Cak me probleme: Mungesa e CBR dhe dëmtimet mjedisore në Korridorin VIII

Punimet në Korridorin VIII po përballen me probleme serioze strukturore dhe mjedisore, që kanë sjellë ndërprerje të qarkullimit dhe shqetësime për sigurinë e rrugës. Një shembje në fshatin Dragostunjë bllokoi për disa ditë aksin Elbasan–Librazhd, ndërsa ekspertët e infrastrukturës bëjnë paralajmërime për dobësinë e projekteve dhe punimet pa standarde të duhura.

Raporton monitor se një burim në Autoritetin Rrugor Shqiptar (ARRSH) ka bërë me dije se shembja në Dragostunjë ndodhi pa kryerjen e testit CBR, analizë kyçe për vlerësimin e fortësisë së tokës për ndërtimin e rrugëve. Sipas këtij burimi, disa segmente të realizuara vitet e fundit janë kryer pa vlerësimet gjeoteknike të nevojshme.

Testi CBR (California Bearing Ratio) mat rezistencën e tokës ndaj depërtimit dhe shërben për të përcaktuar nëse mbështetja natyrore është e mjaftueshme për strukturën rrugore. Mungesa e këtij testimi ndikon drejtpërdrejt në jetëgjatësinë dhe sigurinë e aksit, pasi pa vlerësime të sakta projektet ballafaqohen me rrezik shembjesh dhe dëmtime afatgjata.

Ndërhyrjet me gërmime intensive në shtratin e lumit Shkumbin kanë degraduar bazamentet e shpateve dhe kanë devijuar rrjedhën natyrore të ujit, duke dëmtuar ekosistemin dhe duke rrëmbyer themelet mbajtëse të rrugës së re dhe asaj ekzistuese. Ekspertët shtojnë se shembja e segmentit Elbasan–Librazhd në Dragostunjë lidhet me punimet në lum dhe se masivet e dheut tani janë më të brishta, me rrezik për shembje të reja.

Sipas specialistëve, zgjidhjet aktuale që bazohen në mbushje dhe gërmime në shpatet e degraduara janë të pasakta dhe të kushtueshme në afatgjatë; ata propozojnë riprojektimin e segmenteve të prekura duke përdorur viadukte dhe ura të larta që shmangin ndërhyrjen në shtratin e lumit. Po ashtu, bëhet thirrje për ndërhyrje urgjente të institucioneve mjedisore dhe të Ministrisë së Infrastrukturës për të parandaluar dëme të pakthyeshme.

Çështjet e projektimit të Korridorit VIII përfshijnë edhe ndryshime trase që e kanë komplikuar ndërhyrjen; një variant i ri nëpër mbarësi mali shkon në lartësi rreth 900 metrash, krahasuar me alternativat rreth 600 metrash, dhe ka shkaktuar debate për koston dhe mirëmbajtjen afatgjatë. Profesor Faruk Kaba ka vënë në dukje se disa zgjedhje, si tuneli dy kilometra për bypass-in e Elbasanit, rrisin kostot dhe nuk respektojnë një rend prioritar ndërtimi. Kjo situatë kërkon vlerësim të ri dhe koordinim të planifikimit, siç është evidentuar edhe nga monitor.