Banka Botërore: Konflikti dhe çmimet e larta rrezikojnë ngadalësimin e rritjes në Shqipëri

Banka Botërore paralajmëron se varësia e ekonomisë shqiptare nga turizmi ka ndihmuar rikuperimin pas pandemisë, por njëkohësisht e bën vendin më të ekspozuar ndaj goditjeve të jashtme. Turizmi ka kontribuar ndjeshëm në rritjen ekonomike të periudhës 2022–2025, por ekspertët theksojnë nevojën për diversifikim të burimeve të rritjes për të zvogëluar riskun sistemik.

Në raportin e saj për Ballkanin Perëndimor, Banka Botërore evidenton kufizimet strukturore të Shqipërisë—produktivitet të ulët në bujqësi dhe shërbime, një bazë të ngushtë eksporteresh dhe sfida në mjedisin e biznesit—sipas monitor. Raporti nënvizon gjithashtu problemet demografike, përputhjet jo të duhura të aftësive dhe migrimin, të cilat kufizojnë kapitalin njerëzor dhe rrisin nevojën për politika që forcojnë mobilizimin fiskal dhe efikasitetin e shpenzimeve.

Parashikimet e Bankës së Botërorës tregojnë se ndikimet e konflikteve ndërkombëtare dhe rritja e çmimeve të energjisë mund të dobësojnë fuqinë blerëse të familjeve gjatë vitit 2026. Konsumi do të mbështetet përkohësisht nga transferta fiskale dhe rritja e pagave, por shpërthimi i çmimeve do të zbehë këtë efekt. Më tej, rritja e pagave që tejkalon produktivitetin rrezikon të shtojë presionin inflacionist.

Sipas parashikimeve, inflacioni pritet të qetësohet drejt rreth 3% në vitet 2027–2028, ndërsa shpenzimet qeveritare do të përkrahin investimet, sidomos infrastrukturore. Banka parashikon gjithashtu një ulje graduale të deficitit dhe të borxhit publik ndërsa përmirësohen të ardhurat dhe rritet thithja e fondeve të BE-së; deficiti fiskal pritet të rritet në rreth 1.8% të PBB-së në 2026 për shkak të masave vetëm-afektuese si bonuse pensionale, shpenzime për mbrojtje dhe indeksim pagash.

Raporti vë në dukje se deficiti i llogarisë korrente mund të mbetet nën nivelet historike, por një faturë më e lartë e importeve të karburantit dhe energjisë për shkak të konflikteve mund ta zgjerojë atë. Rreziqet kryesore mbeten pasiguria globale dhe presionet vendase që mund të ndikojnë në besimin dhe ritmin e reformave; rezultatet pozitive do të varen nga përshpejtimi i anëtarësimit në BE dhe forcimi i reformave, një përmbledhje e cila është raportuar edhe nga monitor.