Magji dhe mistere nga Artemis në misionin hënor

Astronautët e misionit ”Artemis 2” të NASA-s vazhduan sot udhëtimin e tyre drejt Hënës, pasi kishin përshkuar tashmë dy të tretat e distancës dhe ishin në gjendje të shihnin pjesë të trupit qiellor që nuk ishin parë kurrë më parë drejtpërdrejt nga njerëzit.

”Misioni ‘Artemis 2’ ka arritur dy të tretat e udhëtimit drejt Hënës”, njoftoi NASA në rrjetin X.

“Ne ishim në gjendje të shihnim anën e largët të Hënës për herë të parë dhe ishte thjesht spektakolare”, raportoi astronautja amerikane Christina Koch gjatë një interviste televizive nga anija e tyre kozmike ”Orion”.

Hëna u duk “ndryshe” për ta, shpjegoi Koch, e cila, me këtë fluturim, bëhet gruaja që ka udhëtuar më larg në hapësirë.

“Kjo nuk ishte Hëna me të cilën jemi mësuar. Kështu që nxorëm të dhënat tona të gjurmimit hënor, përputhëm imazhet dhe thamë se kjo është ana tjetër. Kjo është diçka që nuk e kemi parë kurrë më parë”, shtoi ajo.

Katër astronautët – tre amerikanë dhe një kanadez – vëzhguan drejtpërdrejt hemisferën e Hënës që është përgjithmonë në anën përballë Tokës, diçka që më parë e kishin arritur vetëm paraardhësit e tyre në programin ”Apollo” më shumë se 15 vjet më parë.

Me këtë rast, ata ishin në gjendje të kapnin “karakteristikat hënore që syri i njeriut nuk i kishte parë kurrë deri dje”, vuri në dukje John Honeycutt, një zyrtar i lartë i NASA-s, në një konferencë për shtyp.

“Vetëm imazhet e marra nga robotët kishin treguar këtë rajon të Hënës”, tha ai.

“Destinacioni”

Pas një nisjeje të suksesshme nga Florida të mërkurën, anija kozmike u nis drejt Hënës, e cila ndodhet afërsisht 400 000 kilometra larg Tokës, ose 1 000 herë më larg se Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor (ISS), dhe është planifikuar të fluturojë pranë sipërfaqes hënore të hënën, një gjë e parë në më shumë se gjysmë shekulli.

“Këtë mëngjes, pamë gjysmën e Tokës, pastaj e pamë të gjithën dhe pastaj u zhduk”, ndërsa “Hëna po rritet”, përshkroi astronauti kanadez Jeremy Hansen.

“Është emocionuese”, tha ai.

“Ky është destinacioni ynë”, shtoi Hansen.

Ekuipazhi nuk do të ulet në Hënë, por do të fluturojë rreth saj, duke kaluar pas anës së saj të largët para se të kthehet në Tokë, me një kthim të planifikuar më 10 prill.

Gjatë këtij fluturimi shumorësh, kulminacioni i misionit të tyre, pritet që kuarteti i aventurierëve të shohë pjesë të tjera të Hënës që nuk janë vëzhguar kurrë më parë drejtpërdrejt nga njerëzit dhe të bëjë vëzhgime të paçmueshme me sy të lirë.

Të gjithë janë trajnuar për më shumë se dy vjet për të studiuar dhe përshkruar formacionet gjeologjike, dhe shënimet dhe fotografitë e tyre duhet të hedhin dritë të re mbi gjeologjinë dhe historinë e satelitit tonë natyror.

“Momenti më i bukur” 

Fluturimi i tyre do të transmetohet drejtpërdrejt, përveç 40 minutave gjatë të cilave komunikimet do të ndërpriten sepse anija kozmike do të jetë pas Hënës dhe nuk do të jetë në gjendje të komunikojë me Tokën.

Midis videove të drejtpërdrejta në YouTube, fotove të bëra me iPhone dhe intervistave televizive të kryera nga hapësira, NASA po kërkon të përfshijë publikun në këtë odise të re hënore.

Kështu, bota ishte në gjendje të ndiqte nga distanca problemet me emailin dhe tualetin që hasnin astronautët, si dhe stërvitjet e tyre, thirrjet e zgjimit me muzikë dhe vaktet e përbashkëta.

”Një mrekulli teknologjike që i mahnit edhe astronautët”, tha komandanti Reid Wiseman, i cili pati mundësi të fliste me vajzat e tij të shtunën, të cilat i ka rritur vetëm që nga vdekja e gruas së tij në vitin 2020.

“Jemi këtu lart, jemi kaq larg, e megjithatë për një moment u ribashkova me familjen time të vogël, dhe ishte momenti më i bukur i gjithë jetës sime”, tha ai me emocione.

Gjatë këtij fluturimi provë, misioni i ekuipazhit është të sigurojë që gjithçka të jetë në rregull për të lejuar një kthim amerikan në sipërfaqen hënore në vitet e ardhshme për të krijuar një bazë hënore dhe për t’u përgatitur për misionet e ardhshme në Mars.

NASA synon një ulje hënore në vitin 2028, domethënë para përfundimit të mandatit të Donald Trump dhe datës së caktuar nga rivalët e tyre kinezë për uljen në Hënë.

Por, ekspertët presin vonesa të mëtejshme, pasi anijet hënore të zhvilluara nga kompanitë e miliarderëve Elon Musk dhe Jeff Bezos nuk janë ende gati./  a.jor.