Hantavirusi sfidon shkencën, a mund të krijohet vaksina në vetëm 100 ditë?

“Malattia X”, e përkufizuar nga Organizata Botërore e Shëndetësisë, i referohet një infeksioni hipotetik të panjohur që mund të shkaktojë një pandemi të papritur. Në listën e mikroorganizmave që mund të jenë shkaktarë potencialë përfshihen edhe Hantaviruset, të cilët lidhen me shpërthimin e fundit në anijen “Hondius”.

Megjithatë, këta viruse janë relativisht të rrallë dhe nuk kanë tërhequr investime të mëdha nga kompanitë farmaceutike. Vaksinat e zhvilluara gjatë dekadave të fundit, që prej zbulimit të Hantavirusit në Kore në vitet ’70, kanë treguar efekt të kufizuar në stimulimin e sistemit imunitar dhe shpesh kërkojnë tre ose më shumë doza. Vaksina e vetme e autorizuar në Korenë e Jugut dhe Kinë që nga viti 1990, Hantavax, konsiderohet me efektivitet të ulët dhe sot përdoret shumë pak.

Hantaviruset ndahen në dhjetëra nënlloje, çka e bën të nevojshme zhvillimin e disa vaksinave të ndryshme, secila me kosto të lartë testimi. Për shembull, Hantavax ka efekt të kufizuar vetëm ndaj dy llojeve aziatike.

Prej dekadash, vende si Kili, SHBA-të, Kanadaja, Kina dhe Koreja e Jugut janë përpjekur të zhvillojnë një vaksinë efektive kundër Hantavirusit. Sipas Marco Cavaleri, drejtor në Agjencinë Europiane të Barnave (EMA), në të kaluarën janë përdorur kryesisht vaksina të inaktivizuara, të cilat janë më pak efektive se teknologjitë e reja si ajo e ARN-së mesazhere (mRNA).

Vaksinat mRNA, të zhvilluara gjerësisht gjatë pandemisë COVID-19, kanë treguar aftësi më të mirë për të stimuluar sistemin imunitar dhe mund të prodhohen më shpejt. Ai thekson se shpërthimi i Hantavirusit mund të ndihmojë në testimin e aftësisë globale për të zhvilluar një vaksinë brenda 100 ditëve, një objektiv i vendosur nga OBSH për përballimin e “Malattia X”. Për krahasim, vaksinat për COVID-19 u zhvilluan brenda rreth 10 muajsh.

Në këtë drejtim, kompania amerikane Moderna, e specializuar në teknologjinë mRNA, po bashkëpunon me Universitetin e Koresë së Jugut për zhvillimin e një vaksine të re kundër Hantavirusit. Projekti, i nisur në shtator 2024, përdor të dhënat gjenetike të virusit të përgatitura nga Koreja e Jugut për të krijuar një vaksinë të re.

Megjithëse kanë kaluar rreth 100 ditë nga nisja e këtij synimi, nuk është raportuar ndonjë emergjencë, dhe kompania e përshkruan projektin si ende në fazë fillestare. Testimet në kafshë kanë dhënë rezultate pozitive, por financimi për prova klinike te njerëzit mbetet i kufizuar.

Shpërthimi në anijen “Hondius” mund të shërbejë si nxitje për kërkime të mëtejshme. Pas lajmit, aksionet e Moderna-s u rritën ndjeshëm, ndërsa Koreja e Jugut ka interes të vazhdueshëm për zhvillimin e një vaksine, pasi regjistron qindra raste në vit, kryesisht në mesin e personelit ushtarak.

Megjithatë, ekspertët theksojnë se një vaksinë për llojet aziatike të virusit nuk do të ishte efektive kundër varianteve të tjera, si ai “Andes”, i cili është përgjegjës për shpërthimin në anijen “Hondius” dhe ka qenë i përfshirë edhe në raste fatale në Amerikën e Veriut.

Paralelisht me vaksinat, po studiohen edhe trajtime alternative si antitrupat monoklonalë, të cilët mund të prodhohen në laborator nga persona të infektuar ose të vaksinuar. Megjithatë, këto kërkime ndodhen ende në faza paraprake dhe kërkojnë prova të mëtejshme klinike për përdorim te njerëzit.

Artikulli i përshtatur në shqip nga La Repubblica

/tvklan.al