Trump informohet për opsionet e goditjes ndaj Iranit, ndërsa protestat vazhdojnë

Presidenti Trump është informuar ditët e fundit për opsione të reja lidhur me sulme ushtarake ndaj Iranit, teksa po shqyrton mundësinë për të realizuar kërcënimin e tij për të goditur këtë vend për shkak të shtypjes së protestuesve, sipas disa zyrtarëve amerikanë të njohur me çështjen.

Zoti Trump nuk ka marrë ende një vendim përfundimtar, por zyrtarët thanë se ai po e konsideron seriozisht autorizimin e një sulmi si reagim ndaj përpjekjeve të regjimit iranian për të shtypur demonstratat e shkaktuara nga pakënaqësitë e gjera ekonomike. Presidentit i janë paraqitur një sërë alternativash, përfshirë edhe goditje ndaj objekteve joushtarake në Teheran, thanë burimet, të cilët folën në kushte anonimiteti për shkak të natyrës konfidenciale të bisedimeve.

I pyetur për planet për sulme të mundshme, Shtëpia e Bardhë iu referua deklaratave publike dhe postimeve në rrjetet sociale të zotit Trump gjatë ditëve të fundit.

“Irani po përballet me LIRI, ndoshta si kurrë më parë,” shkroi zoti Trump në rrjetet sociale të shtunën. “SHBA-ja është gati të ndihmojë!!!”

Protestat në Iran nisën në fund të dhjetorit si reagim ndaj një krize valutore, por më pas janë përhapur dhe janë rritur në përmasa, ndërsa shumë iranianë kanë kërkuar ndryshime rrënjësore në qeverisjen autoritare të vendit. Zyrtarët iranianë kanë kërcënuar me shtypje të ashpër të demonstratave dhe, sipas grupeve të të drejtave të njeriut, dhjetëra protestues janë vrarë.

Udhëheqësi suprem i Iranit, ajatollah Ali Khamenei, tha të premten se qeveria “nuk do të tërhiqet” përballë protestave masive.

Zoti Trump ka kërcënuar vazhdimisht se do të përdorë forcë vdekjeprurëse kundër qeverisë iraniane për përpjekjet e saj për të shtypur protestat dhe të premten tha se Irani “është në telashe të mëdha”.

“E kam thënë shumë qartë se, nëse ata fillojnë të vrasin njerëz siç kanë bërë në të kaluarën, ne do të përfshihemi,” u tha zoti Trump gazetarëve të premten, gjatë një takimi me drejtues të industrisë së naftës. “Do t’i godasim shumë fort aty ku u dhemb. Dhe kjo nuk do të thotë trupa në terren, por do të thotë t’i godasim shumë, shumë fort aty ku u dhemb. Ne nuk duam që kjo të ndodhë.”

Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, foli në telefon të shtunën në mëngjes me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu, sipas tre personave me dijeni për telefonatën. Dy udhëheqësit diskutuan protestat në Iran, si edhe situatën në Siri dhe një marrëveshje paqeje në Gaza, thanë burimet.

Herët të shtunën, zoti Rubio shkroi në një llogari personale në rrjetet sociale se Shtetet e Bashkuara “mbështesin njerëzit e guximshëm të Iranit”.

Që nga momenti kur zoti Trump urdhëroi ushtrinë amerikane të sulmonte Venezuelën më 3 janar dhe të arrestonte presidentin Nicolás Maduro dhe bashkëshorten e tij, Cilia Flores, administrata ka theksuar në shumë deklarata publike se ai është i gatshëm të ndërmarrë veprime të guximshme dhe të mbajë premtimet për zbatimin e kërcënimeve.

Të premten, Departamenti i Shtetit postoi një video me pamje nga sulmi i natës në Venezuelë në një llogari zyrtare në rrjetet sociale, shoqëruar me fjalët: “Mos luani lojëra me Presidentin Trump. Kur ai thotë se do të bëjë diçka, e ka seriozisht.”

Zyrtarë të lartë amerikanë thanë të shtunën se të paktën disa nga opsionet e paraqitura zotit Trump për situatën në Iran do të lidhen drejtpërdrejt me elementë të shërbimeve të sigurisë së vendit që po përdorin dhunë për të shtypur protestat në rritje.

Në të njëjtën kohë, zyrtarët amerikanë theksuan se duhet treguar kujdes që çdo sulm ushtarak të mos prodhojë efektin e kundërt — duke mobilizuar publikun iranian në mbështetje të qeverisë — apo të shkaktojë një valë kundërpërgjigjesh që mund të rrezikojnë personelin ushtarak dhe diplomatik amerikan në rajon.

Një zyrtar i lartë ushtarak amerikan tha se komandantët në rajon do të kërkonin më shumë kohë përpara çdo sulmi të mundshëm për të konsoliduar pozicionet ushtarake amerikane dhe për të përgatitur mbrojtjen ndaj çdo goditjeje hakmarrëse nga Irani.

Zyrtarët amerikanë shtuan se çdo veprim ushtarak do të duhej të balanconte premtimin e zotit Trump për të ndëshkuar qeverinë në Teheran nëse ajo shtyp protestuesit, me nevojën për të mos e përkeqësuar situatën.

Zoti Trump po shqyrton sërish sulme ndaj Iranit pak më shumë se gjashtë muaj pasi urdhëroi goditje kundër tre objekteve bërthamore iraniane në qershorin e kaluar.

Në atë sulm, të cilin ushtria e quajti “Midnight Hammer”, gjashtë bombardues B-2 hodhën 12 bomba shkatërruese bunkerësh mbi një objekt malor në Fordo, ndërsa nëndetëset e Marinës amerikane lëshuan 30 raketa lundruese ndaj objekteve bërthamore në Natanz dhe Isfahan. Një tjetër B-2 hodhi gjithashtu dy bomba shkatërruese bunkerësh mbi Natanz.

Irani u përgjigj me breshëri raketash, si edhe me oferta për të rifilluar negociatat për programin e tij bërthamor, për të cilin udhëheqësit iranianë thonë se ka vetëm qëllime civile.

Muajin e kaluar, zoti Trump u takua me zotin Netanyahu në Mar-a-Lago, klubin e tij privat në Florida, ku diskutuan programet bërthamore dhe raketore balistike të Iranit. Zoti Netanyahu ka deklaruar vazhdimisht se nuk do të lejojë Iranin të vazhdojë zhvillimin e këtyre kapaciteteve.

Pas takimit, zoti Trump u tha gazetarëve se kishte dëgjuar se Irani “po sillet keq” dhe se ai do të mbështeste sulmet izraelite ndaj vendit nëse zyrtarët iranianë vazhdonin zgjerimin e programeve bërthamore dhe raketore.

Që nga fillimi i mandatit të tij të dytë, pothuajse një vit më parë, zoti Trump ka urdhëruar sulme ajrore në mbarë botën. Përveç sulmeve ndaj Iranit në qershor dhe atij ndaj Venezuelës më 3 janar, ushtria amerikane ka hedhur bomba ose ka lëshuar raketa edhe në Siri, Jemen, Somali dhe Nigeri.

Gjatë mandatit të tij të parë, në vitin 2020, zoti Trump urdhëroi një sulm me dron në Bagdad, Irak, ku u vra gjeneral-major Qassim Suleimani, komandant i Forcës Kuds të Iranit, një njësi elitare brenda Gardës Revolucionare Islamike.