Irani hap ngushticën e Hormuzit për anijet pakistaneze, në një gjest te vullnetit te mire

Irani ka rënë dakord të lejojë kalimin e 20 anijeve me flamur pakistanez nëpër Ngushticën e Hormuzit, një zhvillim që konsiderohet si hap i rëndësishëm drejt lehtësimit të një prej krizave më të mëdha energjetike të kohëve moderne.

Ministri i Jashtëm i Pakistanit, Ishaq Dar, njoftoi se dy anije do të kalojnë çdo ditë sipas kësaj marrëveshjeje, duke e cilësuar vendimin e Teheranit si “një ogur paqeje” dhe një hap konstruktiv për stabilizimin e rajonit.

Njoftimi u drejtua edhe ndaj figurave të rëndësishme ndërkombëtare, përfshirë zëvendëspresidentin amerikan JD Vance, sekretarin e shtetit Marco Rubio dhe ministrin e Jashtëm iranian Abbas Araghchi, duke treguar se Islamabadi e sheh këtë marrëveshje si pjesë të një procesi më të gjerë diplomatik për t’i dhënë fund konfliktit.

Ngushtica strategjike e Hormuzit është praktikisht e bllokuar që prej 28 shkurtit, kur Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli ndërmorën sulme të koordinuara ndaj Iranit, duke vrarë liderin suprem Ali Khamenei dhe duke shkaktuar një luftë me pasoja të rënda në rajon. Konflikti ka shkaktuar rreth 2,000 viktima në Iran dhe mbi 1,100 në Liban, ndërsa ka tronditur tregjet globale.

Ngushtica, e konsideruar si një nga arteriet kryesore të tregtisë botërore të energjisë, ka parë një rënie drastike të trafikut detar me rreth 90%. Aktualisht, rreth 2,000 anije janë të bllokuara në të dy anët e saj, ndërsa vetëm 150 kanë arritur të kalojnë që nga fillimi i konfliktit.

Çmimi i naftës është rritur mbi 100 dollarë për fuçi, një rritje prej rreth 40%, duke reflektuar ndikimin e drejtpërdrejtë të krizës në ekonominë globale. Drejtoresha e Organizatës Botërore të Tregtisë, Ngozi Okonjo-Iweala, paralajmëroi se tregtia globale po përballet me ndërprerjet më të mëdha në 80 vitet e fundit.

Ndërkohë, Garda Revolucionare e Iranit ka vendosur kontrolle të rrepta në ngushticë, duke kërkuar që çdo anije të dorëzojë të dhënat e ngarkesës dhe ekuipazhit, të marrë një kod autorizimi dhe të shoqërohet gjatë kalimit. Raportohet se disa anije kanë paguar deri në 2 milionë dollarë për kalim, ndërsa parlamenti iranian po shqyrton ligjërimin e këtij mekanizmi si burim të ardhurash.

Kryeministri i Malajzisë, Anwar Ibrahim, konfirmoi se edhe anijet malajziane janë lejuar të kalojnë, duke falënderuar presidentin iranian Masoud Pezeshkian për bashkëpunimin.

Nga ana tjetër, Irani kërkon njohje ndërkombëtare të autoritetit të tij mbi ngushticën si kusht për përfundimin e luftës. Ndërkohë, një pezullim i përkohshëm pesëditor i sulmeve amerikane ndaj infrastrukturës energjetike iraniane është në fuqi, ndërsa Izraeli ka deklaruar se operacionet e tij do të vazhdojnë.

Zhvillimet e fundit tregojnë për një përpjekje të brishtë për de-përshkallëzim, por situata mbetet e tensionuar dhe me pasoja të gjera për ekonominë dhe sigurinë globale.