Irani nën presion: lufta vazhdon, qytetet mbushen me forca të armatosura dhe frika përshkon jetën e përditshme

Situata në Iran po përshkallëzohet çdo ditë e më shumë, ndërsa lufta me Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin hyn në muajin e dytë pa asnjë shenjë qartësie për një fund të afërt. Në terren, realiteti është një përzierje e fortë mes kontrollit shtetëror, sulmeve ajrore dhe një popullsie që përpiqet të mbajë një ndjenjë normaliteti mes pasigurisë së përhershme.

Në kryeqytetin Tehran, prania e forcave të armatosura është bërë pjesë e përditshmërisë. Postblloqe, patrulla dhe njësi të armatosura rëndë, përfshirë forcat paraushtarake të Islamic Revolutionary Guard Corps, janë vendosur në rrugë, tunele dhe ura, duke kontrolluar lëvizjet dhe duke mbajtur nën vëzhgim çdo aktivitet të dyshimtë.

Megjithatë, këto pika kontrolli janë bërë gjithashtu objektiva të sulmeve me dronë gjatë javëve të fundit, duke i detyruar forcat të lëvizin vazhdimisht dhe të ndryshojnë pozicionet për të shmangur goditjet.

Në të njëjtën kohë, autoritetet iraniane kanë intensifikuar mobilizimin e popullsisë në mbështetje të regjimit. Tubime të organizuara në xhami dhe hapësira publike po përdoren për të nxitur solidaritet kundër SHBA-së dhe Izraelit, ndërsa propaganda shtetërore promovon imazhe të civilëve të armatosur, përfshirë edhe gra.

Një deklaratë e diskutueshme nga një zyrtar i lartë sugjeron se edhe adoleshentët mund të përfshihen në patrullime dhe aktivitete sigurie, duke ulur kufirin e moshës në mbi 12 vjeç – një zhvillim që ka ngritur shqetësime serioze mbi militarizimin e shoqërisë.

Ndërkohë, sulmet ajrore vazhdojnë. Objektiva të ndryshëm në Iran, përfshirë një site bërthamor civil, linja prodhimi industrial dhe infrastrukturë energjetike, janë goditur nga bombardimet e fundit. Autoritetet iraniane raportojnë se afro 2,000 persona janë vrarë që nga fundi i shkurtit, ndërsa dëmet përfshijnë spitale, shkolla dhe zona të banuara.

Përtej frontit ushtarak, edhe ekonomia është nën presion të jashtëzakonshëm. Interneti është ndërprerë për civilët për gati një muaj – ndërprerja më e gjatë e regjistruar ndonjëherë në vend – duke izoluar mbi 90 milionë qytetarë dhe duke rënduar më tej një ekonomi të goditur nga inflacioni rreth 70 për qind.

Megjithatë, jeta vazhdon në një formë të kufizuar. Disa qytetarë vazhdojnë të dalin për shëtitje gjatë ditës, të takojnë të afërmit apo të frekuentojnë palestra që funksionojnë me orare të reduktuara. Por frika mbetet e pranishme. Zhurma e avionëve luftarakë në qiell sjell ankth të menjëhershëm për shumë banorë, të cilët jetojnë me pasigurinë se goditja e radhës mund të ndodhë pranë tyre.

Në sfond, tensionet politike dhe sociale janë po aq të forta. Autoritetet kanë paralajmëruar se çdo protestë kundër regjimit gjatë kohës së luftës do të konsiderohet akt armiqësor. Qindra persona janë arrestuar, ndërsa janë raportuar edhe ekzekutime të lidhura me protestat dhe akuzat për siguri kombëtare.

Ekspertët paralajmërojnë se situata në Iran po hyn në një fazë të rrezikshme, ku lufta e jashtme dhe represioni i brendshëm po ndërthuren, duke krijuar një klimë të paqëndrueshme që mund të ketë pasoja të thella për rajonin dhe më gjerë. Në mungesë të një zgjidhjeje diplomatike, konflikti rrezikon të zgjatet për javë apo edhe muaj, me një kosto të lartë njerëzore dhe ekonomike.