DRI: Menaxhimi i mbetjeve në Mal të Zi, larg prioritetit strategjik — 334 deponi ilegale ende aktive

Institucioni Shtetëror i Auditimit (DRI) i Malit të Zi ka vlerësuar se menaxhimi i mbetjeve në vend ende nuk njihet mjaftueshëm si prioritet strategjik, pavarësisht angazhimeve deklarative ndër vite. Konkluzioni vjen pas një serie auditimesh dhe kontrollit të zbatimit të rekomandimeve në këtë fushë, duke e kthyer çështjen e mbetjeve në një nga problemet më këmbëngulëse e më të vështira të politikës mjedisore malazeze.

Sipas auditimit, menaxhimi i mbetjeve komunale në periudhën 2021–2025 është vlerësuar si i pasuksesshëm. DRI ka lëshuar 27 rekomandime për institucionet kompetente, ndërsa bilanci i kontrolleve të mëparshme është zhgënjyes: nga 30 rekomandimet e dhëna për menaxhimin e mbetjeve mjekësore, vetëm 5 janë zbatuar plotësisht. Kjo tregon se edhe kur rekomandimet jepen, ato mbeten kryesisht në letër.

Plani Shtetëror i Menaxhimit të Mbetjeve për vitet 2025–2029, i miratuar në tetor të vitit 2025, liston 334 deponi ilegale në territorin e vendit — shifër që bazohet në të dhëna të vjetra të raportuara nga komunat. DRI e quan pikërisht mbledhjen dhe besueshmërinë e të dhënave ndër dobësitë serioze të sistemit, duke paralajmëruar se pa një pasqyrë të saktë të gjendjes, asnjë politikë publike nuk mund të jetë efektive.

Ministria e Ekologjisë, Zhvillimit të Qëndrueshëm dhe Zhvillimit të Veriut deklaron se në dy vitet e fundit janë pastruar 103 deponi ilegale. Megjithatë, ministri Damjan Ćulafić paralajmëron se, për shkak të sjelljes së papërgjegjshme të individëve dhe kolektivëve, mbetjet rishfaqen vazhdimisht dhe krijohen deponi të reja ilegale — një cikël që e bën pastrimin vetëm të përkohshëm, nëse nuk shoqërohet me masa ndëshkuese dhe ndërgjegjësim qytetar.

Drejtuesi i Kolegjit të DRI-së për këtë auditim, Branislav Radulović, thekson se problemet kërkojnë veprim të vazhdueshëm dhe sistemik të institucioneve shtetërore, organeve të vetëqeverisjes lokale dhe ndërmarrjeve publike. Sipas tij, menaxhimi i mbetjeve nuk duhet parë vetëm si detyrë komunale, por si çështje e mbrojtjes së mjedisit, shëndetit publik dhe zhvillimit të qëndrueshëm të vendit.

Treguesit praktikë mbeten alarmues: shkalla e riciklimit në Mal të Zi matet ende me vetëm pak përqind. Shembulli i Barit është ilustrues — komunat lokale deklarojnë se nuk kanë deponi të regjistruara, por ekipet përballen çdo ditë me hedhje të paligjshme të mbetjeve ndërtimore, mobiljeve e teknikës së bardhë. Autoritetet kanë vendosur kamera në mbi 40 pika kritike dhe kanë parashikuar gjoba deri në 500 euro për shkelësit, por fenomeni vijon të jetë i përhapur.

Burimi: Vijesti