Irani: “Asnjë litër naftë” të mos kalojë nëpër Ngushticën e Hormuzit, prisni çmim 200 dollarë

Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) kanë deklaruar se nuk do të lejojnë të kalojë “asnjë litër naftë” përmes Ngushticës së Hormuzit, ndërsa mbyllja e kësaj rruge detare kyçe në Gjirin Persik vazhdon të tronditë tregjet globale të energjisë gjatë luftës SHBA-Izrael kundër Iranit.

Një zëdhënës i selisë Khatam al-Anbiya të IRGC-së tha të mërkurën se çdo anije e lidhur me Shtetet e Bashkuara, Izraelin ose aleatët e tyre “do të konsiderohet objektiv legjitim”.

“Nuk do të jeni në gjendje të ulni artificialisht çmimin e naftës. Prisni që nafta të arrijë 200 dollarë për fuçi,” tha zëdhënësi në një deklaratë. “Çmimi i naftës varet nga siguria rajonale, dhe ju jeni burimi kryesor i pasigurisë në rajon.”

Çmimet globale të naftës kanë luhatur fort këtë javë ndërsa sulmet e vazhdueshme SHBA-Izrael ndaj Iranitvazhdojnë, ndërsa Irani është kundërpërgjigjur duke lëshuar raketa dhe dronë ndaj objektivave në gjithë Lindjen e Mesme.

Mbyllja e Ngushticës së Hormuzit, përmes së cilës kalon rreth një e pesta e furnizimit botëror me naftë, si dhe ngadalësimi i prodhimit në disa vende të Gjirit, kanë ngritur shqetësime për ndërprerje të mëtejshme të furnizimit.

Pasiguria për kohëzgjatjen e luftës, e cila nisi më 28 shkurt dhe nuk tregon shenja përfundimi, po shton gjithashtu tensionin në tregje dhe po shtyn çmimet e naftës në rritje.

Të mërkurën, tre anije u goditën nga predha në Ngushticën e Hormuzit, sipas kompanive të sigurisë detare, përfshirë një anije mallrash me flamur tajlandez, e cila u sulmua rreth 11 milje detare (18 km) në veri të Omanit.

Megjithë rreziqet për trafikun detar, presidenti amerikan Donald Trump inkurajoi anijet të vazhdojnë të kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit.

“Mendoj se duhet ta bëjnë,” tha Trump kur u pyet nëse anijet duhet të kalojnë nëpër këtë rrugë ujore.

“Mendoj se do të shihni siguri të madhe dhe kjo do të ndodhë shumë, shumë shpejt,” shtoi ai.

Më herët, shefi i ndihmave humanitare të OKB-së, Tom Fletcher, bëri thirrje për “përjashtime” për ndihmat humanitare që të kalojnë nëpër ngushticë, duke paralajmëruar se furnizimet nuk po arrijnë në “zonat me nevojë të madhe në Afrikën Sub-Sahariane”.

“Po u bëjmë thirrje të gjitha palëve të sigurojnë këto rrugë, përfshirë Ngushticën e Hormuzit, për trafikun tonë humanitar … në mënyrë që të arrijmë te kushdo dhe kudo sipas nevojës më të madhe,” tha Fletcher.

“Ne po jetojmë një moment me rrezik të madh,” shtoi ai.

Lirimi i rezervave të naftës

Liderët botërorë, përfshirë vendet e Grupit të Shtatë (G7) dhe Bashkimin Evropian, po shqyrtojnë se çfarë veprimesh duhet të ndërmarrin përballë ndikimit të luftës në ekonominë globale.

Christian Bueger, profesor i marrëdhënieve ndërkombëtare në Universitetin e Kopenhagës dhe ekspert i sigurisë detare, tha se Evropa do të përballet me një krizë të madhe furnizimi me energji nëse Ngushtica e Hormuzit nuk rihapet.

“Për industrinë e transportit detar tani është e pamundur të kalojë nëpër Ngushticën e Hormuzit,” tha Bueger për Al Jazeera. “Dhe nëse nuk ka sinjale më të forta së shpejti që anijet mund të përpiqen të kalojnë, atëherë përballemi me një krizë të madhe transporti që mund të zgjasë javë apo edhe muaj.”

Të mërkurën, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA) njoftoi se 32 vendet anëtare kanë rënë dakord unanimisht të lëshojnë 400 milionë fuçi naftë nga rezervat e tyre emergjente për të ulur çmimet.

“Ky është një veprim i madh që synon të zbusë ndikimet e menjëhershme të ndërprerjeve në tregje,” tha drejtori ekzekutiv i IEA-së Fatih Birol nga selia e agjencisë në Paris.

“Por të jemi të qartë: gjëja më e rëndësishme për rikthimin e rrjedhës së qëndrueshme të naftës dhe gazit është rifillimi i transitit përmes Ngushticës së Hormuzit,” shtoi ai.

IEA tha se rezervat do të vihen në dispozicion sipas një afati të përshtatshëm për çdo shtet anëtar, pa dhënë detaje të tjera.

Ministrja gjermane e Ekonomisë dhe Energjisë Katherina Reiche tha se Gjermania do të respektojë vendimin për lirimin e rezervave, ndërsa Austria njoftoi se do të përdorë një pjesë të rezervës së saj emergjente të naftës dhe do të zgjerojë rezervën strategjike të gazit.

Ndërkohë, Ministria japoneze e Ekonomisë, Tregtisë dhe Industrisë tha se Japonia do të lëshojë rreth 80 milionë fuçi nga rezervat e saj të naftës.

Kryeministrja japoneze Sanae Takaichi tha se vendi, i cili merr rreth 70 për qind të importeve të naftës përmes Ngushticës së Hormuzit, do të fillojë lirimin e rezervave të hënën.