Grindja familjare dhe padia në SHBA e mbajnë jashtë tregut portretin e Klimt-it të shitur për 30 milionë euro

Shitësja e «Portretit të Zonjushës Lieser» (1917) të Gustav Klimt-it, shitja e të cilit për 30 milionë euro në shtëpinë e ankandeve Im Kinsky në Vjenë në vitin 2024 u anulua më pas për shkak të mosmarrëveshjeve mbi prejardhjen e ngatërruar të veprës, përballet tani me një pengesë të re: një padi e ngritur në Shtetet e Bashkuara që, siç njofton The Art Newspaper, mund ta mbajë pikturën jashtë tregut për vite me radhë. Mosmarrëveshja e fundit sillet rreth një divorci të hidhur të vitit 1942, pasojat e të cilit kanë jehonë prej brezash dhe kontinentesh.

Identiteti i vajzës së re në portret ka qenë prej kohësh një enigmë dhe debat — dhe është kyç për të përcaktuar se cilët anëtarë të familjes hebraike Lieser, industrialistë të rëndësishëm të Perandorisë Austro-Hungareze, e zotëronin veprën përpara se ajo të humbiste në epokën naziste. Dihet se piktura ndodhej ende në studion e Klimt-it kur ai vdiq në vitin 1918 dhe se nuk është krejtësisht e përfunduar. Autorët e katalogut të plotë të Klimt-it besojnë se ajo u porosit nga Adolf Lieser dhe paraqet bijën e tij, Margarethe-n; Im Kinsky, ndërkaq, tha në ankandin e vitit 2024 se kishte të dhëna që porositësja ishte Henriette Lieser-Landau, ish-bashkëshortja e Justus Lieser-it, vëllait të Adolf-it, dhe se portreti paraqet njërën nga dy bijat e saj. Lieser-Landau u deportua në vitin 1942 dhe u vra nga nazistët në vitin 1943.

Në ankandin e prillit 2024, këshilltarja Patti Wong & Associates ofroi 30 milionë euro në emër të një blerësi anonim nga Hong Kongu — çmimi më i lartë i ofruar ndonjëherë në një ankand në Austri, ndonëse në kufirin e poshtëm të vlerësimit. Një marrëveshje e mundshme do t’i ndante të ardhurat 60% për pretenduesit dhe 40% për mbajtësen aktuale të pikturës, Eva Ropper. Por shitja ra kur doli një pretenduese tjetër: Patricia Leahy, mbesa e Hans Lieser-it, vëllait të Margarethe-s. Avokati i saj ngriti në prill një ankesë në Gjykatën e Lartë të Shtetit të Nju Jorkut kundër Im Kinsky-t dhe Ropper-it, duke kërkuar një vendim deklarativ se ajo është trashëgimtare dhe pronare e ligjshme e portretit, si dhe dorëzimin e menjëhershëm të veprës. Sipas ankesës, të gjithë pretenduesit e tjerë nënshkruan marrëveshje heqjeje dorë nga pretendimet në këmbim të pagesës, përveç Leahy-t, e cila nuk ishte përfshirë në marrëveshjen fillestare; kur negociatat me të dështuan, blerësi nga Hong Kongu u tërhoq.

Gjashtë muaj pas shpalljes së ankesës, ajo ende nuk i është dorëzuar zyrtarisht Ropper-it, sipas avokatit të saj vjenez, Robert Bachner, i cili e quan ankesën të pabazë. Nga ana tjetër, avokati i një pretenduesi tjetër, Louis Rönsberg, thotë se Hannes Staal është pasardhësi i vetëm ligjor i Hans Lieser-it — sipas testamentit të vitit 1968, trashëgimtarja e vetme ishte bashkëshortja e dytë e Hans-it, Margareta — dhe paralajmëron se sa kohë që kërcënimi i çështjes gjyqësore amerikane mbetet pezull, «një shitje është e pamundur». Im Kinsky refuzoi të komentojë padinë, duke thënë vetëm se nuk e zotëron më pikturën dhe nuk ka më marrëdhënie me shitësen. Ndërkohë, Ropper ka porositur edhe një raport më të detajuar të prejardhjes, në përpjekje për të zbuluar se cilës degë të familjes i përkiste vepra — një pyetje që, më shumë se një shekull pas krijimit të saj, vazhdon ta mbajë kryeveprën e fundit të Klimt-it larg tregut.