut me ligjin dhe standardet e BE-së./ a.jor.