Për shqiptarët, e ardhmja është këtu

Ditmir Bushati

Kudo ku kam udhëtuar këto javët e fundit për punë – në takime apo telefonata me miq anembanë botës – jam ndjerë krenar për fjalët e mira që kam dëgjuar për Shqipërinë. Mbulimi i protestave disajavore nga mediat prestigjioze ndërkombëtare e ka portretizuar vendin tonë si një shoqëri me ndërgjegje qytetare dhe solidaritet. Nuk ka imazh më të mirë se ai i krijuar pa para, por me shpirtin e gjallë të një shoqërie që ngrihet në këmbë për vendin e vet.

Protestat në Shqipëri pasqyrojnë shqetësime të thella që kërkojnë reflektim serioz dhe veprim kuptimplotë në lidhje me modelin demokratik dhe zhvillimor të vendit.

Së pari, shumica e protestuesve janë fëmijë të tranzicionit që filloi në vitin 1990 dhe ende nuk ka mbaruar. Ata nuk u rritën me frikën e komunizmit, as me paranojën e armikut të jashtëm. Për këtë arsye, përdorimi i retorikës përçarëse prodhon efektin e kundërt.

Në rajonin tonë, të vetmet vende që ende nuk kanë lëvizur përtej brezit të udhëheqësve që simbolizojnë tranzicionin janë Shqipëria dhe Serbia, megjithëse për arsye krejtësisht të ndryshme. Ndryshe nga serbët, shqiptarët janë të qartë se vendi i tyre i përket familjes evropiane. Për fëmijët e tranzicionit, modeli i një jete normale nuk është Shqipëria e komunizmit. As nuk është Shqipëria e kioskave dhe skemave piramidale. Dhe as nuk është Shqipëria e betonit, e cila krijon ndërvarësi midis pushtetit politik, fitimit dhe imagjinatës arkitekturore, por nuk prodhon mirëqenie sociale. Përkundrazi. Është Shqipëria e mundësive të barabarta dhe e mbylljes së hendekut të padurueshëm midis pritjeve dhe realitetit. Është Shqipëria ku demokracia as nuk negociohet dhe as nuk shtrembërohet.

Së dyti, gjatë këtyre javëve Shqipëria po përjeton një çlirim emocional kolektiv që nuk ndërmjetësohet nga partitë, udhëheqësit apo institucionet. Njerëzit po protestojnë jo vetëm kundër arrogancës, personalizimit ekstrem të pushtetit dhe aleancës së dëmshme midis politikës, oligarkisë, krimit të organizuar dhe medias. Ata po përjetojnë një ndjenjë solidariteti, dinjiteti dhe një vetëdije për interesin publik. Një nga produktet më të rëndësishme të kësaj proteste, sado e larmishme të jetë, është një katarsis social. Së bashku me të, po krijohet një themel i ri për një praktikë demokratike më të besueshme – një që mund ta transformojë energjinë e shesheve në realitet politik.

Së treti, Shqipëria nuk ka gëzuar kurrë kaq shumë simpati ndërkombëtare. Gjatë luftës në Kosovë, vëmendja ndaj vendit tonë lidhej kryesisht me bujarinë e shqiptarëve në strehimin e motrave dhe vëllezërve të tyre nga Kosova. Sot kjo vëmendje është për diçka krejtësisht tjetër: për faktin se qytetarët po kërkojnë të shkëputen nga një model politik dhe ekonomik që ka mbytur konkurrencën dhe meritokracinë. Një model i ndërtuar në kurriz të brezave të kaluar dhe të ardhshëm – duke konsumuar kontributet e të parëve dhe duke shkatërruar trashëgiminë e të dytëve.

Së katërti, mbulimi i përditshëm i protestave në Shqipëri nga mediat më prestigjioze ndërkombëtare – duke u përqendruar në shkaqet e vërteta të zemërimit të qytetarëve dhe në mobilizimin e diasporës sonë si kurrë më parë – është investimi më i mirë në imazhin tonë si popull dhe në rrugën tonë drejt Bashkimit Evropian. Rruga jonë drejt BE-së është minuar pikërisht nga ato plagë kundër të cilave njerëzit po protestojnë sot: korrupsioni i përhapur, krimi i organizuar, institucionet e politizuara dhe kapja oligarkike e aseteve publike.

Ajo që po ndodh sot është kundër-prova më e fuqishme që ka ekzistuar ndonjëherë. Shqiptarët po kërkojnë që standardet evropiane të bëhen realitet. Ata po luftojnë me këmbëngulje për demokraci, liri, barazi, drejtësi dhe zhvillim të qëndrueshëm shoqëror dhe ekonomik. Ata po bëjnë atë që bëjnë qytetarët e përgjegjshëm në çdo demokraci evropiane: po projektojnë ndryshimin nga poshtë lart, drejt një modeli të ri për një Shqipëri të re.

Së fundmi, por jo më pak e rëndësishme, fryma e protestës nuk mund të shuhet, sepse është tashmë më e madhe se zemërimi në rrugët e Shqipërisë ose në hapësirën dixhitale. Mohimi i këtij realiteti vetëm sa rrit koston e një ndryshimi që është i pashmangshëm. Shqipëria ka kapërcyer sfida të mëdha duke qëndruar e bashkuar. Ky moment kërkon më shumë patriotizëm, përgjegjësi, etikë, ide, përqendrim forcash dhe guxim. Shqipëria meriton më mirë!