«Tondoja e Dy Vëllezërve» restaurohet pas dëmtimit nga termitet: portretet e Fayoumit udhëtojnë për herë të parë jashtë Egjiptit, drejt Romës

Egjipti zbuloi të dielën versionin e restauruar të «Tondos së Dy Vëllezërve» (Antinoopolis Tondo), një pikturë e çmuar e shekullit II pas Krishtit që i përket portreteve të famshme të mumieve të Fayoumit, gjatë një konference shtypi në Muzeun Egjiptian të Tahirit në Kajro, siç njofton agjencia Associated Press.

Specialistë nga Roma punuan për tre javë krah konservatorëve të Muzeut Egjiptian të Tahirit, ku ruhet koleksioni, për të restauruar veprën. Ministri egjiptian i Turizmit dhe Antikiteteve, Sherif Fathy, tha se restaurimi është shembull i asaj që mund të arrijë bashkëpunimi ndërkombëtar për ruajtjen e trashëgimisë kulturore, duke theksuar lidhjet e thella historike e kulturore midis Egjiptit dhe Italisë.

Drejtori i përgjithshëm i Muzeut Egjiptian të Tahirit, Aly Abdel Halim, shpjegoi se paneli prej druri kishte pësuar dëmtime nga termitet dhe sipërfaqja e pikturuar ishte shumë e brishtë, ndaj restaurimi kërkoi një qasje delikate. «Tondoja e Dy Vëllezërve» konsiderohet e pazakontë sepse është rrethore dhe tregon dy persona në vend të një; ekspertët e rendisin ndër portretet më të gjalla që kanë mbijetuar nga Egjipti i periudhës romake. Vepra është realizuar me teknikën e enkaustikës — pigmentet përzihen me dyll të shkrirë — dhe gjatë restaurimit specialistët arritën të rikuperonin tiparet e vëllait në të djathtë.

Portretet e mumieve të Fayoumit pikturoheshin kryesisht mbi panele të holla druri që vendoseshin mbi fytyrat e të vdekurve brenda fashatimit të mumies, duke kombinuar traditat funerale egjiptiane me ndikimet artistike të botës greko-romake.

Njëkohësisht, Egjipti njoftoi se do të huazojë një pjesë të madhe të koleksionit për një ekspozitë të përkohshme në Romë — hera e parë që portretet e Fayoumit udhëtojnë jashtë vendit. Ekspozita, e organizuar nga MondoMostre nën drejtimin e kryetarit Tomaso Radaelli, do të mbahet në Romë nga nëntori 2026 deri në maj 2027 dhe do të përfshijë mbi 110 objekte, mes tyre panele të pikturuara, shamia funerale, maska, portrete mermeri, koka gipsi dhe bizhuteri antike.