“Rama në burg, Berisha në burg, të gjithë në burg!” dhe tundimi i Robespierit

Nga Ardi Stefa

“Rama në burg, Berisha në burg, të gjithë në burg!” është një nga ato thirrje që tingëllojnë bukur në bulevard në protestat e këtyre ditëve. Ka ritëm, nerv, zemërim, emocion. Në një shoqëri të lodhur nga korrupsioni, pandëshkueshmëria dhe tranzicioni i pafund, ajo gjen jehonë të menjëhershme.

Si thirrje rrëzon mitin se e keqja është vetëm te kundërshtari dhe propagandën që e ndan shoqërinë në dy kampe ku secili e sheh liderin e vet si shpëtimtar dhe tjetrin si fajtorin e vetëm dhe mishërimin e së keqes.

Por kur dëgjon mijëra njerëz që thërrasin njëkohësisht “Rama në burg!”, “Berisha në burg!”, “Të gjithë në burg!” kupton se një pjesë e qytetarëve nuk e pranon më që askush të mos jetë mbi drejtësinë, as ai që ka pushtetin sot, as ai që e kishte dje. Ata nuk po kërkojnë ndërrimin e roleve mes protagonistëve. Nuk po kërkojnë që njëri të zëvendësojë tjetrin. Po kërkojnë llogari nga të dy dhe gjithë klasa politike shqiptare. Kërkojnë barazi para ligjit dhe refuzojnë kultin e liderit.

Prandaj njerëzit e duartrokasin, e përsërisin dhe e shndërrojnë në një thirrje të përditshme, sepse në logjikën e njerëzve si thirrje shënon fundin e një epoke.

Por pikërisht këtu qëndron rreziku.

Sepse burgosja nuk është akt politik. Nuk është as akt revolucionar. Burgosja është ekskluzivitet i gjykatave që veprojnë mbi bazën e ligjit, provave dhe procedurave. Në momentin që turma fillon të vendosë kush duhet të shkojë në burg, kemi kaluar nga shteti i së drejtës te drejtësia e protestuesve.

Jam dakord që Edi Rama duhet të hetohet për çdo dyshim që rëndon mbi qeverisjen e tij. Jam dakord që Sali Berisha duhet të përgjigjet para ligjit për çdo akuzë që ngrihet ndaj tij. Madje edhe të futen në burg po të jenë fajtorë, të gjendet për ta një Château d’If, si te “Konti i Monte Kristos” dhe t’u flaken edhe çelësat e qelisë në det. Por kjo është krejt tjetër gjë nga thirrja kolektive “në burg!”. Sepse nesër, me të njëjtën logjikë, në burg mund të kërkohet të shkojë kushdo që nuk pëlqehet nga protestuesit e radhës.

Fatkeqësisht, revolucionet që fillojnë me kërkesën për drejtësi shpesh përfundojnë duke prodhuar gijotina. Në emër të popullit, në emër të moralit dhe në emër të së ardhmes. Robespieri besonte se po shpëtonte Francën. Përfundoi duke mbjellë terror.

Shqipëria nuk ka nevojë për Robespierë të rinj. Nuk ka nevojë për prokurorë të bulevardit dhe as për gjykatës të megafonit. Ka nevojë për institucione që funksionojnë dhe për qytetarë që kërkojnë drejtësi, jo hakmarrje. Përndryshe do të risjellim gjyqet popullore të viteve të para të Enver Hoxhës.

Ndryshimi mes një demokracie funksionale dhe protestuesve të zemëruar, qoftë edhe me të drejtë matet pikërisht me faktin nëse burgun e vendos ligji apo thirrjet e njerëzve në bulevard.