Prokurorët federalë hapin hetim ndaj kryetarit të Rezervës Federale, Powell.

Zyra e prokurorit të Shteteve të Bashkuara në Distriktin e Kolumbisë ka hapur një hetim penal ndaj Jerome H. Powell, kryetarit të Rezervës Federale, lidhur me rinovimin e selisë së bankës qendrore në Uashington dhe nëse z. Powell ka gënjyer Kongresin për përmasat e projektit, sipas zyrtarëve të njohur me situatën.

Hetimi, i cili përfshin analizën e deklaratave publike të z. Powell dhe shqyrtimin e të dhënave të shpenzimeve, u miratua në nëntor nga Jeanine Pirro, një aleate e hershme e Presidentit Trump, e cila u emërua për të drejtuar këtë zyrë vitin e kaluar, thanë zyrtarët.

Ky hetim përbën një përshkallëzim të jashtëzakonshëm të fushatës së gjatë të presionit të z. Trump ndaj z. Powell, të cilin presidenti e ka sulmuar vazhdimisht për refuzimin për të ulur ndjeshëm normat e interesit. Presidenti ka kërcënuar ta shkarkojë kryetarin e Fed-it — ndonëse vetë e emëroi në këtë post në vitin 2017 — dhe ka përmendur mundësinë e një padie lidhur me rinovimin prej 2.5 miliardë dollarësh, duke cituar “paaftësi”.

Z. Trump i tha The New York Times në një intervistë javën e kaluar se kishte vendosur se kë dëshiron të emërojë për të zëvendësuar z. Powell si kryetar të Fed-it dhe pritet ta njoftojë së shpejti vendimin e tij. Kevin A. Hassett, këshilltari kryesor ekonomik i z. Trump, është kandidati favorit për këtë post. Ndërsa mandati i z. Powell si kryetar përfundon në maj, mandati i tij si guvernator zgjat deri në janar 2028. Z. Powell nuk ka bërë të ditur nëse planifikon të qëndrojë në bankën qendrore pas këtij viti.

Në një mesazh të rrallë me video të publikuar nga Fed-i, z. Powell pranoi të dielën se Departamenti i Drejtësisë i kishte dërguar bankës qendrore thirrje nga juria e madhe disa ditë më parë. Ai e përshkroi hetimin si “të paprecedent” dhe vuri në dyshim motivimin e tij, ndërsa theksoi se ka ushtruar detyrën si kryetar “pa frikë apo favor politik”.

Kryetari i Fed-it paralajmëroi se hetimi sinjalizon një betejë më të gjerë për pavarësinë e bankës qendrore. “Kërcënimi i akuzave penale është pasojë e faktit që Rezerva Federale vendos normat e interesit mbi bazën e vlerësimit tonë më të mirë se çfarë i shërben publikut, dhe jo duke ndjekur preferencat e presidentit,” shtoi ai. “Kjo ka të bëjë me atë nëse Fed-i do të jetë në gjendje të vazhdojë të përcaktojë normat e interesit mbi bazën e provave dhe kushteve ekonomike — apo nëse politika monetare do të drejtohet nga presioni ose frikësimi politik.”

Një zëdhënës i Prokurores së Përgjithshme Pam Bondi nuk komentoi për hetimin, por tha se znj. Bondi “i ka udhëzuar prokurorët amerikanë të përparësojnë hetimin e çdo abuzimi me paratë e taksapaguesve”.

Fillimi i një hetimi është një gjë; paraqitja e provave të mjaftueshme për të siguruar një aktakuzë nga një juri federale — ose për ta mbajtur atë — është diçka tjetër.

Aktakuzat ndaj dy prej objektivave kryesore të z. Trump, ish-drejtorit të F.B.I.-së James B. Comey dhe Letitia James, prokurores së përgjithshme të Nju Jorkut, u hodhën poshtë në nëntor nga një gjykatës federal. Një hetim ndaj senatorit Adam B. Schiff, demokrat nga Kalifornia, ende nuk ka prodhuar prova të mjaftueshme për t’u paraqitur para një jurie të madhe.

Kongresi i ka dhënë Fed-it autoritetin për të përcaktuar normat e interesit pa ndërhyrje nga presidentët, fati politik i të cilëve shpesh lidhet me ecurinë e ekonomisë. Ligjvënësit përcaktuan se banka qendrore duhet të ndjekë inflacion të ulët e të qëndrueshëm dhe një treg të shëndetshëm pune.

Sipas një zyrtari me dijeni për hetimin, prokurorët në zyrën e znj. Pirro kanë kontaktuar disa herë stafin e z. Powell për të kërkuar dokumente lidhur me projektin e rinovimit.

