Putin në Kinë: pse Rusia dhe Kina kanë nevojë për njëra-tjetrën

Presidenti rus Vladimir Putin mbërriti në Kinë për një vizitë dyditore, ku në qendër të bisedimeve me presidentin kinez Xi Jinping janë bashkëpunimi politik, ekonomik, energjetik dhe ushtarak mes dy vendeve. Vizita vjen vetëm pak ditë pas largimit të presidentit amerikan Donald Trump nga Pekini, çka i jep asaj një peshë edhe më të madhe diplomatike.

Pekini duket se po përpiqet të paraqitet si një qendër e rëndësishme e ekuilibrit botëror, duke pritur brenda një kohe të shkurtër dy figura kyçe të politikës ndërkombëtare: presidentin amerikan dhe atë rus. Për Kinën, kjo është një mënyrë për të treguar se mbetet një aktor i domosdoshëm në një botë të ndarë nga luftërat, sanksionet, rivalitetet tregtare dhe krizat energjetike.

Marrëdhëniet mes Kinës dhe Rusisë kanë kaluar nëpër shumë faza. Dikur të lidhura nga ideologjia komuniste, më pas të ndara nga rivalitetet e Luftës së Ftohtë, sot këto dy fuqi janë afruar sërish, jo më aq shumë për arsye ideologjike, por për shkak të interesave të përbashkëta strategjike. Lufta në Ukrainë dhe sanksionet perëndimore ndaj Moskës e kanë shtyrë Rusinë edhe më shumë drejt Kinës.

Për Rusinë, Kina është sot një shpëtim ekonomik. Tregtia mes dy vendeve është rritur ndjeshëm, duke arritur në qindra miliarda dollarë. Pekini është bërë blerësi kryesor i energjisë ruse, ndërsa Moska ka gjetur te tregu kinez një alternativë ndaj tregjeve evropiane që i janë mbyllur pas pushtimit të Ukrainës.

Por marrëdhënia nuk është e barabartë. Kina ka një ekonomi shumë më të madhe dhe një pozitë më të fortë negociuese. Rusia ka nevojë për teknologji, mallra industriale, pajisje dhe tregje; Kina, nga ana tjetër, mund të blejë energji ruse me çmime të favorshme dhe të rrisë ndikimin e saj mbi ekonominë ruse.

Megjithatë, edhe Kina ka nevojë për Rusinë. Në një kohë kur tensionet në Lindjen e Mesme dhe pasiguritë në Ngushticën e Hormuzit kërcënojnë rrugët detare të furnizimit me energji, Rusia i ofron Pekinit një burim më të sigurt tokësor për naftë dhe gaz. Pikërisht për këtë arsye, projektet si gazsjellësi “Power of Siberia 2” marrin rëndësi të veçantë. Nëse realizohet, ky projekt do të çojë miliarda metra kub gaz rus drejt Kinës përmes Mongolisë.

Përveç ekonomisë dhe energjisë, lidhja mes dy vendeve ka edhe një dimension të fortë gjeopolitik. Rusia dhe Kina janë anëtare të përhershme të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe shpesh mbajnë qëndrime të ngjashme kundër politikave të udhëhequra nga Shtetet e Bashkuara. Ato nuk kanë një aleancë të mirëfilltë ushtarake si NATO, por bashkëpunimi ushtarak është shtuar, përfshirë stërvitjet e përbashkëta detare dhe koordinimin strategjik.

Kjo marrëdhënie është e rëndësishme sepse nuk mbështetet vetëm te retorika kundër Perëndimit. Ajo mbështetet te nevoja konkrete: Rusia kërkon tregje, teknologji dhe mbështetje diplomatike; Kina kërkon energji të sigurt, partnerë strategjikë dhe më shumë hapësirë për të sfiduar dominimin amerikan në rendin ndërkombëtar.

Për presidentin Putin, vizita në Kinë është një mesazh se Rusia nuk është e izoluar, pavarësisht sanksioneve dhe presionit perëndimor. Për presidentin Xi, takimi me Putinin është një mënyrë për të treguar se Kina mund të flasë me të gjitha palët, ndërsa ndërton një bosht të fortë me Moskën.

Në fund, marrëdhënia Rusi-Kinë është një partneritet i lindur nga nevoja, por që po bëhet gjithnjë e më i qëndrueshëm. Nuk është një aleancë pa tensione, sepse Kina është dukshëm më e fuqishme ekonomikisht dhe Rusia gjithnjë e më e varur prej saj. Por në një botë ku rivaliteti me SHBA-në, lufta në Ukrainë dhe krizat energjetike po ndryshojnë ekuilibrat globalë, Moska dhe Pekini kanë arsye të forta për të qëndruar pranë njëra-tjetrës.