Asgjë nuk është ashtu siç duket, BBC: Takimet “spontane” të Putinit me qytetarët mund të jenë të inskenuara

Një episod i shkurtër në Shën Petersburg në shkurt të vitit 2020, kur Vladimir Putin ndalet të përshëndesë qytetarë gjatë një vizite publike, duket në pamje të parë si një takim i zakonshëm me njerëzit.

Por një hetim i detajuar mbi skenat publike të presidentit rus sugjeron se shumë nga këto momente “spontane” mund të jenë të organizuara me kujdes nga Kremlini, duke ngritur pyetje mbi autenticitetin e kontaktit të tij me publikun.

Gjatë vizitës, një grua i drejton Putinit një pyetje për pensionin e saj të ulët të invaliditetit, ndërsa një tjetër qytetare kërkon një selfie me të. Por sipas një hetimi të BBC-së ruse dhe burimeve investigative, disa nga personat që u afruan presidentit nuk ishin qytetarë të rastësishëm, por zyrtarë lokalë, bashkëpunëtorë të strukturave shtetërore apo persona të lidhur me administratën.

Fenomeni i njohur në Rusi si “masovka”, paraqitje të inskenuara me pjesëmarrës të përzgjedhur, është pjesë e një praktike më të gjerë që, sipas gazetarëve investigativë, synon të kontrollojë çdo situatë ku presidenti shfaqet “mes njerëzve”.

Një realitet i ndërtuar me kujdes

Sipas raportimeve të mediave të pavarura, Kremlini ka kufizuar gradualisht kontaktin e presidentit me publikun e paparashikueshëm që nga fillimi i viteve 2000. Një moment kyç konsiderohet katastrofa e nëndetëses “Kursk” në vitin 2000, kur Putini u përball me familjarë të zemëruar të viktimave, një përvojë që, sipas analistëve, ndikoi në mënyrën se si organizohen sot paraqitjet e tij publike.

Që atëherë, skenat e takimeve “të hapura” janë shndërruar në ngjarje të kuruara me kujdes, ku pjesëmarrësit shpesh përzgjidhen nga institucionet shtetërore ose kanë lidhje me aparatin politik.

Hetimet e mediave të pavarura kanë identifikuar raste të shumta kur personat që shfaqen pranë presidentit rezultojnë të jenë zyrtarë, aktivistë të lidhur me pushtetin apo persona që më pas marrin pozicione publike.

Në disa raste, të njëjtët individë janë shfaqur në role të ndryshme në skena të ndryshme — nga peshkatarë të thjeshtë në ceremoni fetare, deri te pjesëmarrës në takime shtetërore. Kjo ka ushqyer dyshimet për një sistem të strukturuar të “statistëve” që krijojnë imazhin e një lidhjeje të drejtpërdrejtë mes presidentit dhe popullit.

Skena të ngjashme janë raportuar edhe në ngjarje të tjera publike: nga takime me peshkatarë në rajonin e Novgorodit, te ceremonitë fetare dhe deri te takimet me “nënat e ushtarëve” gjatë luftës në Ukrainë.

Në disa prej këtyre rasteve, pjesëmarrësit janë identifikuar më vonë si zyrtarë lokalë, anëtarë të organizatave pro-qeveritare ose individë të lidhur me administratën publike, duke ngritur dyshime mbi autenticitetin e përfaqësimit të qytetarëve të zakonshëm.

Një sistem i kontrollit të imazhit

Sipas gazetarëve investigativë rusë në mërgim, ky sistem nuk është thjesht propagandë klasike, por një mekanizëm i sofistikuar për të shmangur situata të paparashikuara, kritika të drejtpërdrejta apo reagime spontane nga qytetarët.

Imazhi i presidentit si një figurë që “dëgjon popullin” është ndërtuar përmes ngjarjeve të menaxhuara me kujdes, ku çdo element, nga pjesëmarrësit te pyetjet, mund të jetë i kontrolluar.

Ndërmjet realitetit dhe inskenimit

Në vitet e fundit, izolimi i presidentit rus është thelluar edhe më shumë, ndërsa masat e sigurisë janë shtuar ndjeshëm për shkak të frikës nga atentatet dhe tensionet ndërkombëtare. Kjo ka kufizuar edhe më tej kontaktin e tij me publikun real.

Megjithatë, sipas raportimeve, Kremlini vazhdon të organizojë dalje të kontrolluara “mes njerëzve”, duke ruajtur një imazh të afërsisë me qytetarët, edhe kur realiteti mund të jetë krejt ndryshe.

Nga “masovkat” e inskenuara deri te qytetarët që rezultojnë të jenë pjesë e sistemit shtetëror, raportet sugjerojnë një model të qëndrueshëm: ndërtimin e një realiteti të kontrolluar ku ndërveprimi i presidentit me popullin nuk është gjithmonë spontan, por i planifikuar.

Në këtë botë të mbyllur, kufiri mes realitetit dhe inskenimit mbetet i mjegullt dhe shpesh, i padukshëm për publikun.