SHBA godet Kharg Island, por “zemra” e eksportit të naftës së Iranit mbetet funksionale

Shtetet e Bashkuara kanë ndërmarrë një tjetër goditje ushtarake ndaj Iranit, duke synuar objektiva në ishullin strategjik Kharg, qendra kryesore e eksporteve të naftës së vendit. Megjithatë, sipas zyrtarëve amerikanë dhe burimeve iraniane, infrastruktura kyçe e naftës nuk është dëmtuar dhe vazhdon të funksionojë normalisht.

Zëvendëspresidenti amerikan JD Vance konfirmoi sulmet, por theksoi se ato nuk përfaqësojnë një ndryshim strategjie, ndërsa afati i vendosur nga Presidenti Donald Trump për Iranin – për të rihapur Ngushticën e Hormuzit – po afrohet.

Nga ana tjetër, vlerësimet e para nga Irani tregojnë se dëmet janë të kufizuara. Media shtetërore iraniane raportoi se pjesa më e madhe e infrastrukturës në Kharg Island ka mbetur e paprekur, ndërsa agjencia Mehr theksoi se aktiviteti detar dhe eksportet e naftës vazhdojnë pa ndërprerje.

Nyja jetike e ekonomisë iraniane

Kharg Island është një ishull i vogël, por me rëndësi të jashtëzakonshme strategjike. Ai përpunon rreth 90% të eksporteve të naftës së Iranit dhe konsiderohet si “qendra nervore” e furnizimit energjetik të vendit. Terminalet e tij janë ndërtuar për të pritur supertankerë të mëdhenj, duke e bërë atë një pikë kyçe për tregtinë globale të naftës.

Kapaciteti i depozitimit në ishull arrin rreth 30 milionë fuçi, ndërsa aktualisht mendohet se janë të magazinuara rreth 18 milionë fuçi naftë bruto. Humbja ose dëmtimi i këtij objekti do të kishte pasoja të menjëhershme për ekonominë iraniane dhe tregjet ndërkombëtare.

Objektiv i vjetër dhe i rrezikshëm

SHBA ka goditur më parë këtë ishull. Në mars, Komanda Qendrore Amerikane deklaroi se kishte shënjestruar dhjetëra objekte ushtarake, përfshirë depo armësh dhe instalime detare. Edhe atëherë, Trump paralajmëroi se mund të sulmonte infrastrukturën energjetike nëse Irani vazhdonte bllokimin e trafikut në Ngushticën e Hormuzit.

Kharg Island ka qenë prej dekadash në fokus të strategjive ushtarake amerikane. Që në vitin 1988, shumë përpara se të bëhej president, Trump kishte deklaruar publikisht se do të ishte i gatshëm ta pushtonte ishullin në rast konflikti.

Irani në gatishmëri të lartë

Sipas burimeve të inteligjencës, Irani ka përforcuar ndjeshëm mbrojtjen e ishullit në javët e fundit. Janë vendosur sisteme shtesë kundërajrore dhe janë dislokuar trupa ushtarake për të përballuar një sulm të mundshëm më të gjerë nga SHBA.

Ishulli tashmë ka një sistem të shumëfishtë mbrojtjeje, ndërsa vendosja e raketave të drejtuara nga supi (MANPAD) tregon se Teherani po përgatitet për një përshkallëzim të mundshëm.

Rreziku i përshkallëzimit

Ndërsa disa zyrtarë në Uashington besojnë se marrja e kontrollit të Kharg Island mund të “falimentojë” Gardën Revolucionare dhe të përshpejtojë fundin e luftës, të tjerë janë skeptikë. Një operacion i tillë do të kërkonte ndërhyrje tokësore në shkallë të gjerë dhe do të rrezikonte një konflikt shumë më të gjerë në rajon.

Në të njëjtën kohë, alternativat për eksportin e naftës iraniane janë të kufizuara. Edhe pse Irani ka ndërtuar terminalin e Jask në Gjirin e Omanit, ekspertët thonë se ai nuk është ende një zgjidhje e besueshme për të zëvendësuar Kharg Island.

Situata mbetet e tensionuar, ndërsa ora po shënon drejt afatit të fundit të vendosur nga Trump. Për momentin, Kharg Island mbetet funksional – por si një objektiv strategjik, ai mund të jetë në qendër të zhvillimeve më të rrezikshme në ditët në vijim.