Sulo: Çështjet me Greqinë ishin të vështira dhe qeveria nuk do të marrë kosto

Në emisionin “Trialog”, analisti Arion Sulo ka vlerësuar se çështjet e pazgjidhura mes Shqipërisë dhe Greqisë janë jashtëzakonisht komplekse, ndërsa qeveria shqiptare nuk është e gatshme të marrë kostot politike që do të kërkonte një marrëveshje e plotë.

“Çështjet që u vunë në diskutim ishin të vështira. Rama dhe qeveria nuk duan të marrin kosto. Nuk do ta marrin koston”, tha Sulo, duke e krahasuar situatën me qëndrimin e kryeministrit të Kosovës Albin Kurti ndaj Asociacionit të Komunave Serbe.

Ai nënvizoi se marrëveshja për kufirin detar është shtyrë vazhdimisht dhe mbetet e pasigurt nëse çështja do të shkojë në Gjykatën e Hagës, ndërsa theksoi se kjo çështje ishte pjesë e një pakete më të gjerë, ku bënte pjesë edhe çështja çame, e cila lidhet drejtpërdrejt me Ligjin e Luftës.

“Çështja çame ka lidhje me ligjin e luftës. Ata ligjin e luftës nuk ta heqin. Është shumë e vështirë. Çështjet kanë mbetur pezull që prej luftës italo-greke”, tha ai, duke shtuar se këto çështje prekin edhe dispozita kushtetuese.

Ai u referua në negociatave të mëparshme ku palët kishin përgatitur dokumente të gjera, por pranimi i çështjes çame në axhendë ishte arritur me vështirësi të mëdha.

“Çështjet kanë mbetur pezull aty prej luftës italo-greke. Sigurisht se kanë pjesë të kushtetutës. Edhe çështja e minoritetit grek. Duan Himarën minoritet. Po ata në marrëveshjen kur ulesh me ata që ishin me Bushatin, ata kishin 300 faqe në të dyja palët, nga arkivat, nga të gjitha, e duan minoritetin dhe mezi pranuan që çështja çame të futej në axhendën e diskutimeve. Që është çështja më delikate, shumë e vështirë”, nëvizoi Sulo.

Sulo u ndal edhe te dështimet e qeverive shqiptare para vitit 2000, duke i atribuar ato interesave të ngushta dhe njëfarë “vasaliteti” ndaj Athinës, e cila atëherë kontrollonte levat përmes emigracionit dhe procesit të integrimit.

“Sot situata ka ndryshuar. Integrimin në dorë e ka Gjermania, jo Greqia. Greqia ka probleme të veta. E kanë Greqia, Gjermania, Franca, deri diku edhe Italia”, tha ai.

Megjithatë, ai e sheh tentativën aktuale për ringjalljen e marrëveshjes dhe forcimin e partneritetit strategjik si një “inkursion me qëllim të mirë”, por theksoi se finalizimi i saj mbetet shumë i vështirë për shkak të mungesës së vullnetit politik dhe gatishmërisë për të marrë kosto reale.

Sipas tij, ndryshe nga viti 2009, kur marrëveshja u çua në Gjykatën Kushtetuese dhe u hodh poshtë, tashmë nuk ka veprime konkrete.

“Rama dhe qeveria i kanë ardhur vërdallë marrëveshjes së detit dhe e kanë parë që sido që të jetë, nuk është si ato tonet e 2009-s që e çuan në gjykatë kushtetuese dhe fituan. Mund të realizohen në atë marrëveshje dhe për këtë shkak u drejtuan gjykatës së Hagës. Dhe tani prapë sikur kanë hequr dorë. Nuk ka asnjë veprim për atë. Dhe janë çështje kostoje. Nga ana tjetër Himara minoritet është çështje kosto shumë e madhe në qoftë se ti nuk merr asnjë gjë: pronat çame, heqja e ligjit të luftës. Ata kanë 60 vjet, 70 vjet që nuk e kanë hequr”, deklaroi Sulo.