Pse çmimi më i madh i Hollivudit, “Oscar”, zyrtarisht vlen vetëm 1 dollar dhe pse fituesit nuk mund ta shesin

Çmimi “Oscar” (statuja e famshme e Akademisë së Arteve dhe Shkencave të Filmit) është simboli më i lartë i nderit në industrinë e filmit në mbarë botën — por sipas rregullave strikte të Akademisë, ai në vetvete zyrtarisht vlen vetëm 1 dollar – në aspekt ligjor – dhe fituesit nuk mund ta shesin statujën pa ndjekur një procedurë të veçantë, sipas “The Guardian”.

Çfarë thotë rregulli i Akademisë?

Sipas rregullave të Akademisë, fituesit nuk mund të shesin apo transferojnë statujën e “Oscar-it” pa e ofruar fillimisht atë sërish te Akademia për shumën simbolike prej 1 dollarësh.

Kjo klauzolë njihet si “e drejta e parë e refuzimit” dhe aplikohet edhe nëse statuaja trashëgohet nga familjarë apo të afërm të fituesit.

Ky rregull u vendos në vitin 1951 dhe ka qëllim të ruajë integritetin dhe simbolikën e statujës si një çmim nderi, jo si një objekt tregtar apo koleksionuesh.

Pse statuaja vlen vetëm 1 dollar?

Pavarësisht se statuaja ka vlera materiale reale (çdo statujë është prej bronzi dhe e mbuluar me ar 24 karat dhe kushton qindra dollarë për t’u prodhuar), për qëllime ligjore dhe kontraktuale ajo vlerësohet në vetëm 1 dollar – pikërisht sepse fituesit e nënshkruajnë një marrëveshje me Akademinë kur e marrin atë dhe bien dakord për këtë klauzolë të veçantë.

Kjo bën që statuja e “Oscar-it” të jetë më shumë një shenjë nderi sesa një objekt për përfitim financiar.

Çfarë ndodh me statujat e vjetra (para vitit 1951)?

Statujat para vitit 1951 nuk përfshihen në klauzolë, sepse rregulli nuk ekzistonte atëherë.

Për këtë arsye disa prej tyre janë shitur në ankande me shuma shumë të mëdha, duke arritur qindra mijëra deri në miliona dollarë.

Për shembull:
• “Oscar-i “i filmit “Gone With the Wind” (1940) është blerë nga muzikanti Michael Jackson për rreth 1,54 milionë dollarë.
• Një “Oscar” për skenarin e filmit “Citizen Kane” u shit për rreth 861,000 dollarë në një ankand.

Këto shitje ishin të mundura vetëm sepse statujat e tyre nuk ishin në kontratën e re të vitit 1951.

Rëndësia e rregullit

Qëllimi i Akademisë me këtë klauzolë është që statuja të mbetet një simbol i arritjes artistike e jo një aset tregtar.

Nëse fituesi dëshiron ta heqë ose të mos e ruajë statujën – ai mund ta kthejë te Akademia për 1 dollar, por jo ta shesë diku tjetër në tregun e hapur sipas vlerave të tregut. 
Edhe pse statuja e “Oscar‑it” është fizikisht e realizuar me materiale të vlefshme, ligjërisht fituesit nuk mund ta shesin atë në tregun e lirë.

Ata duhet ta ofrojnë më parë te Akademia për vetëm 1 dollar – për të ruajtur simbolikën e saj të nderit dhe jo vlerën tregtare. //a.i/