Institucionet ndërkombëtare: sinjale për ngadalësim ekonomik dhe shqetësime për investimet në Shqipëri

Raportet e botuara nga institucionet ndërkombëtare gjatë periudhës së fundit evidentojnë një kombinim sfidash për ekonominë shqiptare: parashikime më të ulëta të rritjes, presion mbi çmimet dhe pasojat e konflikteve ndërkombëtare që ndikojnë konsumatorët dhe sektorë kyç si turizmi. Sektori turistik përbën një mundësi të rëndësishme për rritje, por edhe një dobësi që pasqyron varësinë e zinxhirëve të lidhur me industri të tjera.

Sipas monitor, vlerësimet e fundit përfshijnë prejardhje të ndryshme: Banka Botërore paralajmëron se lufta dhe çmimet e larta pritet të ngadalësojnë ekonominë; Anketa e Ndërmarrjeve të Bankës Botërore për 2025 zbuloi se 28% e bizneseve raportojnë korrupsion në lidhje me lejet e ndërtimit, rreth katër herë më shumë sesa mesatarja rajonale; Fondi Monetar Ndërkombëtar ka ulur parashikimet për rritjen ekonomike të Shqipërisë për 2026 dhe 2027; Banka Botërore e rishikoi rritjen për 2026 në 3.4%. Ndër veprimet konkrete, Shqipëria ka kërkuar 48.6 milionë dollarë për fazën e dytë të projektit të lehtësimit të tregtisë dhe transportit, ndërsa Banka Europiane e Investimeve ka ndarë një grant prej 350,000 eurosh për restaurimin e Muzeut Historik Kombëtar. Një raport i BERZH-it nuk ka renditur Shqipërinë ndër vendet më të ekspozuara ndaj ndikimeve negative të konfliktit në Lindjen e Mesme, dhe Banka Botërore ka përditësuar pragun e varfërisë në 8.3 dollarë në ditë.

Këto sinjale reflektojnë edhe shqetësimet e përfaqësuesve të institucioneve ndërkombëtare dhe analistëve për mjedisin investues në vend. Problemet e parashikueshmërisë ligjore, mungesa e transparencës dhe vështirësitë në administrimin e lejeve prishin konkurrencën e Shqipërisë kundrejt vendeve fqinje dhe rrezikojnë tkurrjen e investimeve të huaja. Përfaqësues të FMN-së, BERZH-it, Bankës Botërore dhe BEI-t kanë insistuar në nevojën për reformat fiskale, përforcimin e institucioneve dhe politika aktive për rikthimin e talentit si hapa të domosdoshëm për integrim më të fuqishëm në tregjet evropiane.

Për të përballuar këto sfida dhe për të shfrytëzuar potencialin e sektorëve si turizmi, është e domosdoshme angazhim i koordinuar politikash dhe përmirësime në sundimin e ligjit; raportimet dhe analizat e mëtejshme të institucioneve ndërkombëtare e theksojnë këtë nevojë, raporton monitor.