IKD publikon dy hulumtime për drejtësinë: propozon ndryshime në përgjegjësinë disiplinore dhe reformën e KGjK-së

Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) ka publikuar të premten në Prishtinë dy hulumtime parlamentare që trajtojnë llogaridhënien, integritetin dhe reformat në sistemin e drejtësisë, siç njofton Betimi për Drejtësi. Hulumtimet u prezantuan në një konferencë për media në zyrat e institutit dhe përmbajnë propozime konkrete amendamentesh për dy projektligje që ndodhen në procedurë parlamentare.

Hulumtimi i parë, “Llogaridhënia dhe integriteti në sistemin e drejtësisë”, përfshin propozime për amendamentimin e Projektligjit nr. 11/L-010 për Përgjegjësinë Disiplinore të Gjyqtarëve dhe Prokurorëve. Sipas raportimit të Betimi për Drejtësi, amendamentet trajtojnë klasifikimin e shkeljeve, raportin mes përgjegjësisë disiplinore dhe asaj penale, si dhe garancitë procedurale gjatë hetimit dhe vendimmarrjes. IKD-ja propozon që shkeljet e lehta dhe të rënda të mos klasifikohen në mënyrë të ngurtë, por që në raste të veçanta të merret parasysh pesha konkrete e sjelljes, përfshirë intensitetin, përsëritjen, rrethanat dhe pasojat.

Raporti kërkon gjithashtu ndarje më të qartë mes shkeljeve disiplinore dhe veprave penale, si dhe mundësinë që procedurat disiplinore dhe penale të zhvillohen në mënyrë të pavarur. Propozimet përfshijnë edhe qartësimin e ndikimit të shkeljeve të mëparshme dhe të shënimeve të fshira në vlerësimin e përsëritjes së shkeljes, përcaktimin e palëve dhe të drejtave të tyre për ankesë, si dhe publikimin e raporteve të paneleve hetimore. IKD-ja propozon po ashtu që të shqyrtohen njoftimet anonime kur ato përmbajnë informata konkrete që mund të krijojnë dyshim të bazuar për shkelje disiplinore.

Hulumtimi i dytë, “Reforma e Këshillit Gjyqësor, Këshillit Prokurorial dhe Akademisë së Drejtësisë”, paraqet amendamente për Projektligjin nr. 11/L-009 për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për Këshillin Gjyqësor të Kosovës. Sipas Betimi për Drejtësi, propozimet kanë të bëjnë me përbërjen e Këshillit, kriteret për kandidim, zgjedhjen e anëtarëve, përgjegjësinë disiplinore dhe administrimin e sistemit gjyqësor. Ato trajtojnë përbërjen e anëtarëve jogjyqtarë dhe propozojnë që aktakuza e konfirmuar nga gjykata të jetë pragu për pasoja në kandidim dhe emërim.

Amendamentet e tjera përfshijnë përfaqësimin e niveleve të ndryshme të gjyqësorit, vlerësimin e integritetit dhe aftësive menaxheriale të kandidatëve, listën e ngushtë për Kuvendin dhe konkursin për Komisionin për Vlerësimin e Performancës së Gjyqtarëve. Hulumtimi trajton edhe kriteret dhe përbërjen e komisioneve, procedurat disiplinore ndaj anëtarëve të Këshillit, shumicën e kërkuar për zgjedhjen dhe shkarkimin e anëtarëve të zgjedhur nga Kuvendi, mandatin e kryetarëve të gjykatave dhe gjyqtarëve mbikëqyrës, rregullimin e administratës gjyqësore dhe kriteret për zyrtarët e Njësisë për Inspektim dhe Verifikim.