Konsiderohet armë djegëse/ Human Rights Watch: Izraeli përdori ilegalisht fosfor të bardhë mbi zona banimi në Liban

Organizata Human Rights Watch deklaroi se ushtria e Izraelit ka përdorur ilegalisht municione me fosfor të bardhë mbi zona banimi në qytetin jugor Yohmor, në Liban, më 3 mars, duke vënë në rrezik civilët.

“Efektet djegëse të fosforit të bardhë mund të shkaktojnë vdekje ose plagë të rënda që sjellin vuajtje të përjetshme”, tha Ramzi Kaiss, studiues për Libanin në Human Rights Watch, raporton Reuters.

Organizata tha se kishte verifikuar tetë imazhe që tregojnë përdorimin e fosforit të bardhë mbi një zonë banimi në Yohmor, si dhe ndërhyrjen e punonjësve të mbrojtjes civile për të shuar zjarret në zonë.

Agjencia Reuters tha se nuk ka mundur të verifikojë në mënyrë të pavarur gjetjet e organizatës.

Ushtria e Izraelit i tha Reuters se nuk ishte në dijeni dhe nuk mund të konfirmonte përdorimin e predhave që përmbajnë fosfor të bardhë në Liban. Ajo shtoi se nuk kishte shqyrtuar të njëjtat video si Human Rights Watch dhe nuk mund të komentonte mbi pretendimet. Autoritetet libaneze nuk kanë bërë ende një koment zyrtar.

Në një deklaratë të bërë herët më 3 mars, ushtria e Izraelit u kërkoi banorëve të Yohmorit dhe 50 fshatrave e qyteteve të tjera në Liban të evakuoheshin.

Reuters kishte raportuar më herët se fermerët libanezë po testonin tokën për të parë nëse mund të rifillonin mbjelljen, pas përdorimit të raportuar të fosforit të bardhë nga Izraeli në vitin 2023.

Sipas Lebanese National Council for Scientific Research, deri në korrik 2024 kishte pasur 175 sulme të Izraelit në jug të Libanit me fosfor të bardhë që nga tetori 2023, shumë prej të cilave shkaktuan zjarre që prekën mbi 600 hektarë tokë bujqësore.

Municionet me fosfor të bardhë mund të përdoren ligjërisht në fushëbetejë për të krijuar perde tymi, për ndriçim, për të shënjuar objektiva ose për të djegur bunkerë dhe ndërtesa.

Megjithatë, Human Rights Watch tha se sipas të drejtës ndërkombëtare humanitare, përdorimi i fosforit të bardhë që shpërthen në ajër mbi zona të populluara është i paligjshëm.

Fosfori i bardhë konsiderohet armë djegëse sipas Protokollit III të Konventës për Disa Armë Konvencionale (Protocol III of the Convention on Certain Conventional Weapons), i cili ndalon përdorimin e armëve djegëse kundër objektivave ushtarake të vendosura mes civilëve. Megjithatë, Izraeli nuk e ka nënshkruar këtë protokoll dhe nuk është i detyruar nga ai.

Sipas raportimeve, gati 400 persona janë vrarë dhe qindra mijëra të tjerë janë detyruar të largohen nga shtëpitë e tyre në Liban, ndërsa sulmet e Izraelit kanë goditur vendin për më shumë se një javë.

Human Rights Watch e kishte akuzuar më parë Izraelin për përdorimin e fosforit të bardhë gjatë operacioneve në Liban në vitin 2023, akuza që ushtria e Izraelit i kishte mohuar në atë kohë.