Rritje e fortë e çmimeve të naftës pas paralajmërimit të Trump për bllokadë ndaj Iranit

Çmimet e naftës në tregjet ndërkombëtare kanë shënuar një rritje të menjëhershme dhe të ndjeshme pas njoftimit të presidentit të SHBA, Donald Trump, për vendosjen e një bllokade detare ndaj Iranit.

Nafta Brent, standardi ndërkombëtar, u rrit me mbi 8 për qind të dielën, duke kaluar pragun e 103 dollarëve për fuçi. Ky është rikthimi i parë mbi nivelin psikologjik prej 100 dollarësh që nga fillimi i javës, kur çmimet kishin arritur deri në 111 dollarë për fuçi.

Presidenti Trump deklaroi se Marina amerikane do të bllokojë të gjitha anijet që përpiqen të hyjnë ose të dalin nga Ngushtica e Hormuzit, pas dështimit të bisedimeve për armëpushim mes SHBA dhe Iranit gjatë fundjavës. Megjithatë, më vonë, Komanda Qendrore e SHBA (CENTCOM) sqaroi se masa do të kufizohet vetëm ndaj anijeve që udhëtojnë drejt dhe nga portet iraniane, duke lënë të lirë trafikun tjetër ndërkombëtar – një tërheqje e pjesshme nga deklaratat fillestare.

Sipas CENTCOM, bllokada do të hyjë në fuqi të hënën në orën 10:00 sipas kohës lindore të SHBA.

Tregjet e energjisë kanë përjetuar luhatje të forta javët e fundit. Pas sulmeve të përbashkëta SHBA-Izrael ndaj Iranit, Teherani vendosi një bllokadë de facto në Ngushticën e Hormuzit – një korridor jetik për ekonominë globale, nga ku kalon rreth një e pesta e furnizimit botëror me naftë dhe gaz natyror.

Muajin e kaluar, çmimi i naftës Brent arriti deri në 119 dollarë për fuçi, përpara se të binte nën 92 dollarë javën e kaluar, pas shpalljes së një armëpushimi dyjavor midis SHBA dhe Iranit, pas më shumë se gjashtë javësh konflikt.

Megjithëse Irani ka lejuar kalimin e një numri të kufizuar anijesh, nën kontroll dhe autorizim paraprak, trafiku detar në Ngushticën e Hormuzit është reduktuar ndjeshëm krahasuar me nivelet normale. Sipas të dhënave nga kompania e inteligjencës detare Windward, vetëm 17 anije kaluan të shtunën, krahasuar me rreth 130 kalime ditore para konfliktit.

Ndikimi i zhvillimeve është reflektuar edhe në tregjet financiare globale. Bursat kryesore në Azi e nisën javën në rënie, mes pasigurive të shkaktuara nga tensionet e reja. Indeksi japonez Nikkei 225 ra me 0.9 për qind në tregtimin e mëngjesit, ndërsa indeksi KOSPI i Koresë së Jugut shënoi një rënie mbi 1 për qind.

Edhe kontratat e së ardhmes në SHBA shënuan rënie, me ato të lidhura me indeksin S&P 500 që ranë me rreth 0.8 për qind.

Zhvillimet e fundit tregojnë se situata në Lindjen e Mesme mbetet një faktor kyç për stabilitetin e tregjeve globale, ndërsa çdo përshkallëzim i mëtejshëm rrezikon të ndikojë drejtpërdrejt në çmimet e energjisë dhe ekonominë ndërkombëtare.