Irani emëron djalin e Khameneit si udhëheqësin e ri suprem pas vrasjes së babait të tij

Irani ka emëruar Mojtaba Khamenein si udhëheqësin e ri suprem, pak më shumë se një javë pas vrasjes së babait të tij, Ajatollah Ali Khamenei, në sulmet e përbashkëta të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit, të cilat e kanë zhytur gjithë rajonin në një luftë të gjerë.

56-vjeçari, i cili tani do të ketë detyrën të udhëheqë Republikën Islamike në krizën më të madhe në historinë e saj 47-vjeçare, u emërua të dielën nga klerikët si pasardhës i babait të tij.

Udhëheqësit kryesorë, Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) dhe forcat e armatosura nxituan të shprehin mbështetjen e tyre për udhëheqësin e ri.

Ali Larijani, sekretar i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare, i cili është ngarkuar me drejtimin e strategjisë së sigurisë së Iranit që kur SHBA dhe Izraeli nisën ofensivën e tyre të plotë, bëri thirrje për unitet rreth udhëheqësit të ri suprem.

Kryetari i Parlamentit, Mohammad Bagher Ghalibaf, e përshëndeti zgjedhjen duke thënë se ndjekja e udhëheqësit të ri suprem është një “detyrë fetare dhe kombëtare”.

Mojtaba Khamenei nuk ka kandiduar kurrë për ndonjë post publik dhe nuk i është nënshtruar ndonjë votimi publik, por për dekada ka qenë një figurë shumë me ndikim në rrethin e brendshëm të udhëheqësit suprem, duke kultivuar lidhje të forta me IRGC-në.

Në vitet e fundit, ai është përmendur gjithnjë e më shpesh si një zëvendësues i mundshëm i babait të tij. Zgjedhja e tij mund të jetë një shenjë se fraksionet më të ashpra brenda establishmentit iranian mbeten në pushtet dhe mund të tregojë se qeveria ka pak dëshirë për të arritur një marrëveshje apo për të hyrë në negociata në afat të shkurtër, ndërsa lufta hyn në javën e dytë.

Gazetari i Al Jazeera-s, Ali Hashem, e përshkroi Khamenein si “rojtarin e portës së babait të tij”.

“Ai mban të njëjtat qëndrime si babai i tij ndaj Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit. Prandaj presim një udhëheqës konfrontues. Nuk presim moderim,” tha ai.

“Megjithatë, nëse kjo luftë përfundon dhe ai mbetet gjallë dhe është në gjendje të vazhdojë drejtimin e vendit, mund të ketë potencial të madh për të gjetur rrugë të reja për Iranin,” shtoi Hashem.

Rami Khouri, studiues i politikave publike në Universitetin Amerikan të Bejrutit, tha se emërimi i Khameneit sinjalizon “vazhdimësi” dhe mbetet për t’u parë nëse udhëheqësi i ri suprem do të shtyjë për negociata për t’i dhënë fund luftës.

Sido që të jetë, ai tha se emërimi ishte “një akt sfide”. Irani po u thotë amerikanëve dhe izraelitëve: “Donit të hiqnit qafe sistemin tonë? Ja ku është një person edhe më radikal se babai i tij që u vra.”

Heidari Alekasir, anëtar i Asamblesë së Ekspertëve që kishte detyrën të zgjidhte udhëheqësin suprem, tha se kandidati ishte përzgjedhur duke ndjekur këshillën e Khameneit të ndjerë që udhëheqësi i Iranit duhet “të urrehet nga armiku”, dhe jo të lavdërohet prej tij.

“Edhe Satani i Madh (SHBA) e ka përmendur emrin e tij,” tha kleriku i lartë, duke iu referuar deklaratës së mëparshme të presidentit amerikan Donald Trump, i cili kishte thënë se Mojtaba Khamenei do të ishte një zgjedhje “e papranueshme” për të udhëhequr Iranin.

Ushtria izraelite kishte paralajmëruar më parë çdo pasardhës se “nuk do të hezitojmë t’ju shënjestrojmë”.

