G7 jep 260 milionë euro për riparimet urgjente në Çernobil, BERZH: duhen të paktën 500 milionë dhe punimet të mbyllen deri në 2030

Vendet e G7-s — Kanadaja, Franca, Gjermania, Italia, Japonia, Britania e Madhe dhe SHBA — do të japin 260 milionë euro, rreth 292 milionë dollarë, për riparimet urgjente të Konfinimit të Ri të Sigurt në centralin bërthamor të Çernobilit, të dëmtuar rëndë nga një sulm rus me dron në shkurt 2025, siç njoftoi Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) dhe siç njofton The Kyiv Independent.

Njoftimi u bë në takimet e vjeshtës të Fondit Monetar Ndërkombëtar dhe Bankës Botërore në Bangkok, pas një takimi të ministrave të financave të G7-s. G7 shprehu shqetësim të thellë për rreziqet e sigurisë bërthamore që solli sulmi dhe u bëri thirrje edhe partnerëve të tjerë ndërkombëtarë t’i bashkohen përpjekjes për pjesën e mbetur të financimit.

Presidentja e BERZH-it, Odile Renaud-Basso, falënderoi vendet e G7-s për lidershipin dhe përkushtimin ndaj sigurisë bërthamore në Çernobil dhe i bëri thirrje komunitetit ndërkombëtar të kontribuojë në konferencën e donatorëve që BERZH mbledh në Paris më 9 nëntor 2026, me bashkëkryesim të Francës, Ukrainës dhe BERZH-it.

Sulmi i 14 shkurtit 2025 çau veshjen e brendshme dhe të jashtme të strukturës, dëmtoi sisteme kritike dhe kompromentoi rëndë dy funksionet e saj kryesore: mbajtjen e materialit radioaktiv dhe mundësimin e çmontimit të sigurt të sarkofagut origjinal të paqëndrueshëm mbi Reaktorin Katër. Struktura harkore prej çeliku, e ngritur në 2016-n, mbulon mbetjet e reaktorit që shpërtheu në katastrofën e 1986-s dhe mbyll sarkofagun origjinal.

Sipas vlerësimeve paraprake, duhen të paktën 500 milionë euro për ta rikthyer strukturën në funksionim të plotë dhe punimet duhet të përfundojnë deri në 2030-n, për të kufizuar rrezikun e korrozionit të harkut prej çeliku dhe për të ruajtur jetëgjatësinë projektuese 100-vjeçare. BERZH udhëheq përpjekjet ndërkombëtare në Çernobil që nga 1995-a, me mbi 2,5 miliardë euro kontribute ndërkombëtare të mobilizuara dhe mbi 700 milionë euro nga burimet e veta.