Marrëveshje Fincantieri–KAYO që ringjall Pashalimanin si qendër prodhimi dhe mirëmbajtjeje detare

Baza detare e Pashalimanit në Vlorë po kalon nga një aset historik i nënshfrytëzuar në një projekt konkret industrial dhe strategjik. Një marrëveshje e nënshkruar më 29 prill 2026 synon të zhvillojë kapacitete prodhimi dhe mirëmbajtjeje anijesh në vend, duke përfshirë ndërtimin e kantierit dhe krijimin e vendeve të punës në zonë.

Sipas javanews, partnerët në këtë projekt janë kompania italiane Fincantieri, një nga prodhuesit kryesorë të anijeve ushtarake dhe civile në botë, dhe kompania shtetërore ushtarake shqiptare KAYO. Bashkëpunimi parashikon që Pashalimani të shërbejë si bazë për montimin, riparimin dhe prodhimin e mjeteve detare, përfshirë dy anijet e para që do të përfitojnë Forcat e Armatosura shqiptare.

Si pjesë e projektit janë prezantuar vlerësime për të ardhura dhe investime: mirëmbajtje anijesh 18 milionë euro/vit, logjistikë dhe furnizime 12 milionë euro/vit, prodhim dy anijesh për Shqipërinë 110 milionë euro, prodhim për eksport 80 milionë euro/vit, shërbime teknike 8 milionë euro/vit dhe trajnime e çertifikime 2 milionë euro. Totali i parashikuar arrin rreth 1.2 miliardë euro brenda 5–7 vjetësh.

Marrëveshja synon të ringjallë një sektor të specializuar të industrisë detare në vend: ndërtim dhe montim anijesh patrulluese, prodhim komponentësh, si dhe mirëmbajtje dhe riparim i flotave ushtarake. Sipas parashikimeve, Kantieri në Pashaliman do të punësojë rreth 400 persona në fazën fillestare dhe synohet trefishimi i stafit brenda 5–6 vjetësh. Objektet do të mundësojnë ndërtimin e njësive deri në 80 metra gjatësi dhe kapacitet deri në 800 tonë.

Projekti pritet të rrisë kapacitetet teknike dhe logjistike të vendit, të përmirësojë aftësitë për misionet e përbashkëta dhe të integrojë pjesërisht industrinë shqiptare në zinxhirët europianë të mbrojtjes. Raporti i marrëveshjes dhe plani i investimeve është bërë publik dhe vlerësohet si një hap drejt standardeve të prodhimit dhe çertifikimit ndërkombëtar, sipas javanews.