Përplasje në Bruksel, Sistemi i Emetimeve (ETS) ndan udhëheqësit e BE-së në prag të samitit

E ardhmja e politikave mjedisore dhe energjetike të Evropës pritet të jetë arena kryesore e përplasjeve në samitin e radhës të Bashkimit Evropian. Në qendër të debatit mes udhëheqësve të 27 vendeve anëtare është Sistemi Evropian i Tregtimit të Emetimeve (ETS), një mekanizëm që disa kërkojnë ta sfidojnë, ndërsa shumica e shohin si shtyllën kurrizore të tranzicionit ekonomik.

ETS në pikëpyetje

Sipas burimeve të larta diplomatike nga Brukseli, çështja e energjisë dhe taksimit të karbonit do të dominojë diskutimet e samitit.

“Ne presim që ETS të jetë një nga pikat kryesore të diskutimit në kapitullin e energjisë,” deklaroi një zyrtar i lartë i BE-së në një komunikim paraprak me gazetarët. Zyrtari konfirmoi se ekziston një ndarje e qartë qëndrimesh brenda bllokut evropian, megjithëse mbështetësit e sistemit aktual përbëjnë shumicën.

Një mjet për tranzicionin apo një barrë?

Sistemi i Tregtimit të Emetimeve funksionon duke vendosur një tavan për sasinë e gazeve serrë që mund të emetohen nga industritë dhe duke i detyruar ato të blejnë “kuota” për ndotjen. Për shumicën e liderëve evropianë, ky mekanizëm është i panegociueshëm. Sipas zyrtarit të BE-së, kjo shumicë beson fort se ETS “është i domosdoshëm jo vetëm për tranzicionin, por sepse ka qenë i rëndësishëm për strategjitë evropiane të investimeve”.

Megjithatë, një grup udhëheqësish të tjerë po përgatiten të sfidojnë këtë qasje, duke ngritur dyshime mbi barrën që ky sistem mund t’i shtojë ekonomive të tyre, veçanërisht në një kohë sfidash të vazhdueshme energjetike për kontinentin.

Test për kohezionin e BE-së

Debati mbi ETS-në nuk është thjesht një çështje teknike mjedisore, por një përplasje mbi drejtimin ekonomik të Bashkimit Evropian. Samiti i kësaj jave do të jetë një test i rëndësishëm për të parë nëse Komisioni dhe shumica e vendeve anëtare mund të ruajnë të paprekura ambiciet e tyre klimatike, apo nëse do t’u duhet të bëjnë lëshime pragmatike për të ruajtur unitetin e 27 shteteve.