Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama në Berlin: Evropa sot ka nevojë për guxim për zgjerim

Kryeministri Edi Rama ka dhënë një intervistë për Euronews.com lidhur me situatën në Europë dhe sfidat e saj. Rama ka folur për zgjerimin dhe procesin e saj në raport me integrimin e vendeve të Ballkanit Perëndimor.

Artikulli i plotë:

A është Evropa gati për momentin e saj të ardhshëm të Helmut Kohl?

Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama paraqet argumentet e tij në Berlin

Duke qëndruar në qytetin që u bë simbol i ndarjes dhe ribashkimit të Evropës, kryeministri shqiptar Edi Rama paraqiti një vizion gjithëpërfshirës për të ardhmen e kontinentit, duke i kërkuar Bashkimit Evropian të tregojë të njëjtën guxim strategjik që mundësoi ribashkimin e Gjermanisë më shumë se tre dekada më parë.

Duke iu drejtuar udhëheqësve të lartë të biznesit gjerman në Komitetin Gjerman për Marrëdhëniet Ekonomike të Evropës Lindore në Berlin, Rama argumentoi se Evropa po i afrohet një momenti përcaktues në historinë e saj. Një moment që kërkon lidership dhe jo burokraci.

“Berlini, vendi ku ndoshta transformimi më i madh gjeopolitik i jetës sonë u bë realitet. Dhe jo vetëm sepse ra një mur. Por sepse, pas rënies së murit, doli një udhëheqës me guximin për të kuptuar se çfarë kërkonte historia më pas. Helmut Kohl nuk e shihte ribashkimin gjerman si një sfidë administrative. Ai e shihte atë si një domosdoshmëri gjeopolitike. Kundër kujdesit. Kundër skepticizmit. Kundër mençurisë konvencionale të kohës”, tha ai gjatë fjalimit të tij.

Udhëheqësi shqiptar përmendi vazhdimisht ish-kancelarin gjerman Helmut Kohl si një shembull të lidershipit politik të aftë për të njohur realitetet strategjike përpara se strukturat institucionale të kishin kapur plotësisht situatën.

“Unë besoj gjithnjë e më shumë se vetë Evropa po i afrohet një momenti të ngjashëm. Një moment kur vazhdimi i menaxhimit të realitetit përmes procedurave, hezitimeve dhe supozimeve të trashëguara po bëhet më i rrezikshëm sesa marrja e vendimeve strategjike. Një moment që kërkon atë që unë do ta përshkruaja si një moment të ri Helmut Kohl.”

Sipas Ramës, Bashkimi Evropian po bën një gabim strategjik duke diskutuar arkitekturën e ardhshme të kontinentit, ndërkohë që e lë Ballkanin Perëndimor jashtë. “Sepse Evropa sot përballet me një çështje jashtëzakonisht të ngjashme me atë që u përball Gjermania atëherë.” Ai vuri në dukje rëndësinë në rritje të infrastrukturës energjetike, rrjeteve dixhitale, lëvizshmërisë ushtarake dhe lëndëve të para kritike, duke argumentuar se rajoni është bërë qendror për ambiciet e Evropës.

“Korridoret e energjisë që i nevojiten Evropës kalojnë nëpër gjeografinë tonë. Rrjetet dixhitale që dëshiron Evropa kërkojnë territorin tonë. Mineralet kritike që Evropa i ka rizbuluar papritur si strategjike ndodhen nën tokën tonë. Kina e kupton këtë. Rusia sigurisht që e kupton. Edhe Evropa e kupton. Megjithatë, ndonjëherë e harron kur harton planet e veta”, tha Rama. Për Shqipërinë, shtoi Rama, anëtarësimi në BE nuk është thjesht një objektiv politik, por një projekt transformues.

‘Na jepni vende përpara se të na jepni veto’Në vend që të priste anëtarësimin e plotë, Rama propozoi një integrim gradual të vendeve kandidate në strukturat kryesore evropiane.

