Rregulla të reja për pushimet mjekësore: mjeku familjar do të miratojë vetëm 5 ditë pa specialist, Bordi i Fondit kërkon sqarime shtesë

Nga 1 dhjetori në Maqedoninë e Veriut planifikohet të hyjnë në fuqi rregullat e reja për pushimet mjekësore. Ndryshimi kryesor, siç raportoi sot portali MKinformer, është ulja e afatit brenda të cilit mjeku familjar mund të hapë i vetëm një pushim mjekësor — nga 7 ditët aktuale në vetëm 5 ditë, pa nevojën për diagnostikë shtesë. Kriteret që janë aktualisht në fuqi datojnë kryesisht nga rregullorja e vitit 2012.

Megjithatë, plani ende nuk ka marrë dritën e gjelbër. Sipas raportimit të sotëm të portalit 24 Vesti, Bordi drejtues i FSSH-së nuk e ka miratuar ende propozimin e drejtorit të FSSH-së, Zlatko Perinski, për ndryshimin e kritereve të kontrollit të pushimeve mjekësore — anëtarët e Bordit kërkuan sqarime shtesë se si do të funksiononin konkretisht ndryshimet në praktikë.

Për rrjedhën e deritanishme të procesit foli në emisionin “24 Analiza” të TV24 drejtoresha e sektorit të kontrollit në FSSH, Silvana Andov. Ajo deklaroi se versioni përfundimtar i rregullores tashmë është dërguar për miratim dhe, pasi Bordi të japë mendimin e tij, rregullorja duhet të marrë pëlqimin e Ministrisë së Shëndetësisë dhe të botohet në Gazetën Zyrtare — me synimin që zbatimi të nisë nga 1 dhjetori. Sipas propozimit, për disa diagnoza — infeksionet akute të rrugëve të frymëmarrjes, gripi, enteritet virale dhe disa gjendje gjinekologjike — mjeku familjar do të mund ta menaxhojë pacientin deri në 15 ditë me dokumentacion mjekësor, por jo domosdoshmërisht me ekzaminim specialistik.

Pas reformës qëndrojnë shifra shqetësuese: në periudhën 2021–2025 numri i pacientëve është rritur me 6.7%, ndërsa numri i pushimeve mjekësore të hapura është rritur me 33.4%. Vetëm këtë vit janë regjistruar 326 kërkesa për kontrolle të jashtëzakonshme — 110 nga sektori publik dhe 56 nga ai privat, krahas kërkesave grupore që prekin 84 persona nga Ministria e Punëve të Brendshme (MPB) dhe 51 nga Ministria e Mbrojtjes. Punëdhënësit raportojnë raste ku punonjës postojnë në rrjetet sociale foto nga udhëtimet apo festat, ndërkohë që janë zyrtarisht në pushim mjekësor.

Fondi hedh poshtë frikën për “bastisje policore” në banesa. Sipas FSSH-së, kontrolli i pushimeve mjekësore nuk nënkupton kërkime policore të shtëpive — Fondi e kishte edhe më parë mundësinë ligjore të kontrolleve në terren pas denoncimit të punëdhënësit. Një nga masat që po diskutohet është shkëmbimi elektronik i të dhënave me institucionet e tjera, për shembull verifikimi nëse një person me pushim mjekësor aktiv ka dalë nga vendi.

Ndryshimet kanë ngjallur reagime. Nënkryetari i Konfederatës së Sindikatave (SSM), Ivan Peševski, thotë se rregullat e reja nuk duhet të ndëshkojnë punëtorët vërtet të sëmurë — përgjegjësia duhet të bjerë mbi ata që abuzojnë konkretisht me sistemin, e jo mbi dyshimin e hedhur ndaj të gjithë punonjësve. Ai paralajmëroi gjithashtu për një përplasje të mundshme me marrëveshjet kolektive, të cilat parashikojnë afate 7-ditore. Ndërkaq, kryetari i Shoqatës së Mjekëve Familjarë, Dr Dragan Georgievski, paralajmëroi se shkurtimi i afatit mund të mbingarkojë klinikat specialistike, duke shtuar se mjekët familjarë tashmë përballen me presion të madh nga pacientët.