I pyetur për hetimin, z. Trump i tha NBC News se nuk kishte dijeni për veprimet e prokurorit amerikan. “Nuk di asgjë për këtë, por ai sigurisht nuk është shumë i mirë në Fed dhe nuk është shumë i mirë në ndërtimin e ndërtesave,” tha ai.

Z. Trump shtoi se thirrjet nga zyra e prokurorit nuk kishin lidhje me normat e interesit. “Nuk do ta mendoja kurrë ta bëja në atë mënyrë,” tha ai. “Ajo që duhet ta vërë nën presion është fakti që normat janë tepër të larta. Ky është i vetmi presion që ai ka.”

Ligjvënës nga të dyja partitë vunë në dyshim bazën e hetimit.

Senatori Thom Tillis, republikan nga Karolina e Veriut dhe anëtar i Komitetit Bankar, u zotua të kundërshtojë konfirmimin e çdo kandidati për Fed-in, përfshirë edhe çdo vend vakant për kryetar, duke iu referuar raportimeve për thirrjet nga prokuroria. “Nëse kishte mbetur ndonjë dyshim se këshilltarët brenda administratës Trump po shtyjnë aktivisht drejt përfundimit të pavarësisë së Rezervës Federale, tani nuk duhet të ketë më,” tha ai në një deklaratë. “Tani në pikëpyetje është pavarësia dhe besueshmëria e Departamentit të Drejtësisë.”

Senatorja Elizabeth Warren nga Masaçusets, demokratja kryesore në komitet, shprehu skepticizëm të ngjashëm. “Ndërsa Donald Trump përgatitet të emërojë një kryetar të ri të Fed-it, ai dëshiron ta largojë Jerome Powell nga Bordi i Fed-it përgjithmonë dhe të vendosë një kukull tjetër për të përfunduar marrjen e kontrollit të korruptuar mbi bankën qendrore të Amerikës,” tha ajo në një deklaratë.

Hetimi i prokurorit amerikan ndaj z. Powell nënvizon përplasjen më të gjerë të z. Trump me Fed-in. Sulme të tjera kanë përfshirë edhe një përpjekje për të shkarkuar Lisa D. Cook, një guvernatore e bankës qendrore, të cilën z. Trump u përpoq ta largonte për akuza për mashtrim hipotekor. Presidentët mund t’i shkarkojnë zyrtarët e Fed-it vetëm “për shkak”, që zakonisht nënkupton shkelje apo neglizhencë të detyrës. Gjykata e Lartë do të dëgjojë argumentet për çështjen e znj. Cook më 21 janar.

Rinovimet në qendër të hetimit ndaj z. Powell nisën në vitin 2022 dhe pritet të përfundojnë në vitin 2027. Ato vlerësohen të jenë rreth 700 milionë dollarë mbi buxhet. Projekti përfshin zgjerimin dhe modernizimin e ndërtesës Marriner S. Eccles dhe një ndërtese tjetër në Constitution Avenue, të cilat datojnë nga vitet 1930.

Fed-i ka deklaruar se asnjëra prej këtyre ndërtesave nuk është “rinovuar në mënyrë gjithëpërfshirëse” që nga ndërtimi i tyre gati 100 vjet më parë, duke sugjeruar se kishin nevojë për një rikonstruksion të madh. Pjesë e projektit është edhe heqja e asbestit dhe e ndotjes me plumb, si dhe përshtatja e objekteve me ligjet për aksesin e personave me aftësi të kufizuara.

Një version i vitit 2021 i propozimit të Fed-it përshkruante ashensorë privatë dhe salla ngrënieje për drejtuesit e lartë, burime uji dhe elemente të reja mermeri, si dhe një tarracë në çati për stafin. I pyetur në një seancë dëgjimore në qershor, z. Powell mohoi që shumë prej këtyre elementeve të ishin pjesë e propozimit më të fundit.

“Nuk ka sallë ngrënieje V.I.P.; nuk ka mermer të ri,” tha ai. “Ne hoqëm mermerin e vjetër dhe po e vendosim përsëri. Do të duhet të përdorim mermer të ri aty ku një pjesë e të vjetrit u thye. Por nuk ka ashensorë të veçantë. Janë thjesht ashensorët e vjetër që kanë qenë aty.”

Z. Powell shtoi se planet e projektit “kanë vazhduar të evoluojnë” dhe se disa elemente që ishin përfshirë fillimisht janë hequr.

Pas dëshmisë së z. Powell, Fed-i publikoi në faqen e tij të internetit një dokument me “Pyetje të Shpeshta”, duke riafirmuar përgjigjet e tij ndaj ligjvënësve. Në shpjegimin e tejkalimeve të kostos, banka qendrore ka përmendur shpenzimet për materiale, pajisje dhe punë, si dhe rrethana të paparashikuara, si prania e më shumë asbesti sesa ishte parashikuar dhe ndotja e tokës.