Video, teatër dhe animacion! Pavijoni shqiptar që po tërheq vëmendjen e gjithë botës së artit – Tv Klan

Pavijoni Shqiptar në Bienalen e Venecias prezantoi dje, 8 maj, veprën “A Place in the Sun” të artistit shqiptar Genti Korini, kuruar nga kuratorja dhe kritikja polake e artit Małgorzata Ludwisiak. Ky projekt shoqërohet nga një botim kolektiv me ese që trajton në thellësi idetë dhe pyetjet që ngre vepra.

Instalacioni i Korinit është ndërtuar si një “teatër fiktiv” dhe ndërthur video me tre kanale, performancë live, teatër kukullash, animacion dhe një kolonë zanore origjinale. Ai mbështetet mbi gjuhën eksperimentale Zaum, një gjuhë transnacionale e krijuar nga poetët futuristë rusë në fillim të shekullit XX, pa rregulla gramatikore apo sintaksore, me synimin për të sfiduar rendin tradicional të komunikimit dhe shoqërisë.

Përmes kësaj gjuhe dhe logjike artistike, vepra e çon shikuesin në kufijtë e komunikimit, ku kuptimi nuk është i dhënë, por krijohet vazhdimisht përmes interpretimit dhe imagjinatës. Ajo trajton Shqipërinë si një “vend diku” të formësuar nga projeksione të jashtme dhe të brendshme, duke e parë identitetin si një proces të hapur dhe në ndërtim të vazhdueshëm.

Një pjesë e rëndësishme e referencave të projektit është revista avangardiste “Bloodless Murder” dhe numri i saj i vitit 1916 kushtuar Shqipërisë, botuar në Petrograd (sot Shën Petersburg). Ky material e paraqiste Shqipërinë përmes një këndvështrimi ekzotik dhe orientalizues, duke reflektuar më shumë mbi imagjinatat dhe ambiciet e vëzhguesve perëndimorë dhe rusë sesa mbi realitetin e vendit.

Në këtë mënyrë, vepra e Korinit shndërrohet në një hapësirë ku historia, fiksioni dhe perceptimi ndërthuren, duke eksploruar mekanizmat e “tjetërsimit” dhe “çtjetërsimit” nga një perspektivë historike dhe bashkëkohore, me fokus te rasti shqiptar dhe më gjerë te “global majority”.

Botimi që shoqëron projektin përmbledh 7 ese të shkruara nga antropologë, historianë arti, kuratorë dhe studiues, të cilët analizojnë pyetje si: ku ndodhet “një vend në diell” dhe çfarë përfaqëson ai sot, si e perceptojmë të panjohurën, si e kanë parë Shqipërinë udhëtarët evropianë në fillim të shekullit XX, dhe si lidhet gjuha Zaum me artin bashkëkohor.

Autorët e teksteve eksplorojnë gjithashtu mënyrën se si arti mund të kontribuojë në dekolonizimin e shikimit tonë ndaj botës, duke zgjeruar konceptin e dekolonizimit, duke sjellë gjeografi të margjinalizuara dhe duke reflektuar mbi rolin e artit sot.

---

Në thelb, projekti i Korinit dhe botimi shoqërues vendosin Shqipërinë në qendër të një debati më të gjerë mbi identitetin, perceptimin, historinë dhe mënyrën se si kultura ndërtohet përmes syve të të tjerëve dhe vetes.