Gliko me arra — ëmbëlsira tradicionale e Përmetit

Gliko është një nga ëmbëlsirat më të lashta dhe më të dashura të kuzhinës shqiptare, me origjinë nga Përmeti në jug të vendit. Përgatitet duke zier ngadalë fruta të tëra (ose arra të njoma) në sherbet sheqeri, derisa të thithin plotësisht shurupin e ëmbël. Më e njohura është glikoja me arra të njoma (gliko arre), që mblidhen në fillim të qershorit, para se lëvorja e tyre të forcohet.

Përbërësit

• 1 kg arra të njoma (të pabëra)
• 800 g sheqer
• 1,5 l ujë
• Gjysmë limoni (lëngu)
• 1 lugë gjelle ekstrakt vaniljeje
• Disa karafila
• 100 g bajame (opsionale, për mbushje)
• Një dorë gëlqere e shpejtë (për ngurtësim)

Hapat e përgatitjes

1. Zgjidh arrat më të buta dhe qërohi hollë lëkurën e jashtme (vesh doreza, sepse lënë njollë të zezë). Shpoji arrat me një gjilpërë, horizontalisht dhe vertikalisht.
2. Lëri arrat në ujë të ftohtë për 6 ditë, duke ndërruar ujin dy herë në ditë.
3. Zhyti arrat në ujë me gëlqere për 5–6 orë, pastaj laji mirë.
4. Zieji arrat 2–3 minuta në ujë të bollshëm, kulloji dhe ftohi me ujë të ftohtë. Përsërite zierjen edhe dy herë, derisa arra të zbutet (prova e gjilpërës: gjilpëra duhet ta shpojë arrën lehtë).
5. Lëri arrat 1 orë në ujë të ftohtë me lëng limoni — kjo i bën krokante dhe me shkëlqim.
6. Përgatit sherbetin: ziej ujin me sheqerin, shto lëngun e gjysmë limoni, vaniljen dhe karafilat.
7. Shto arrat në sherbet dhe ziej për 3–4 minuta. Hiqe nga zjarri dhe lëre të ftohet.
8. Përsërite zierjen e shkurtër edhe dy herë të tjera, derisa arrat të thithin plotësisht sherbetin.
9. Ruan glikonë në kavanoza qelqi të mbyllur hermetikisht, në vend të freskët.

Koha e përgatitjes: rreth 7 ditë (përfshirë njomjen dhe pritjen) | Koha e zierjes: rreth 1 orë | Porcione: 8–10 kavanoza të vegjël

Fotografia: Gisela Brame, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.