Të dielën, Trump premtoi sërish se do të përpiqet të ndikojë në përzgjedhjen e udhëheqësit të ardhshëm suprem të Iranit, duke thënë se pa miratimin e Uashingtonit, kushdo që zgjidhet “nuk do të zgjasë shumë”.

Zgjedhja e djalit të Khameneit pritet të zemërojë Trumpin.

Udhëheqësi suprem nuk vendoset nga “banda e Epstein”

Asambleja e Ekspertëve me 88 anëtarë tha të dielën se “nuk hezitoi as edhe një minutë” për të zgjedhur një udhëheqës të ri suprem, pavarësisht “agresionit brutal të Amerikës kriminale dhe regjimit të lig sionist”.

Më herët, organi klerikal kishte njoftuar se kishte arritur një konsensus shumice për zgjedhjen, pa bërë publik emrin, ndërsa një anëtar tha:
“Rruga e Imam Khomeinit dhe rruga e Imam Khameneit martir është zgjedhur. Emri i Khameneit do të vazhdojë.”

Mojtaba Khamenei ka studiuar me klerikë konservatorë në seminaret fetare të Qomit, qendra e mësimit teologjik shiit, dhe mban gradën klerikale hojjatoleslam, një gradë e mesme në hierarkinë klerikale.

Ali Khamenei, i cili udhëhoqi Iranin për 37 vjet pas Ajatollah Ruhollah Khomeinit, udhëheqësit të revolucionit të vitit 1979, u vra në një sulm SHBA-Izrael në Teheran më 28 shkurt, në fillim të luftës që tashmë ka sjellë kaos në të gjithë Lindjen e Mesme.

Ushtria izraelite ka kërcënuar tashmë se mund të vrasë çdo zëvendësues të Khameneit, ndërsa Trump ka thënë se lufta mund të përfundojë vetëm pasi ushtria dhe udhëheqësit e Iranit të jenë zhdukur.

“Ai duhet të marrë miratimin tonë,” tha Trump për ABC News.
“Nëse nuk merr miratimin tonë, nuk do të zgjasë shumë,” shtoi ai për çdo udhëheqës të ri suprem.

Zyrtarët iranianë e kanë refuzuar përfshirjen e Trumpit në përzgjedhjen e udhëheqësit të ardhshëm, duke këmbëngulur se vetëm iranianët mund të vendosin për të ardhmen e vendit të tyre.

Të premten, kryetari i parlamentit iranian Mohammad Bagher Qalibaf dukej se ironizoi kërkesat e presidentit amerikan.

“Fati i Iranit tonë të dashur, që është më i çmuar se jeta, do të përcaktohet vetëm nga kombi krenar iranian, jo nga banda e [Jeffrey] Epstein,” shkroi ai në platformën X, duke iu referuar trafikantit të ndjerë seksual që kishte lidhje me figura të pasura dhe të fuqishme në SHBA.

Qiell i errët

Ndërsa klerikët zgjidhnin udhëheqësin e ri suprem, një mjegull e errët mbulonte Teheranin pasi Izraeli goditi pesë objekte nafte brenda dhe rreth kryeqytetit gjatë natës, duke i vënë në flakë dhe duke mbushur qiellin me tym të rëndë.

Ndërsa lufta hyri në ditën e nëntë, IRGC tha se kishte furnizime të mjaftueshme për të vazhduar sulmet me dronë dhe raketa në të gjithë Lindjen e Mesme për deri në gjashtë muaj.

Zëdhënësi i IRGC-së, Ali Mohammad Naini, tha se Irani deri tani kishte përdorur vetëm raketa të gjeneratës së parë dhe të dytë, por në ditët në vijim do të përdorte “raketa të avancuara dhe më pak të përdorura me rreze të gjatë”.

Trump refuzoi sërish të përjashtojë mundësinë e dërgimit të trupave tokësore amerikane në Iran, por vazhdoi të këmbëngulë se lufta është pothuajse e fituar, pavarësisht sulmeve të vazhdueshme iraniane me raketa dhe dronë.

Analistët paralajmërojnë se nuk ka një rrugë të qartë për t’i dhënë fund konfliktit, i cili sipas zyrtarëve amerikanë dhe izraelitë mund të zgjasë një muaj ose edhe më shumë.