“Na futni tani në arkitekturën strategjike të Evropës. Na jepni vende përpara se të na jepni veto. Na jepni pjesëmarrje përpara se të na jepni komisionerë. Na jepni përgjegjësi përpara se të na jepni çdo zbukurim institucional. Na futni në Unionin e Energjisë. Në Unionin Dixhital. Në korniza të përbashkëta sigurie. Në instrumente të përbashkëta financiare. Në zinxhirë të përbashkët furnizimi”, kërkoi ai gjatë fjalimit të tij në Berlin, edhe një herë, duke e krahasuar situatën e vendit të tij me pasojat e rënies së Murit të Berlinit.

“Helmut Kohl nuk pyeti nëse ribashkimi ishte administrativisht i përsosur. Ai pyeti nëse vazhdimi i ndarjes mbetej strategjikisht i pranueshëm. Kjo është një pyetje thellësisht e ndryshme. Dhe ndoshta është pyetja që Evropa duhet t’i bëjë vetes sot”, tha Rama, duke përmendur përsëri Kohlin.

Inteligjenca artificiale, demokracia dhe beteja për të vërtetënTema e dytë kryesore e fjalimit të Ramës u përqendrua në inteligjencën artificiale dhe atë që ai e përshkroi si një kërcënim në rritje për shoqëritë demokratike nga manipulimi i drejtuar nga algoritmet, duke thënë se “për herë të parë që nga Revolucioni Industrial, lidershipi teknologjik mund të përcaktojë jo vetëm se kush bëhet më i pasur, por edhe kush mbetet sovran”.

Rama theksoi përpjekjet e vetë Shqipërisë për dixhitalizim, duke thënë se “Nga ana e saj, Shqipëria po ndjek një nga transformimet dixhitale më ambicioze në Evropë”.

Megjithatë, ai paralajmëroi se progresi teknologjik po e riformëson gjithashtu mjedisin e informacionit në mënyra që kërcënojnë institucionet demokratike: “Një algoritëm tani mund të arrijë brenda pak minutash atë që makinave të propagandës dikur u duheshin vite për ta arritur.”

Kryeministri shqiptar vuri në pikëpyetje nëse vetëm shpenzimet ushtarake mund të mbrojnë demokracitë evropiane. “Po diskutojmë për sovranitetin. Evropa po investon qindra miliarda euro në aftësi ushtarake, sisteme të mbrojtjes ajrore, siguri kibernetike, mbrojtje të infrastrukturës kritike dhe autonomi strategjike. E gjithë kjo është e nevojshme. Por çfarë vlere do të kenë të gjitha këto mburoja nëse shoqëritë tona mbeten të pambrojtura kundër manipulimit sistematik të mendjeve njerëzore?” pyeti ai, duke shtuar se “Evropa nuk ka nevojë vetëm për një mburojë nga raketat. Ajo gjithashtu ka nevojë për një mburojë për epokën e algoritmeve.”

Projekti i Kushnerit shkakton protestaKomentet e Ramës erdhën në sfondin e protestave në rritje mbi një projekt të diskutueshëm të zhvillimit të turizmit në bregdetin jugor të Adriatikut të Shqipërisë, i lidhur me Jared Kushner, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump.

Investimi i propozuar do të përfshijë zhvillime në ishullin e Sazanit dhe një pjesë të afërt të vijës bregdetare. Qeveria shqiptare e ka promovuar projektin si një mundësi të madhe për të tërhequr turizëm të nivelit të lartë dhe për të nxitur zhvillimin ekonomik.

Megjithatë, organizatat mjedisore dhe aktivistët vendas kanë ngritur shqetësime në lidhje me ndikimin e mundshëm në habitatet e mbrojtura dhe biodiversitetin. Mijëra protestues kanë dalë në rrugë javët e fundit, duke fryrë bilbila dhe duke mbajtur figura kartoni të prera të flamingove, një nga speciet e zogjve shtegtarë, habitati i të cilit, aktivistët thonë se mund të kërcënohet nga zhvillimi.

