Polonia dënon vendimin e Lvivit për të shpallur 2027-ën vitin e UPA-s dhe Shukhevych-it, Kievi e quan kundërproduktiv

Këshilli Rajonal i Lvivit miratoi më 20 tetor dekrete që e shpallin simbolikisht vitin 2027 Vitin e Ushtrisë Kryengritëse Ukrainase (UPA), Vitin e Roman Shukhevych-it dhe Vitin e Oleh Olzhych-it, poet dhe aktivist politik ukrainas — dhe Varshava e dënoi menjëherë vendimin, siç njofton The Kyiv Independent. I ngarkuari me punë i Polonisë në Kiev, Piotr Lukasiewicz, tha se “lartësimi i UPA-s dhe i figurave kriminale bie ndesh me vlerat evropiane dhe me marrëdhëniet strategjike e fqinjësore mes Ukrainës dhe Polonisë”, ndërsa ministritë polake të Mbrojtjes dhe të Punëve të Jashtme thanë se vendimi “nuk ndërton besim të ndërsjellë”.

Ministri polak i Mbrojtjes, Wladyslaw Kosiniak-Kamysz, tha më 20 tetor se “një vendim i tillë nuk ndërton besim mes kombeve, por thellon ndarjet” dhe se autoritetet ukrainase duhet të distancohen prej tij. Ministri i Jashtëm Radoslaw Sikorski tha më 21 tetor se ka kërkuar që nismëtari i propozimit, kryetari i komisionit të kulturës të këshillit rajonal, Sviatoslav Sheremeta, të futet në listën e personave të padëshiruar të Polonisë, çka mund ta ndalojë atë në mbarë zonën Schengen për pesë vjet.

Sipas RBC-Ukraine, e cila citon një burim, Polonia ka pezulluar përkohësisht dërgimin e një pakete të madhe ndihme ushtarake për Ukrainën, sepse votimi në Lviv përkoi me përgatitjet për dërgimin e saj; sipas të njëjtit burim, po punohet për zgjidhjen e situatës dhe rifillimin e dërgesave.

Qeveria në Kiev u distancua nga vendimi rajonal. Ministria e Jashtme e Ukrainës e quajti atë “kundërproduktiv për përpjekjet tona aktuale për të zhvilluar më tej marrëdhëniet ukrainaso-polake dhe për të zgjidhur çështjet e diskutueshme në mes të agresionit në shkallë të plotë të Rusisë”, theksoi se këshilltarët rajonalë nuk u konsultuan me ministrinë apo qeverinë qendrore dhe i bëri thirrje palës polake “të përmbahet nga hapa të nxituar”. Zëvendësshefja e zyrës së presidentit, Iryna Vereshchuk, paralajmëroi se “fituesi i vetëm nga tensioni në marrëdhëniet Ukrainë-Poloni është Rusia”.

Mosmarrëveshja lidhet me trashëgiminë e UPA-s, organizatë që luftoi për pavarësinë e Ukrainës nga sundimi sovjetik, por që në Poloni mbahet mend kryesisht për masakrat e Volyn-it të viteve 1943–1945, ku u vranë dhjetëra mijëra polakë; parlamenti polak i ka njohur vrasjet si gjenocid, ndërsa Kievi i sheh si një tragjedi të dyanshme. Tensionet ishin shpërthyer edhe më herët këtë vit, kur presidenti Volodymyr Zelensky i dha një njësie ushtarake një titull për nder të UPA-s dhe presidenti polak Karol Nawrocki ia hoqi atij Urdhrin e Shqiponjës së Bardhë. Më 18 tetor Zelensky tha se marrëdhëniet dypalëshe ishin përmirësuar më në fund — zhvillimi i fundit rrezikon ta kthejë mbrapsht atë përparim, në një kohë kur, siç i tha analisti Sergiy Solodkyy gazetës The Kyiv Independent, mbështetja evropiane po bëhet edhe më kritike për Kievin.