Pse bota dyshon te e vërteta e Moskës për murtajën në Siberi?

Ndërsa shtohen shqetësimet për një rast të dyshuar të murtajës në Siberi, komunikimi i paqartë i autoriteteve ruse dhe vonesat në dhënien e informacionit kanë nxitur pikëpyetje nga Organizata Botërore e Shëndetësisë, Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara.

Vdekja e një punonjëseje 28-vjeçare në një institut kundër murtajës në Siberi ka ngritur shqetësime ndërkombëtare. Ndërsa autoritetet ruse thonë se nuk ka rrezik epidemik, OBSH-ja kërkon të dhëna të mëtejshme për të përcaktuar shkakun e vdekjes dhe për të vlerësuar rreziqet e mundshme për shëndetin publik.

Rasti ka rikthyer në vëmendje historikun e autoriteteve sovjetike dhe ruse për minimizimin ose mbulimin e ngjarjeve të rënda, nga katastrofa bërthamore e Çernobilit te shpërthimet e sëmundjeve infektive. Siç ironizon titulli i artikullit të Politico, shprehja “jo shkëlqyeshëm, jo ​​i tmerrshëm”, e bërë e njohur nga seriali Çernobili, është kthyer në një simbol të mosbesimit ndaj transparencës së Moskës.

Çfarë dihet për rastin në Siberi?

Vdekja e punonjëses së laboratorit javën e kaluar shkaktoi shqetësim për shkak të natyrës së punës së saj. Një zyrtar lokal rus e lidhi vdekjen me një rast murtajeje, por agjencia ruse e shëndetit publik, Rospotrebnadzor, deklaroi se gruaja kishte vdekur nga pneumoni me shkak të panjohur dhe se në mostrat e saj nuk ishin identifikuar mikroorganizma të lidhur me aktivitetin e saj profesional.

Autoritetet vendosën nën mbikëqyrje rreth 200 persona, ndërsa mediat lokale raportuan për masa karantine në disa spitale. Më pas, autoritetet ruse deklaruan se nuk kishte rrezik epidemik në rajon dhe se kontrollet shëndetësore nuk kishin zbuluar shenja të një emergjence të shkaktuar nga mikroorganizma patogjenë.

Megjithatë, Organizata Botërore e Shëndetësisë thotë se ende nuk ka informacion të mjaftueshëm për të përcaktuar me siguri se çfarë ka ndodhur.

Sipas artikullit, OBSH-ja kontaktoi autoritetet ruse më 3 tetor, duke kërkuar informacion shtesë për analizat laboratorike, patogjenët e testuar, hetimet për shkakun e vdekjes dhe kontaktet e mundshme të pacientes. Rusia u përgjigj më 6 tetor, megjithëse rregulloret ndërkombëtare shëndetësore parashikojnë një afat prej 24 orësh për përgjigjen ndaj kërkesave të tilla.

Drejtoresha e menaxhimit të epidemive dhe pandemive në OBSH, Maria Van Kerkhove, deklaroi se nuk dihet ende me saktësi shkaku i vdekjes dhe se nevojiten të dhëna të mëtejshme për të kuptuar nëse bëhet fjalë për murtajë apo për një sëmundje tjetër.

Edhe drejtori i përgjithshëm i organizatës, Tedros Adhanom Ghebreyesus, theksoi se ndarja në kohë, e plotë dhe transparente e informacionit është thelbësore për të sqaruar raportet kontradiktore dhe për të vlerësuar rreziqet e mundshme për shëndetin publik.

Një histori e gjatë e mungesës së transparencës

Artikulli vëren se rasti aktual nuk është i vetmi që ka ngritur pikëpyetje për mënyrën se si autoritetet ruse komunikojnë për kërcënimet ndaj shëndetit publik.

Pas katastrofës së Çernobilit në vitin 1986, autoritetet sovjetike u kritikuan për vonesën në reagim dhe përpjekjet për të minimizuar përmasat e incidentit, i cili shkaktoi ndotje të mëdha radioaktive.

Në vitin 1979, Bashkimi Sovjetik u akuzua për mbulimin e një shpërthimi të antraksit në Sverdlovsk, sot Jekaterinburg, ku humbën jetën të paktën 66 persona. Fillimisht, zyrtarët pretenduan se viktimat ishin sëmurë nga konsumimi i mishit të kontaminuar. Hetimet e mëvonshme e lidhën shpërthimin me një aksident në një laborator sekret të armëve biologjike.

Mosbesimi ndaj transparencës së autoriteteve sovjetike dhe ruse është ushqyer edhe nga raste të tjera, përfshirë raportimin për HIV-in dhe pandeminë COVID-19, gjatë së cilës Rusia u akuzua për minimizimin e numrit të viktimave.

Artikulli përmend gjithashtu ngjarje të tjera të rënda, si fundosjen e nëndetëses Kursk në vitin 2000 dhe rrëzimin e avionit MH17 në vitin 2014, si raste që ngritën pikëpyetje për informacionin e dhënë nga Moska dhe gatishmërinë e saj për transparencë.

BE-ja dhe SHBA-ja kërkojnë përgjigje

Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara po e monitorojnë nga afër situatën në Siberi dhe i kanë kërkuar Rusisë të ndajë më shumë informacion.

“E gjithë bota po pret informacionin nga Rusia”, deklaroi zëdhënësja e Komisionit Evropian, Eva Hrncirova, duke theksuar se të dhënat e sakta dhe në kohë janë të nevojshme për të vlerësuar nëse ekzistojnë rreziqe që mund të prekin edhe vende të tjera.

Komisioni Evropian po shqyrton gjithashtu dërgimin e një letre zyrtare Rusisë, përmes së cilës do të kërkohen të dhëna të mëtejshme.

Një zyrtar i Komisionit, i cituar në artikull në kushte anonimiteti, paralajmëroi se komunikimi i paqartë nxit spekulime dhe vështirëson marrjen e masave parandaluese. Sipas tij, mungesa e informacionit të besueshëm e bën më të vështirë përgatitjen e duhur për rreziqet e mundshme.

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, i kërkoi gjithashtu Rusisë të ndajë më shumë informacion, duke paralajmëruar se spekulimet pa të dhëna të konfirmuara do të ishin të papërgjegjshme. Sipas Wall Street Journal, SHBA-ja i dërgoi Moskës një mesazh diplomatik, ku kërkonte informacion për vdekjen e punonjëses dhe i kujtonte detyrimet ndërkombëtare për raportimin në kohë të shpërthimeve të sëmundjeve.

Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se planifikonte të zhvillonte një bisedë telefonike me presidentin rus Vladimir Putin për të diskutuar situatën. Megjithatë, deri të enjten, biseda nuk ishte zhvilluar. Trump tha se Rusia nuk po jepte shumë informacion, por shtoi se synonte të fliste me Putinin së shpejti.

Pavarësisht deklaratave të autoriteteve ruse se nuk ka rrezik epidemik, shkaku i vdekjes së punonjëses mbetet i paqartë. Derisa të sigurohen të dhëna të plota laboratorike dhe epidemiologjike, OBSH-ja nuk mund të kryejë një vlerësim përfundimtar të rrezikut.Politico.eu