Kievi dhe Budapesti nisin bisedimet për të drejtat e pakicave hungareze në Ukrainë

Ambasadori hungarez tha në një takim javën e kaluar se Budapesti është tani gati të angazhohet në Ukrainë për të arritur rezultate konkrete, ndërsa qeveria e re e Peter Magyar filloi diskutime me Kievin se si të adresohet çështja e mprehtë e pakicës hungareze.

Nën Viktor Orban, Hungaria bllokoi hapjen e procesit të pranimit në BE për Ukrainën në të ashtuquajturin grupin e parë, i cili mbulon reformat kyçe thelbësore për bisedimet e negociatave, duke përfshirë sundimin e ligjit dhe kontrollin financiar.

Budapesti dhe Kievi kanë qenë prej kohësh në mosmarrëveshje për pakicën e konsiderueshme hungareze që jeton në rajonin perëndimor të Transkarpatisë në Ukrainë. Ky tension mbetet i përhapur në shoqërinë hungareze, edhe pasi fitorja dërrmuese e hungarezëve i dha fund sundimit 16-vjeçar të Orban-it.

Qeveria e mëparshme hungareze, e udhëhequr nga kryeministri Viktor Orban, krijoi një plan me 11 pika që synonte rivendosjen e të drejtave për komunitetin hungarez në Ukrainë. Zbatimi i këtyre masave shihet ende nga Budapesti si i rëndësishëm për hapjen e kapitullit të parë kyç në procesin e pranimit të Ukrainës në BE.

Një shenjë e parë konkrete se marrëdhëniet midis dy vendeve mund të jenë duke u përmirësuar u shfaq gjatë një diskutimi midis ambasadorëve të BE-së të mërkurën e kaluar, kur diplomati hungarez tha se Budapesti ishte gati të angazhohej për këtë çështje.

Ambasadori tha gjithashtu se duhet të ndiqet metodologjia e bazuar në meritë dhe se Hungaria do t’i kushtojë vëmendje të veçantë të drejtave dhe kuadrit ligjor të pakicës hungareze.

Magjari tha më 28 prill se dëshiron të takohet me Presidentin Volodymyr Zelensky në fillim të qershorit për të ndihmuar në “përmirësimin e situatës” së hungarezëve etnikë në Ukrainën Perëndimore. Magjari propozoi mbajtjen e takimit në Berehove, një qytet ukrainas në Zakarpattia Oblast që konsiderohet qendra e komunitetit lokal etnik hungarez.

Zelensky u takua me komunitetin hungarez më 9 prill, 3 ditë para zgjedhjeve hungareze.

BE-ja e ka bërë një kërkesë kyçe që Kievi të miratojë dhe zbatojë në mënyrë efektive një plan veprimi ambicioz për pakicat, të cilat në Ukrainë përfshijnë jo vetëm hungarezët, por edhe rumunët, polakët dhe bullgarët.

Në mars, qeveria ukrainase njoftoi futjen e një dite kombëtare për të festuar gjuhën rumune, si pjesë e një përpjekjeje më të gjerë për të përmirësuar marrëdhëniet me Bukureshtin. Hapi i Kievit ishte një përgjigje, pasi Rumania tashmë feston Ditën e Gjuhës Ukrainase çdo vit më 9 nëntor.

Çështja e zgjerimit të Ukrainës mund të jetë në axhendën e takimit të ardhshëm të Këshillit Evropian, ku pritet gjithashtu të takohen në margjina të takimit edhe Magjari dhe Zelensky.

Megjithatë, zyra e Presidentit të Këshillit Antonio Costa do ta vendosë pranimin e Ukrainës në axhendë vetëm nëse mund të njoftohet përparim konkret në atë kohë në drejtim të heqjes zyrtare të vetos hungareze për hapjen e bisedimeve të pranimit, kupton Euronews.

Të hënën, Peter Magyar ndau detaje në Facebook të një bisede telefonike me Presidentin Costa, duke thënë se Budapesti kishte filluar konsultime teknike me qeverinë ukrainase për të garantuar të drejtat gjuhësore, arsimore dhe kulturore të pakicës hungareze në Transkarpati.