‘Një partner i ngushtë’: BE ofron reagim të heshtur pasi Islanda refuzon bisedimet e pranimit

Institucionet e BE-së thonë se e respektojnë plotësisht zgjedhjen e popullit islandez pasi votuesit thanë “jo” për rihapjen e negociatave të pranimit. Rezultati kërcënon të ulë vrullin e politikës së zgjerimit.

Komisioni Evropian ka lëshuar një reagim të heshtur pasi Islanda refuzoi rihapjen e negociatave të pranimit me bllokun në një referendum të kontestuar ashpër, një vendim që rrezikon të dëmtojë vrullin e zgjerimit.

Vota u vu në pikën e fundit : 52.8% zgjodhën “jo” dhe 47.2% zgjodhën “po”.

“Komisioni Evropian e merr parasysh rezultatin e referendumit të Islandës”, tha një zëdhënës i Komisionit në një deklaratë të shkurtër.

“Komisioni respekton zgjedhjen e popullit islandez. Islanda mbetet një partnere e ngushtë e Bashkimit Evropian.”

Ndërkohë, Presidenti i Këshillit Evropian António Costa shkëmbeu mesazhe me Kryeministrin e Islandës Kristrún Frostadóttir, gjatë të cilave “të dy udhëheqësit shprehën dëshirën e tyre për të vazhduar forcimin e marrëdhënieve midis BE-së dhe Islandës”, sipas zëdhënësit të Costa-s.

“Presidenti Costa theksoi se BE-ja respekton plotësisht zgjedhjen demokratike të popullit islandez në referendumin e sotëm. Islanda mbetet një nga partnerët më të ngushtë dhe më të besuar të BE-së”, tha zëdhënësi.

Frostadóttir kishte thënë më parë se do ta braktiste tërësisht çështjen e anëtarësimit në BE për pjesën e mbetur të mandatit të saj nëse votuesit do ta refuzonin propozimin.

“47% e popullsisë ishte e interesuar për të,” tha Frostadóttir të dielën. “Mendoj se është e rëndësishme që të hyjmë në muajt dhe javët e ardhshme dhe ta respektojmë këtë pikëpamje.”

Zyrtarët dhe diplomatët në Bruksel kishin parë në Islandë një kandidat me pesë yje që mund t’i kishte provuar skeptikët e zgjerimit se e kishin gabim. Vendi nordik ishte pothuajse i garantuar të bëhej një nga kandidatët kryesorë, duke pasur parasysh shkallën e gjerë të integrimit me bllokun.

Në prag të votimit, Komisioni, i cili mbikëqyr pranimin, kishte mbajtur një profil të ulët, por sinjalizoi qëllimin e tij për të gjetur zgjidhje “kreative” me Islandën për të adresuar ato që do të kishin qenë dy çështjet më të diskutueshme: peshkimi dhe bujqësia.

Edhe pse Islanda gëzon akses të gjerë në tregun e vetëm, marrëveshja përjashton Politikën e Përbashkët të Peshkimit (CFP) dhe Politikën e Përbashkët Bujqësore (CAP).

Këto dy kapituj mbetën të paprekur herën e fundit që Reykjavík dhe Brukseli u angazhuan në bisedimet e pranimit, një proces i pezulluar në vitin 2013.

Mbetet për t’u parë se sa i madh do të jetë ndikimi i referendumit islandez në përpjekjet e bllokut për zgjerim , të cilat, pas vitesh stanjacioni, u ngjitën në krye të axhendës politike pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia.

Mali i Zi është aktualisht në krye, duke mbyllur përkohësisht 18 nga 33 kapitujt e pranimit. Vendi aspiron të bëhet shteti i 28-të anëtar në vitin 2028, një ambicie që ka frymëzuar sloganin “28 nga 28”.

Edhe nëse Brukseli refuzon të angazhohet për afate artificiale, ai e njeh rëndësinë e përmbushjes së premtimit të zgjerimit përpara se kandidatët të humbasin durimin. Bashkimi i Malit të Zi me Islandën u konsiderua një rrugë e mundshme.

Komisioni po përgatit reforma për t’u sjellë përfitime të prekshme kandidatëve, të tilla si qasja në programe të caktuara të BE-së, përpara se ata të bëhen anëtarë me kohë të plotë.