Obligacionet korporative kalojnë 400 milionë euro, rritje e fortë brenda vitit

Tregu i titujve të borxhit të korporatave në Shqipëri ka shënuar rritje të ndjeshme: portofoli i obligacioneve me ofertë private kap vlerën prej rreth 39.1 miliardë lekësh (afërsisht 404 milionë euro), si rezultat i një shtimi prej 10.7 miliardë lekësh ose 38% gjatë vitit të fundit. Këto instrumente, të njohura që prej fundit të vitit 2011, emetohen kryesisht nga shoqëritë aksionare dhe kanë si blerës kryesorë individët, por edhe biznese dhe investitorë institucionalë si kompani sigurimesh apo fonde investimi.

Sipas TV Klan, të dhënat e Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare (AMF) tregojnë se në treg aktualisht janë 12 emetues aktivë të obligacioneve me ofertë private: 7 banka, 3 institucione financiare jo-banka dhe 2 shoqëri tregtare. Duke përfshirë edhe obligacionin e parë me ofertë publike të emetuar në 2023 nga institucioni financiar NOA, vlera totale e titujve korporativë arrin rreth 39.6 miliardë lekë. Për vitin 2025 Autoriteti ka regjistruar gjithashtu 10 akt-oferta të përgatitura nga katër banka, të cilat kanë vazhduar përdorimin e këtij kanali për të forcuar kapitalin rregullator.

Përdorimi i instrumenteve të borxhit të varur ka shtyrë rritjen e emetimeve nga bankat. Rregullorja “Për mjaftueshmërinë e kapitalit” lejon që borxhi i varur të llogaritet si pjesë e kapitalit rregullator deri në një të tretën e vlerës së tij, ndërsa pesë bankat më të mëdha përmbushin edhe kërkesat për instrumente kapitale dhe detyrime të pranuara (MREL). Këto kërkesa, së bashku me shtesat makroprudenciale të karbonit pas 2019-s, kanë nxitur përdorimin e borxhit të varur si alternativë ndaj injektimit të kapitalit të ri dhe si mekanizëm që mundëson krijimin e hapësirave për shpërndarje dividendësh.

Disa kompani jashtë sektorit financiar kanë përdorur gjithashtu obligacionet si një alternativë të huamarrjes, por mbeten më pak të përhapura se në rastin e institucioneve financiare; të dhënat dhe analizat rreth zhvillimeve të tregut janë përcjellë nga TV Klan.