Një pamje e zonës së lagunës së Nartës, Shqipëria perëndimore, e shtunë, 6 qershor 2026.Një pamje e zonës së lagunës së Nartës, Shqipëria perëndimore, e shtunë, 6 qershor 2026. Foto e AP-sëDemonstratat kanë evoluar gjithashtu në një lëvizje më të gjerë politike, me disa protestues që kërkojnë dorëheqjen e Ramës dhe bëjnë thirrje për zgjedhje të parakohshme.

Pa e përmendur drejtpërdrejt projektin, Rama iu referua polemikave si një shembull se si mediat sociale mund të përhapin dezinformata dhe të amplifikojnë zemërimin.

“Dhe nëse do të më duhej të zgjidhja se ku të filloja, do të filloja atje. Në javët e fundit, vendi im përjetoi një shembull të gjallë. Një projekt i propozuar për zhvillimin e turizmit në bregdetin e Shqipërisë papritmas u bë qendra e një stuhie dixhitale ndërkombëtare. Katastrofa mjedisore u paraqit si një fakt i vërtetuar. Korrupsioni u shpall i provuar para se të ekzistonte ndonjë provë. Konspiracionet shumëfishoheshin me orë. Pretendimet u bënë tituj kryesorë. Titujt kryesorë u bënë të vërteta. Të vërtetat u bënë dogma. Dhe kushdo që kërkonte prova trajtohej si i dyshuar.”

Rama argumentoi se debati publik rreth projektit ishte shkëputur nga faktet dhe pretendoi se fushatat online po përshpejtonin përhapjen e akuzave të paverifikuara.

“Zemërimi gjeneroi miliona përshtypje përpara se faktet të kishin mundësi të flisnin. Narrativat udhëtuan nëpër botë përpara se procedurat e dokumentuara të mund të udhëtonin nëpër një dhomë të vetme. Ky nuk është më një fenomen shqiptar. Është një fenomen evropian.”

Ai ka hedhur poshtë vazhdimisht thirrjet për të ndaluar zhvillimin dhe ka mbrojtur të dhënat mjedisore të qeverisë së tij, ndërsa gjithashtu ka sugjeruar se aktorët e huaj kibernetikë janë përpjekur të ndikojnë në debatin publik rreth projektit.

Zyrtarët e Bashkimit Evropian po monitorojnë zhvillimin si pjesë e procesit të pranimit të Shqipërisë për të siguruar përputhshmërinë me standardet mjedisore dhe të qeverisjes së BE-së.

Apeli i Ramës për anëtarësim në BE vjen në një kohë kur Shqipëria vazhdon përpjekjet për të demonstruar përparim në reformat e sundimit të ligjit të kërkuara nga Brukseli.

Këtë javë, Struktura Speciale Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) e Shqipërisë nisi një tjetër operacion të madh që synonte një rrjet të dyshuar ndërkombëtar të trafikut të drogës dhe pastrimit të parave. Prokurorët thonë se të ardhurat kriminale u kanalizuan në sektorë që përfshijnë pasuritë e paluajtshme, ndërtimin dhe mikpritjen, me asete me vlerë rreth 150 milionë euro të sekuestruara.

Operacioni është pjesë e një nisme më të gjerë kundër korrupsionit që autoritetet shqiptare e kanë paraqitur si provë të gatishmërisë së vendit për t’u afruar më shumë me anëtarësimin në BE. Pavarësisht këtyre përpjekjeve, Shqipëria vazhdon të përballet me kritika për krimin e organizuar dhe korrupsionin.

Megjithatë, për Ramën, pyetja më e madhe nuk është më nëse Shqipëria është gati për Evropën, por nëse Evropa është gati për Shqipërinë. “Evropa sot ka nevojë për guxim. Kurajën e Adenauer-it. Kurajën e Kohl-it. Kurajën për t’u ribashkuar. Kurajën për të inovuar. Kurajën për të pranuar se zgjerimi nuk është bamirësi.”/Euronews.com