Nëse të thonë shpesh “dukesh e lodhur”, problemi mund të mos jetë *vetëm* gjumi

Nëse të kanë thënë shpesh se dukesh e zbehtë ose se ke rrathë të errët poshtë syve, ndoshta nuk është thjesht lodhje. Në rrjetet sociale po qarkullon gjithnjë e më shumë termi “fytyra me ferritinë“, që përdoret për të përshkruar pamjen e personave me nivele të ulëta të ferritinës, rezervës së hekurit në organizëm.

Ferritina konsiderohet një tregues më i saktë i mungesës së hekurit sesa vetë niveli i hekurit në gjak. Ndryshe nga hekuri, i cili mund të ndryshojë nga dita në ditë në varësi të ushqimit apo suplementeve, ferritina tregon rezervat reale të organizmit. Mund ta imagjinoni si një llogari kursimi: nëse ajo është bosh, trupi nuk ka më rezerva për t’u mbështetur.

Një studim i publikuar në vitin 2024 në JAMA Open Network zbuloi se 34% e grave nga 18 deri në 50 vjeç kanë mungesë hekuri, gjendje që shpesh çon në anemi.

Përveç lëkurës së zbehtë dhe rrathëve poshtë syve, mungesa e hekurit mund të shfaqet edhe me simptoma të tjera si lodhje e vazhdueshme, rënie flokësh, marramendje, dhimbje koke, gulçim, rrahje të shpejta të zemrës, vështirësi në përqendrim, madje edhe ankth. Kjo ndodh sepse hekuri është thelbësor për prodhimin e hemoglobinës, e cila transporton oksigjenin në të gjithë trupin.

Gratë janë më të prekura nga mungesa e hekurit, veçanërisht gjatë viteve riprodhuese, për shkak të ciklit menstrual. Gjakderdhjet e bollshme, shtatzënia dhe ndryshimet hormonale gjatë perimenopauzës mund të zbrazin rezervat e hekurit më shpejt sesa organizmi arrin t’i rikuperojë.

Edhe një regjim ushqimor i shëndetshëm nuk është gjithmonë i mjaftueshëm. Përthithja e hekurit mund të pengohet nga disa medikamente, si antacidet, suplementet e kalciumit apo disa trajtime për diabetin dhe humbjen në peshë.

Nëse dyshoni se mund të keni mungesë hekuri, hapi i parë është të bëni analiza gjaku dhe të konsultoheni me mjekun. Nëse diagnoza konfirmohet, zakonisht rekomandohet një dietë e pasur me burime hekuri, si mishi i kuq pa dhjamë, mëlçia, sardelet, spinaqi, brokoli, thjerrëzat dhe tofu, të kombinuara me vitaminë C për të rritur përthithjen. Në disa raste mund të nevojiten edhe suplemente ose trajtim intravenoz.

Ekspertët theksojnë se mungesa e hekurit nuk duhet parë vetëm si një problem laboratorik. Ajo mund të jetë një sinjal se organizmi ka nevojë për më shumë kujdes, më pak stres, një regjim ushqimor më të balancuar dhe pushim të mjaftueshëm. Fundja, asnjë suplement nuk mund të zëvendësojë plotësisht një stil jetese të shëndetshëm.