Kur media bën sikur nuk sheh

Shumica e televizioneve dhe portaleve nuk gjetën hapësirë për të raportuar protestën. Megjithatë, gjetën kohë dhe hapësirë për të transmetuar të plotë reagimin e Kryeministrit dhe, më herët, atë të Policisë.

Protesta mungonte, por komentet për të ishin aty. Pak a shumë si të raportosh rezultatin e një ndeshjeje që nuk e ke transmetuar kurrë.

Pavarësia editoriale, integriteti dhe profesionalizmi nuk maten kur transmeton konferenca shtypi apo deklarata zyrtare, por kur ndodh një ngjarje e madhe, kur ka konflikt interesi, dhe kur pushteti preferon heshtjen. Ngjarjet e mëdha janë rasti ku media duhet të tregojë se është institucion informimi dhe jo një tabelë njoftimesh.

Inercia e të sjellit si struc është e pamundur në epokën e rrjeteve sociale. Lajmi nuk zhduket sepse ti vendos të mos e transmetosh. Lajmi qarkullon, shpërndahet, komentohet, dhe shpesh vetë heshtja e medias kthehet në lajm më të madh se ngjarja. Pastaj vjen çudia e madhe: pse publiku nuk u beson më mediave?

Ndërkohë, shumica e mediave vazhdon të ushqehet me tallavanë e përditshme politike: “ai tha”, “ajo tha”, “ky sulmoi”, “ai reagoi”. Politika është bërë oksigjeni i tyre. Kur qeveria i bojkoton, ato kanë problem. Kur i bojkoton edhe opozita, problemi bëhet ekzistencial. Debati i mbrëmjes zbret menjëherë në kategorinë e dytë, me politikanë që i njohin më shumë moderatorët sesa votuesit.

Sot qeveria është vetë media, opozita është media, aktivisti është media; çdo qytetar me një telefon në dorë është potencialisht media. Në këtë kakofoni të madhe, nuk mund të jesh profesionist duke fshehur lajmet. E vetmja rrugë drejt besueshmërisë është të bësh atë që askush tjetër nuk e bën dot me standarde profesionale: të kërkosh dhe të tregosh të vërtetën.

Rasti i Zvërnecit tregoi se shumica e medias dështoi edhe në minimumin e profesionit: te lajmi. Për raportim të thelluar apo investigim serioz as që bëhet fjalë. Dhe kur media nuk raporton atë që ndodh para syve të publikut, besimi ka vdekur. E besimin as nuk mund ta blesh, as ta marrësh me koncesion.

Kur media refuzon të jetë dëshmitare e realitetit, ajo humb arsyen e ekzistencës së saj. Publiku dhe sidomos të rinjtë jo me kot nuk presin më edicionet e lajmeve për të marrë vesh se çfarë ndodhi në Zvërnec; ai e sheh atë live në Instagram, TikTok apo Facebook. Duke humbur audiencën media shkon në varësi totale nga paratë e qeverisë, oligarkëve apo fondeve të dyshimta.

Nëse ndjek këtë rrugë, e ardhmja e medias është e shkruar: ajo është e dënuar me irrelevancë. Duke u kthyer në zyra PR-i për pushtetin, televizionet dhe portalet do të humbin përfundimisht audiencën, e cila tashmë e gjen realitetin pa filtra në rrjetet sociale. Media nuk do të vdesë sepse do të mbyllet, por sepse askush nuk do t’a ndjekë më.