Lane i BQE-së: inteligjenca artificiale po dobëson fuqinë negociuese të punëtorëve evropianë

DUBLIN – Përdorimi gjithnjë e më i gjerë i inteligjencës artificiale nga kompanitë e eurozonës mund t’u vështirësojë punëtorëve kërkesat për paga më të larta. Kështu u shpreh të martën kryeekonomisti i Bankës Qendrore Evropiane, Philip Lane, në një fjalim në Dublin, sipas raportimit të Reuters, duke e vendosur teknologjinë e re në qendër të debatit për pagat, inflacionin dhe politikën monetare të bankës.

Sipas Lane, inteligjenca artificiale nuk i ka ndryshuar ende prirjet e punësimit në eurozonë. Megjithatë, planet e zbehta të punësimit po i kufizojnë punëtorët kur kërkojnë kompensim për inflacionin e lartë. Kjo, sipas tij, mund të shpjegojë edhe pse rritja e pagave po ngadalësohet, ndonëse inflacioni, i nxitur nga energjia e shtrenjtë, mbetet gati dyfishi i objektivit prej 2 për qind të BQE-së. Deri tani, shtoi ai, nuk dallohen efekte të raundit të dytë në paga.

Shqetësimi kryesor lidhet me fuqinë negociuese. Mundësia që inteligjenca artificiale të zëvendësojë disa kategori punëtorësh, argumentoi Lane, mund t’i bëjë punonjësit më pak të sigurt në negociata, duke zbutur rritjen e pagave dhe duke ulur pjesën që puna merr nga të ardhurat e përgjithshme të ekonomisë.

Paralajmërimi i dytë i kryeekonomistit prek tregjet financiare. Kompanitë në mbarë botën po marrin hua në përmasa të tilla për të financuar investimet në inteligjencë artificiale, sa kjo po rrit kostot e huamarrjes për të gjithë dhe po shtrëngon kushtet e financimit në një masë që, sipas Lane, është tashmë relevante për politikën e BQE-së. Shtrëngimi është tejçuar edhe në tregun e obligacioneve të eurozonës dhe banka do ta marrë parasysh kur të përcaktojë qëndrimin e saj monetar. Në këtë logjikë, shtrëngimi i përgjithshëm mund të nënkuptojë se BQE-së i duhet të bëjë më pak vetë për të zbutur inflacionin.

Në një horizont më të gjatë, pamja është më optimiste. Lane vlerësoi se inteligjenca artificiale mund të rrisë prodhimin potencial dhe ritmin e rritjes ekonomike. Për Evropën, në veçanti, ky fitim produktiviteti mund të ndihmojë në kompensimin e ndikimit që tkurrja e popullsisë në moshë pune pritet të ketë mbi ekonomitë e kontinentit.