Republikanët shpenzojnë mbi 48 milionë dollarë mbi kufijtë e dikurshëm, pas vendimit të Gjykatës së Lartë

Që kur Gjykata e Lartë e Shteteve të Bashkuara, në qershor, i dha të drejtë republikanëve dhe rrëzoi kufijtë federalë për shpenzimet e partive politike në koordinim me kandidatët, komitetet republikane kanë kapërcyer pa mëshirë ish-kufijtë. Ndërsa partia e Donald Trump-it lufton për të mbajtur kontrollin e Kongresit në zgjedhjet e mesmandatit të 3 nëntorit, makineria republikane e fushatës po derdh shuma të papara në garat vendimtare.

Sipas deklarimeve të Komisionit Federal të Zgjedhjeve (FEC) për muajt korrik dhe gusht, komitetet republikane që mbështesin kandidatët për Senat dhe Dhomën e Përfaqësuesve i kanë tejkaluar ish-kufijtë kombëtarë me më shumë se 48 milionë dollarë. Demokratët gjithashtu i tejkaluan kufijtë e vjetër, por me shumë më pak — pak nën 4 milionë dollarë. Vëllimi i përgjithshëm i shpenzimeve të koordinuara republikane në korrik–gusht ishte më shumë se katërfishi i së njëjtës periudhë në zgjedhjet e fundit të mesmandatit, në vitin 2022.

Komiteti Kombëtar Republikan i Senatit (NRSC) dhe Komiteti Kombëtar Republikan i Kongresit (NRCC) derdhën gati 56 milionë dollarë shpenzime të koordinuara në garat për Senat dhe Dhomë, ndërsa homologët demokratë shpenzuan gjithsej rreth 6 milionë dollarë. NRSC-ja i angazhoi shpenzimet e koordinuara në nëntë gara senatore, duke i tejkaluar ish-kufijtë në të gjitha me gjithsej 42 milionë dollarë. Rreth 10 milionë dollarë të tepricës ishin në Ohio, ku komiteti shpenzoi rreth 11 milionë dollarë gjithsej për të mbështetur senatorin republikan në detyrë Jon Husted, që përballet me ish-senatorin demokrat Sherrod Brown — një shifër që më shumë se dyfishon 4.9 milionë dollarët që komitetet e fushatës së Husted-it kishin shpenzuar vetë në 18 muajt e parë të garës. Gati 7 milionë dollarë të tjerë mbi kufi shkuan në Karolinën e Veriut, rreth 8 milionë dollarë për kandidatin republikan Michael Whatley kundër ish-guvernatorit demokrat Roy Cooper. Ashtu si Husted, edhe Whatley është tejkaluar në mbledhjen e fondeve nga kundërshtari demokrat.

Dhe pritet një rritje tjetër e shpenzimeve këtë muaj, kur komitetet — e jo vetëm kandidatët — bëhen të ligjshëm për tarifat e zbritura të reklamave televizive dhe radiofonike, sipas një politike federale të ndryshuar nga administrata Trump. Gjykata e Lartë, më 4 shtator, rivendosi të drejtën e komiteteve të partive sipas kësaj politike, të njohur si “lowest unit charge” e Komisionit Federal të Komunikimeve (FCC), ndërsa çështja ligjore vazhdon. Kandidatët demokratë, përfshirë senatorin e Xhorxhias Jon Ossoff, paditën në qershor për ta bllokuar atë. Sipas një memoje të NRSC-së në qershor, tarifat “lowest unit charge” për reklamat e koordinuara kanë qenë historikisht 3 deri në 13 herë më të lira se tarifat që paguajnë grupet e jashtme politike. Një zyrtar republikan, në kushte anonimiteti, i tha Reuters se kombinimi i rrëzimit të kufijve dhe i kohës reklamash më të lira do të thotë: “Dollari ynë mund të shkojë më larg se më parë.”

Konteksti është historik: Ligji Federal i Fushatës Zgjedhore i vitit 1971 kishte vendosur kufizimet për shpenzimet e koordinuara, me qëllim parandalimin e korrupsionit. Por Gjykata e Lartë, me vendim 6–3 më 30 qershor të drejtuar nga shumica konservatore, i rrëzoi kufizimet, duke u dhënë të drejtë ankuesve — përfshirë zëvendëspresidentin JD Vance — se kufijtë shkelnin mbrojtjen e Amendamentit të Parë për lirinë e fjalës. Shpenzimi i koordinuar mes partisë dhe fushatës ishte i kufizuar; shpenzimi “i pavarur” (i pakoordinuar) nuk kishte asnjë kufi. Kufijtë e vlefshëm për vitin 2026 para vendimit lëviznin nga 130,600 deri në rreth 4.1 milionë dollarë për kandidatët e Senatit dhe nga 65,300 në 130,600 dollarë për ata të Dhomës, sipas popullsisë së shtetit.

Tre komitetet kombëtare republikane e mbyllën gushtin me rreth 233 milionë dollarë para në dorë; homologët demokratë mbanin rreth 130 milionë dollarë, por edhe gati 18 milionë dollarë borxh. Profesori i ligjit në Universitetin e Nju Jorkut, Richard Pildes, ekspert i financimit të fushatave, thotë se partitë e kishin parashikuar vendimin dhe kishin planifikuar paraprakisht, veçanërisht republikanët: “partitë marrin shumë më tepër për paratë e tyre në reklamat televizive kur angazhohen në shpenzime të koordinuara me kandidatët e tyre, sesa në shpenzime të pavarura.”

Burimi: Reuters