Żurek polak — supa tradicionale me miell thekre të fermentuar, salçiçe të bardhë dhe vezë

Żurek është një nga supat më të vjetra dhe më karakteristike të kuzhinës polake, e njohur që në mesjetë dhe sot e pranishme në çdo tryezë festive, sidomos për Pashkë. Shija e saj pak e thartë vjen nga zakwas-i, brumi i fermentuar i miellit të thekrës, i ngjashëm me brumin e thartë të bukës, i cili i jep supës edhe trashësinë kremoze. Në variantin festiv ajo pasurohet me salçiçe të bardhë, proshutë të tymosur, patate dhe vezë të ziera fort, dhe shpesh shërbehet brenda një buke të rrumbullakët të zbrazur.

Koha e përgatitjes: 20 minuta për supën, plus 3–5 ditë fermentim për zakwas-in nëse e bëni vetë (ose përdorni zakwas të gatshëm)
Koha e gatimit: rreth 50 minuta
Porcione: 6 persona

Përbërësit

Për zakwas-in (brumin e thartuar të thekrës):

• 100 g miell thekre integral
• 500 ml ujë të ngrohtë, të zier më parë dhe të ftohur
• 2 thelpinj hudhër, të shtypur
• 2 gjethe dafine
• 4–5 kokrra erëzash (allspice)

Për supën:

• 1,5–2 litra lëng mishi ose lëng perimesh
• 400 g salçiçe e bardhë e freskët (biała kiełbasa; në mungesë, salçiçe e freskët derri)
• 150 g proshutë e tymosur ose bacon, e prerë në kubikë
• 1 qepë mesatare, e grirë
• 2 karrota, të prera në kubikë
• 1 rrënjë majdanozi ose një copë selino, e prerë në kubikë
• 3 patate mesatare, të prera në kubikë
• 2 thelpinj hudhër, të shtypur
• 1 lugë gjelle manxuranë e thatë
• 2 gjethe dafine dhe 4 kokrra erëzash (allspice)
• 3 lugë gjelle krem i freskët (sipas dëshirës)
• 1 lugë çaji rrikë e grirë (sipas dëshirës, për pikante)
• Kripë dhe piper i zi, sipas shijes

Për servirje:

• 4 vezë të ziera fort, të prera përgjysmë
• Majdanoz i freskët, i grirë
• Bukë e freskët

Hapat e përgatitjes

1. Përgatisni zakwas-in (3–5 ditë më parë): në një kavanoz qelqi të pastër përzieni miellin e thekrës me ujin e ngrohtë, shtoni hudhrën, dafinën dhe erëzat. Mbulojeni me një napë të pastër dhe lëreni në një vend të ngrohtë e të errët për 3–5 ditë, duke e përzier çdo ditë me një lugë të pastër. Kur të marrë erë dhe shije qartësisht të thartë, zakwas-i është gati.
2. Në një tenxhere të madhe vloni lëngun e mishit me gjethet e dafinës dhe kokrrat e erëzave. Shtoni proshutën e tymosur dhe ziejini në zjarr të ngadaltë për rreth 15 minuta, që lëngu të marrë shijen e tymosur.
3. Në një tigan skuqni qepën me pak nga dhjami i proshutës derisa të zbutet dhe të marrë ngjyrë të artë; shtojeni në tenxhere bashkë me karrotat, rrënjën e majdanozit dhe patatet. Ziejini për rreth 15 minuta, derisa perimet të zbuten.
4. Shtoni salçiçen e bardhë të plotë dhe gatuajeni në zjarr shumë të ngadaltë për rreth 20 minuta, pa e lënë supën të vlojë fort. Më pas hiqeni salçiçen, priteni në feta të trasha dhe kthejeni në tenxhere.
5. Përzieni mirë zakwas-in, që pjesa e lëngshme të bashkohet me miellin, dhe hidheni ngadalë në supë duke e përzier vazhdimisht. Ziejeni edhe 5–10 minuta, derisa supa të trashet lehtë dhe shija e thartë të balancohet.
6. Shtoni hudhrën e shtypur dhe manxuranën, rregullojeni me kripë dhe piper dhe, nëse dëshironi, shtoni rrikën e grirë. Hiqeni nga zjarri dhe, sipas dëshirës, përzieni kremin e freskët duke e shtuar ngadalë që të mos pritet.
7. Shërbejeni supën të nxehtë në tasa, me nga një gjysmë ose një vezë të zier në çdo porcion, majdanoz të freskët sipër dhe bukë anash. Për një paraqitje festive, shërbejeni brenda një buke të rrumbullakët të zbrazur nga tuli.